Sai lầm của Martinez khiến Bồ Đào Nha lãng phí thế hệ vàng

Tuyển Bồ Đào Nha chia tay World Cup sau trận thua Tây Ban Nha, kết thúc kỷ nguyên Cristiano Ronaldo giữa những tranh cãi nội bộ về thất bại này.
Roberto Martinez cùng Bồ Đào Nha thất bại ở World Cup 2026. (Ảnh: Getty Images)
Roberto Martinez cùng Bồ Đào Nha thất bại ở World Cup 2026. (Ảnh: Getty Images)

Cơ hội vàng bị phung phí của một thế hệ tài năng

Trận đại chiến trên bán đảo Iberia tại vòng 1/8 World Cup đã khép lại với phần thắng 1-0 nghiêng về Tây Ban Nha, chính thức tiễn Bồ Đào Nha về nước. Pha lập công của Mikel Merino ở phút bù giờ không chỉ chấm dứt hành trình của thầy trò Roberto Martinez mà còn phơi bày sự lãng phí tài năng trong đội hình.

Với tư cách là tập hợp của những ngôi sao hàng đầu thế giới đang chinh chiến tại châu Âu như Ruben Dias, Bernardo Silva, hay bộ khung vô địch Champions League của Paris Saint-Germain gồm Vitinha và Nuno Mendes, việc bị loại sớm là một kết quả rất khó chấp nhận đối với giới chuyên môn.

Tiền vệ Bruno Fernandes đã thẳng thắn chỉ trích màn trình diễn của toàn đội. Vừa trải qua một mùa giải rực sáng tại Ngoại hạng Anh với danh hiệu Cầu thủ xuất sắc nhất và phá kỷ lục kiến tạo, Fernandes thừa nhận Bồ Đào Nha hoàn toàn có đủ chất lượng để cạnh tranh ngôi vô địch thế giới.

Việc đội tuyển chỉ giành được duy nhất một chiến thắng ở vòng bảng và thi đấu chật vật ở vòng loại trực tiếp cho thấy họ đã không thể khai thác tối đa nguồn nhân lực dồi dào. Khát khao vươn xa của thế hệ vàng một lần nữa bị đình trệ kể từ sau vinh quang tại Euro 2016.

Bài toán chiến thuật mang tên Cristiano Ronaldo

Nguyên nhân chuyên môn lớn nhất dẫn đến sự bế tắc của Bồ Đào Nha nằm ở việc vận hành hệ thống chiến thuật xung quanh Cristiano Ronaldo. Ở tuổi 41, tầm ảnh hưởng và khả năng đóng góp vào lối chơi chung của tiền đạo này đã suy giảm nghiêm trọng.

Các số liệu thống kê chỉ ra một thực trạng đáng báo động đối với hàng công Bồ Đào Nha: Ronaldo chỉ tạo ra đúng một cơ hội cho đồng đội sau 5 trận đấu. Mặc dù thi đấu gần như trọn vẹn số phút, có tới 366 cầu thủ tại giải đấu sở hữu số lần chạm bóng nhiều hơn người mang băng đội trưởng của Bồ Đào Nha.

Ngay cả ở kỹ năng dứt điểm vốn là điểm mạnh nhất của Ronaldo, các con số cũng không mang lại tín hiệu tích cực. Anh sở hữu số lượng cơ hội ngang bằng với Erling Haaland tại giải đấu năm nay nhưng lại ghi ít hơn tới 4 bàn thắng, qua đó hoàn toàn bị bỏ lại trong cuộc đua Vua phá lưới trước các đối thủ như Kylian Mbappe, Harry Kane hay Lionel Messi.

Việc cố gắng dồn bóng cho một cá nhân đã luống tuổi vô hình trung làm giảm nhịp độ tấn công, khiến những tiền vệ trung tâm xuất sắc như Fernandes, Vitinha hay Joao Neves đánh mất không gian hoạt động và sự hiệu quả vốn có ở cấp độ câu lạc bộ.

Bất chấp những hạn chế rõ rệt, huấn luyện viên Roberto Martinez vẫn kiên quyết bảo vệ lựa chọn nhân sự của mình. Ông lập luận rằng Ronaldo có khả năng tạo khoảng trống và thích nghi tốt trong vòng cấm. Xuyên suốt giải đấu, Martinez chỉ rút Ronaldo ra nghỉ đúng một lần khi trận đấu còn 10 phút ở cuộc đối đầu với Croatia.

Đáng chú ý, người vào thay là Goncalo Ramos đã lập tức ghi bàn quyết định mang về chiến thắng. Dù tiền đạo 25 tuổi này có hiệu suất ghi bàn tốt tại các giải đấu quốc tế, anh vẫn bị cất trên băng ghế dự bị trong toàn bộ thời gian của trận đấu sinh tử với Tây Ban Nha.

Cách dùng người và sắp xếp chiến thuật của Roberto Martinez bị đặt nhiều dấu hỏi.
Cách dùng người và sắp xếp chiến thuật của Roberto Martinez bị đặt nhiều dấu hỏi. (Ảnh: Getty Images)

Sự chia rẽ trong nội bộ và dấu chấm hết cho một chu kỳ

Trong khi Bruno Fernandes đánh giá việc chia tay giải đấu là một sự lãng phí và không thể đưa ra đánh giá tích cực, Ronaldo và huấn luyện viên Martinez lại có những phát biểu hoàn toàn trái ngược. Cựu tiền đạo Manchester United tỏ ra mãn nguyện với di sản của mình, khẳng định chức vô địch Euro 2016 có giá trị lịch sử tương đương với một danh hiệu World Cup đối với bóng đá Bồ Đào Nha.

Về phía Roberto Martinez, chiến lược gia này từ chối thừa nhận đây là một sự thất bại. Dù vậy, trước sức ép từ truyền thông và việc không đạt được mục tiêu vô địch, ông đã chính thức xác nhận từ chức ngay sau tiếng còi mãn cuộc.

Thất bại này trở nên cay đắng hơn khi đối thủ của họ, Tây Ban Nha, đã thiết lập kỷ lục mới với trận giữ sạch lưới thứ 6 liên tiếp tại World Cup, vượt qua thành tích của Ý và Thụy Sĩ. Cá nhân thủ môn Unai Simon cũng thi đấu chói sáng với hai pha cản phá xuất thần trước các cú dứt điểm của Ronaldo, nâng chuỗi thời gian không thủng lưới lên con số 609 phút.

Trận thua Tây Ban Nha chính thức khép lại kỷ nguyên của Cristiano Ronaldo tại đấu trường lớn nhất thế giới, để lại một di sản đồ sộ nhưng cũng đặt ra bài toán cấp bách về việc tái thiết và định hình lại chiến thuật cho tương tương lai của bóng đá Bồ Đào Nha.

Để tìm hiểu thêm màn thể hiện của Ronaldo và các đồng đội ở trận thua vừa qua, mời bạn đọc tham khảo bài viết Chấm điểm Bồ Đào Nha: Nỗi buồn nơi Ronaldo; Fernandes nhạt nhòa.