Vì vậy, bên cạnh nghỉ ngơi và duy trì chế độ ăn cân đối, giai đoạn sau kỳ kinh là thời điểm chị em nên quan tâm hơn đến dinh dưỡng cho quá trình tạo máu. Trong đó, sắt đóng vai trò quan trọng, nhưng không phải là vi chất duy nhất tham gia vào quá trình này.
Nhằm giúp chị em phụ nữ hiểu rõ hơn về những thay đổi của cơ thể và cách chăm sóc dinh dưỡng sau mỗi kỳ kinh nguyệt, trang thông tin điện tử Eva.vn phối hợp với thương hiệu thực phẩm bảo vệ sức khỏe Feroglobin B12 từ Vitabiotics (Anh Quốc) cùng Công ty TNHH VE PHARMA (Việt Nam) tổ chức talkshow Eva Chatting với chủ đề: “Sau mỗi kỳ kinh, cơ thể phụ nữ cần gì để phục hồi?”. Chương trình có sự tham gia của BS.CKII Đỗ Thị Ngọc Diệp – Phó Chủ tịch Hội Dinh dưỡng Việt Nam, Chủ tịch Hội Dinh dưỡng và Thực phẩm TP.HCM, người có nhiều năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dinh dưỡng.
Chuyên gia giải mã những biểu hiện thường gặp của chị em trong kỳ kinh nguyệt
Kinh nguyệt là vấn đề sinh lý bình thường và cũng là dấu hiệu giúp phụ nữ theo dõi sức khỏe của mình. BS.CKII Đỗ Thị Ngọc Diệp cho biết, chu kỳ kinh nguyệt thường dao động trong khoảng 21-35 ngày với thời gian hành kinh phổ biến từ 3–7 ngày. Tuy nhiên, những thay đổi của cơ thể trước và trong kỳ kinh ở mỗi người có thể rất khác nhau.
Một số chị em có thể cảm thấy căng tức ngực, bụng dưới khó chịu, hoặc đau bụng nhẹ. Trong khi đó, có người lại mệt mỏi, đau đầu, chóng mặt, thậm chí là hụt hơi, ảnh hưởng đến sinh hoạt và công việc hằng ngày.
Đáng chú ý, những biểu hiện như mệt mỏi kéo dài, da hoặc niêm mạc nhợt nhạt, hoa mắt, chóng mặt còn có thể là dấu hiệu cảnh báo tình trạng thiếu sắt hoặc thiếu máu do thiếu sắt. Đặc biệt, phụ nữ có lượng kinh nhiều hoặc kỳ kinh kéo dài, sẽ có nguy cơ thiếu sắt cao hơn do lượng sắt mất đi theo máu kinh. Với những trường hợp kinh nguyệt ra nhiều bất thường, kéo dài trên 7 ngày, đau bụng dữ dội, mệt lả, chóng mặt nhiều hoặc ngất, chị em cần được thăm khám để xác định nguyên nhân. Khi nghi ngờ thiếu máu, bác sĩ có thể chỉ định các xét nghiệm phù hợp để đánh giá tình trạng thiếu sắt và thiếu máu.
Chủ động theo dõi kỳ chu kỳ kinh và nhận biết những thay đổi của cơ thể không chỉ giúp chị em phát hiện sớm các dấu hiệu bất thường, mà còn là cơ sở để quan tâm đến chế độ dinh dưỡng, đặc biệt là Sắt và các vi chất tham gia quá trình tạo máu.
Mất máu trong chu kỳ kinh ảnh hưởng thế nào đến lượng sắt của cơ thể?
