Dưới đây là 5 việc cần làm để "diệt sâu bọ", thu hút tài lộc và sức khỏe cho gia đình:
"Diệt sâu bọ" bằng cơm rượu nếp, hoa quả ngay khi thức dậy
Theo quan niệm dân gian, vào sáng mùng 5/5 âm lịch, mỗi người nên thực hiện nghi thức “diệt sâu bọ” theo trình tự: ăn một bát rượu nếp để “làm sâu bọ say”, rồi tiếp tục ăn các loại trái cây theo mùa để “tiêu diệt sâu bọ còn lại”. Đây không chỉ là một cách nói mang tính tượng trưng mà còn phản ánh niềm tin về việc thanh lọc cơ thể, đẩy lùi những điều không tốt cho sức khỏe.
Ở miền Bắc, người dân đặc biệt ưa chuộng các loại hoa quả mùa hè, nhất là quả mận – loại quả có vị chua đặc trưng, được xem là “khắc tinh” của sâu bọ trong cơ thể. Cùng với đó, rượu nếp cũng là món ăn không thể thiếu trong ngày Tết Đoan Ngọ. Theo quan niệm truyền thống, hệ tiêu hóa của con người có thể tồn tại những loại ký sinh gây hại và chúng thường ẩn sâu bên trong, khó loại bỏ hoàn toàn trong đời sống thường ngày. Vì vậy, việc ăn rượu nếp vào buổi sáng sớm được xem như một cách giúp “đánh thức” và tiêu diệt những tác nhân gây hại này.
Cơm rượu nếp còn là món ăn giàu dinh dưỡng, có khả năng hỗ trợ tiêu hóa và giúp giải nhiệt hiệu quả trong những ngày hè oi nóng. Chính vì vậy, nó đã trở thành món ăn đặc trưng không thể thiếu trong mâm cỗ Tết Đoan Ngọ, góp phần tạo nên nét đẹp văn hóa truyền thống lâu đời của người Việt.
Dọn dẹp ban thờ, lên hương vào khung giờ đẹp
Bên cạnh các nghi thức “diệt sâu bọ” bằng ẩm thực, vào Tết Đoan Ngọ nhiều gia đình Việt còn rất coi trọng việc dọn dẹp bàn thờ và lên hương cúng lễ. Đây được xem là một trong những việc làm quan trọng để thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, đồng thời cầu mong bình an, may mắn và sức khỏe cho cả gia đình.
Từ sáng sớm, các gia đình thường lau dọn bàn thờ sạch sẽ, thay nước mới, tỉa lại hoa quả và sắp xếp lại đồ thờ cho ngay ngắn, trang nghiêm. Việc dọn dẹp không chỉ mang ý nghĩa giữ gìn sự thanh tịnh nơi thờ cúng mà còn tượng trưng cho việc gột bỏ những điều cũ kỹ, không may mắn để đón nguồn năng lượng mới trong nửa năm còn lại.
Sau khi hoàn tất việc chuẩn bị, gia chủ sẽ chọn khung giờ đẹp để thắp hương và làm lễ cúng Đoan Ngọ. Năm nay có 3 khung giờ đẹp để cúng Tết Đoan Ngọ gồm:
Giờ Mão (5h-7h)
Giờ Ngọ (11h – 13h)
Giờ Dậu (17-19 giờ)
Mở toang cửa đón ánh sáng và thanh lọc không gian sống
Vào giờ Ngọ (11-13 giờ), khi mặt trời lên cao nhất và dương khí đạt mức mạnh mẽ nhất trong ngày Tết Đoan Ngọ, nhiều gia đình có thói quen mở toang cửa để đón ánh sáng tự nhiên tràn vào không gian sống. Theo quan niệm dân gian, ánh sáng vào thời điểm này mang năng lượng thanh lọc mạnh, có thể giúp “tẩy uế”, xua đi những âm khí, ẩm khí và nguồn năng lượng trì trệ đã tích tụ trong nhà.
Không chỉ dừng lại ở việc mở cửa, đây còn là thời điểm thích hợp để thông gió toàn bộ ngôi nhà, giúp không gian sống trở nên thoáng đãng và dễ thở hơn.
Đặc biệt, theo quan niệm phong thủy, năm nay Hỏa khí có xu hướng thịnh hơn bình thường, dễ khiến tâm trạng con người trở nên nóng nảy, khó ngủ, tinh thần dễ căng thẳng và các mối quan hệ trong gia đình dễ phát sinh mâu thuẫn không đáng có. Vì vậy, việc giữ cho ngôi nhà luôn thông thoáng, tràn ngập ánh sáng và có mùi hương thanh sạch từ lá cây, thảo mộc được xem như một cách cân bằng năng lượng, giúp giảm bớt sự xung động của Hỏa khí.
Một không gian sống được dọn dẹp gọn gàng, đón nắng đúng thời điểm và giữ được sự trong lành không chỉ mang ý nghĩa về mặt phong thủy mà còn tạo ra nền tảng tinh thần tích cực, giúp cả gia đình cảm thấy thư thái, nhẹ nhàng hơn khi bước vào mùa hè Bính Ngọ.
Tắm gội, xông bằng lá thơm để thanh lọc cơ thể
Sau khi hoàn tất các nghi lễ chính trong ngày Tết Đoan Ngọ, nhiều người thường duy trì thói quen tắm gội hoặc xông hơi bằng các loại lá thơm để thanh lọc cơ thể. Người xưa hay dùng các loại thảo dược quen thuộc như tía tô, kinh giới, sả, lá mùi… đun lấy nước để tắm hoặc xông, với niềm tin rằng hơi nóng từ thảo dược sẽ giúp làm sạch cơ thể, xua đi khí xấu và mang lại cảm giác nhẹ nhõm, dễ chịu trong những ngày đầu hè oi bức.
Không chỉ dừng lại ở việc tắm xông, nhiều người còn gội đầu bằng các nguyên liệu tự nhiên như bồ kết, lá bưởi hay mùi già. Những loại thảo dược này không chỉ giúp làm sạch tóc và da đầu mà còn được tin rằng mang lại mái tóc chắc khỏe, suôn mượt và thơm dịu tự nhiên.
Ngày nay, dù cuộc sống hiện đại đã có nhiều thay đổi, nhưng thói quen tắm gội bằng thảo mộc trong dịp Tết Đoan Ngọ vẫn được nhiều người gìn giữ. Không chỉ mang ý nghĩa truyền thống về việc thanh lọc cơ thể, đây còn là một phương pháp chăm sóc sức khỏe tự nhiên, an toàn và gần gũi với đời sống hàng ngày.
Hái lá thuốc vào đúng giờ Ngọ
Dân gian còn lưu truyền một phong tục đặc biệt là “hái lá mùng 5” đúng vào giờ Ngọ. Người xưa quan niệm rằng, đây là thời điểm dương khí trong ngày đạt mức mạnh nhất, khi mặt trời đứng bóng, nên các loại cây cỏ cũng tích tụ nhiều sinh khí nhất trong năm.
Chính vì vậy, những loại lá thuốc, thảo dược được hái vào đúng thời khắc này được tin là có dược tính cao hơn, dùng để sắc uống, phơi khô hoặc làm thuốc dân gian sẽ mang lại hiệu quả tốt hơn. Người Việt xưa thường tranh thủ ra vườn, lên đồi hoặc vào rừng để hái các loại lá quen thuộc, vừa phục vụ chữa bệnh, vừa làm nguyên liệu chăm sóc sức khỏe cho cả gia đình.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