Dù chu kỳ kinh nguyệt mỗi người là khác nhau, nhưng điểm chung là sẽ mất đi lượng sắt nhất định theo lượng máu kinh mỗi tháng. Đặc biệt, phụ nữ có kinh nhiều hoặc kéo dài có nguy cơ thiếu sắt cao hơn, nhất là khi khẩu phần không đáp ứng đủ nhu cầu. Tình trạng mất sắt lặp lại qua nhiều chu kỳ, nếu không được bù đắp đầy đủ, có thể làm suy giảm lượng sắt dự trữ trong cơ thể và làm tăng nguy cơ thiếu máu do thiếu sắt. Đây cũng là lý do phụ nữ trong độ tuổi sinh sản cần quan tâm đến nhu cầu sắt hằng ngày, đặc biệt khi có lượng kinh nhiều hoặc kéo dài.
Sau kỳ kinh, chỉ bổ sung sắt liệu đã đủ?
Mặc dù sắt là dưỡng chất cần được quan tâm ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản, quá trình tạo máu không chỉ phụ thuộc vào riêng sắt. Để hình thành và duy trì hoạt động bình thường của hồng cầu, cơ thể còn cần nhiều vitamin và khoáng chất khác.
Theo bác sĩ Ngọc Diệp, chị em cần kết hợp bổ sung các vi chất khác như vitamin B9, B6, B12 cùng kẽm, đồng… vì đây đều là các vi chất liên quan đến quá trình tái tạo máu, hồng cầu.
Trong đó, acid folic (vitamin B9) và vitamin B12 tham gia vào quá trình hình thành và trưởng thành bình thường của hồng cầu, nhờ đó hồng cầu sẽ được tổng hợp trong tủy xương.
Tiếp theo là vitamin B6 tham gia tổng hợp nhân heme – một thành phần của hemoglobin trong hồng cầu. Thiếu B6 có thể làm quá trình tạo heme và hemoglobin bị ảnh hưởng, từ đó tác động đến quá trình tạo máu.
Bên cạnh đó, kẽm tham gia hoạt động của nhiều enzyme trong cơ thể, còn đồng đóng vai trò trong quá trình chuyển hóa và vận chuyển sắt ở trong cơ thể đi tới tủy xương.
“Từ các phân tích trên chúng ta thấy được rằng, lý do vì sao ngoài sắt chúng ta phải bổ sung thêm các vi chất dinh dưỡng khác, từ đó giúp dự phòng và hỗ trợ quá trình tạo ra hồng cầu, nhất là chị em phụ nữ trong chu kỳ kinh nguyệt”, bác sĩ Ngọc Diệp chia sẻ.
Như vậy, bên cạnh việc chú ý bổ sung sắt, cung cấp đầy đủ các vi chất liên quan đến quá trình tạo máu cũng là yếu tố quan trọng trong chăm sóc sức khỏe phụ nữ, đặc biệt với những người có chế độ ăn chưa cân đối hoặc có nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng.
Bổ sung sắt và các vi chất tạo máu thế nào cho phù hợp?
Theo chia sẻ của bác sĩ Ngọc Diệp, sắt có thể được cung cấp thông qua thực phẩm hằng ngày hoặc sản phẩm viên uống bổ sung khi cần thiết.
Với thực phẩm, chị em nên ưu tiên những thực phẩm giàu sắt như thịt, cá, hải sản, trứng, các loại đậu và rau lá xanh. Đồng thời, kết hợp đa dạng các nhóm thực phẩm để cung cấp thêm acid folic, vitamin B12, B6, kẽm và đồng nên hạn chế uống trà hoặc cà phê ngay cùng bữa ăn giàu sắt.
Trong những trường hợp chế độ ăn chưa đáp ứng đủ nhu cầu hoặc có nguy cơ thiếu hụt dinh dưỡng, chị em có thể cân nhắc sử dụng sản phẩm viên uống bổ sung sắt kết hợp các vi chất liên quan đến quá trình tạo máu, dựa trên nhu cầu thực tế và hướng dẫn của chuyên gia y tế.
Bên cạnh việc chú trọng bổ sung đầy đủ dưỡng chất, lựa chọn sản phẩm phù hợp cũng là điều chị em cần quan tâm. Theo bác sĩ Ngọc Diệp, thành phần nên là tiêu chí được ưu tiên hàng đầu, tiếp đến là chất lượng sản xuất, nguồn gốc và sự thuận tiện trong sử dụng.
Bác sĩ nhấn mạnh: “Khi lựa chọn phải đưa tiêu chí thành phần lên đầu tiên, sau mới đến tiêu chí sản xuất và sản phẩm đó có dễ mua để sử dụng hằng ngày hay không. Tuyệt đối không mua hàng trôi nổi, không mua hàng theo tin đồn để tránh ‘tiền mất, tật mang’.”
Từ những lưu ý của chuyên gia, chị em có thể cân nhắc 4 tiêu chí khi lựa chọn sản phẩm bổ sung sắt và các vi chất tham gia quá trình tạo máu:
1. Ưu tiên công thức phối hợp các vi chất: Không chỉ quan tâm đến hàm lượng sắt, chị em nên tìm hiểu thêm các thành phần đi kèm như acid folic, vitamin B12, B6, kẽm và đồng - là những vi chất có vai trò liên quan đến quá trình tạo máu.
2. Quan tâm đến dạng bào chế và khả năng dung nạp: Bên cạnh thành phần, dạng bào chế cũng là yếu tố đáng lưu ý, đặc biệt với những người có hệ tiêu hóa nhạy cảm. Chẳng hạn, một số sản phẩm ứng dụng công nghệ bào chế viên nang chứa vi hạt phóng thích chậm, giúp sắt được giải phóng từ từ, êm dịu với dạ dày, để chị em có thể duy trì bổ sung mỗi ngày.
3. Liều dùng đơn giản, thuận tiện: Với nhịp sống bận rộn, sản phẩm có liều dùng đơn giản, chẳng hạn một viên mỗi ngày, có thể giúp chị em dễ ghi nhớ và duy trì thói quen bổ sung đều đặn hơn.
4. Chú trọng nguồn gốc và chất lượng sản phẩm: Ưu tiên sản phẩm từ thương hiệu uy tín, có thông tin rõ ràng về thành phần, hàm lượng, xuất xứ và hướng dẫn sử dụng. Đồng thời, nên lựa chọn các kênh phân phối chính thức, tránh mua sản phẩm không rõ nguồn gốc hoặc chỉ dựa trên những lời giới thiệu chưa được kiểm chứng.
Nhìn chung, lựa chọn sản phẩm bổ sung sắt không đơn thuần là tìm kiếm sản phẩm có hàm lượng sắt cao, mà cần cân nhắc sự phù hợp về thành phần, dạng bào chế, cách sử dụng và nguồn gốc. Kết hợp với chế độ dinh dưỡng cân đối, đây là những yếu tố giúp chị em chủ động hơn trong việc chăm sóc sức khỏe hằng ngày.
Lời kết
Kết thúc chương trình, bác sĩ Đỗ Thị Ngọc Diệp nhấn mạnh tầm quan trọng của việc chủ động theo dõi chu kỳ kinh nguyệt, nhận biết những dấu hiệu bất thường và quan tâm đến chế độ dinh dưỡng phù hợp để chăm sóc sức khỏe.
Chu kỳ kinh nguyệt cũng là lời nhắc để phụ nữ quan tâm hơn đến sức khỏe và nhu cầu dinh dưỡng của cơ thể. Đặc biệt, chăm sóc dinh dưỡng cho quá trình tạo máu không chỉ dừng lại ở việc bổ sung sắt, mà còn cần chú ý đến sự cân đối của các vitamin và khoáng chất thiết yếu.
Tóm lại, hãy luôn lắng nghe bản thân từ những điều nhỏ nhất, từ đó chủ động chăm sóc sức khỏe từng ngày. Chỉ như vậy, chị em mới xây dựng được một nền tảng thể lực khỏe mạnh và tâm lý vững vàng, giúp khơi dậy những năng lượng tích cực và tận hưởng hạnh phúc trọn vẹn trên mọi hành trình cuộc sống.
