Khi trẻ lên 3 tuổi, bắt đầu rời vòng tay gia đình để bước vào môi trường mẫu giáo. Đây là một thay đổi lớn đối với cả trẻ và bố mẹ.
Không ít phụ huynh cảm thấy lo lắng khi lần đầu tiên phải để con sinh hoạt và học tập ở một môi trường hoàn toàn mới. Việc con phải xa bố mẹ trong nhiều giờ mỗi ngày khiến nhiều người băn khoăn, thậm chí có chút bất an.
Đặc biệt, sau khi đi học, có những hôm trẻ trở về nhà với vẻ mặt buồn bã. Sáng hôm sau khi đến trường, trẻ lại khóc và nói rằng không muốn đi học. Những lúc như vậy, nhiều bậc bố mẹ khó tránh khỏi cảm giác vừa thương con vừa lo lắng.
Thực tế, mẫu giáo là bước đầu tiên để trẻ làm quen với xã hội. Ở đó, trẻ học những điều mới, tập cách giao tiếp, chơi cùng bạn bè và làm quen với những quy tắc chung.
Tuy nhiên, mỗi đứa trẻ có tính cách và tốc độ thích nghi khác nhau. Có trẻ nhanh chóng hòa nhập, nhưng cũng có trẻ cần thêm thời gian để làm quen với môi trường mới. Đôi khi giáo viên không nói quá chi tiết về những khó khăn nhỏ của trẻ, nhưng bố mẹ vẫn nên quan sát và thấu hiểu con để có thể đồng hành và hướng dẫn con tốt hơn trong giai đoạn đầu đi học.
Trẻ có khả năng tự chăm sóc kém
Các chuyên gia khuyên rằng, trước khi bước vào môi trường mới, bố mẹ nên dần rèn luyện cho trẻ những kỹ năng tự chăm sóc bản thân cơ bản như tự ăn, tự mặc quần áo, đi giày dép hay biết tự đi vệ sinh.
Tuy nhiên, trong thực tế, không ít phụ huynh vẫn nghĩ trẻ còn quá nhỏ nên thường làm thay mọi việc. Lâu dần, trẻ quen với sự giúp đỡ đó và thiếu đi cơ hội tự luyện tập những kỹ năng cần thiết.
Trường hợp cậu bé A Hạo (An Huy, Trung Quốc), khi hơn 3 tuổi bắt đầu đi học mẫu giáo. Vì trước đó ở nhà bé ít khi tự đi vệ sinh nên sau khi vào lớp, bé thường xuyên làm ướt quần. Mỗi ngày, mẹ bé đều phải chuẩn bị sẵn một bộ quần áo dự phòng để gửi đến trường, phòng khi con cần thay đồ.
Không chỉ vậy, vì được bà ngoại chăm sóc rất chu đáo từ nhỏ nên trong bữa ăn, bé thường được đút cho ăn. Khi đến lớp, đến giờ ăn trưa, bé chỉ ngồi yên và chờ giáo viên giúp mình ăn. Sau giờ ngủ trưa, cũng cần cô giáo hỗ trợ mặc quần áo và đi giày.
Trong khi đó, tại các trường mẫu giáo, mỗi lớp thường có hơn 20 đến 30 trẻ. Giáo viên phải chăm sóc và hướng dẫn rất nhiều em cùng lúc. Nếu trẻ chưa biết tự làm những việc đơn giản cho bản thân, khối lượng công việc của giáo viên sẽ tăng lên đáng kể.
Vì vậy, việc rèn luyện khả năng tự lập cho trẻ ngay từ sớm là điều rất quan trọng. Khi trẻ biết tự chăm sóc bản thân, các em không chỉ dễ dàng hòa nhập với môi trường lớp học mà còn tự tin và chủ động hơn trong cuộc sống hàng ngày.
Đứa trẻ hầu như khóc trong mọi trường hợp
Khi còn ở nhà, nhiều trẻ được gia đình quan tâm và chiều chuộng trong hầu hết mọi việc. Chỉ cần cảm thấy hơi khó chịu hoặc không vừa ý, trẻ có thể khóc và nhanh chóng nhận được sự dỗ dành hoặc giúp đỡ từ người lớn. Lâu dần, một số trẻ hình thành thói quen dùng việc khóc để thể hiện mong muốn của mình.
Khi bắt đầu đi học mẫu giáo, thói quen này đôi khi vẫn tiếp tục xuất hiện trong nhiều tình huống khác nhau. Chẳng hạn, khi đang chơi với bạn, nếu vô tình bị chạm phải, trẻ có thể lập tức bật khóc. Khi tham gia trò chơi cùng các bạn, nếu thua cuộc, trẻ cũng dễ tủi thân và khóc mà không nói rõ lý do.
Ngay cả trong những lúc giáo viên nhắc nhở hoặc nói chuyện với giọng nghiêm hơn một chút, trẻ cũng có thể phản ứng bằng cách khóc. Đến giờ ăn, nếu món ăn không hợp khẩu vị, trẻ lại tỏ ra buồn bã và không muốn ăn.
Những trẻ có cảm xúc dễ dao động có thể khóc nhiều lần trong ngày. Ban đầu, hầu như giáo viên luôn cố gắng kiên nhẫn dỗ dành và giúp trẻ ổn định cảm xúc. Tuy nhiên, nếu tình trạng này kéo dài, việc chăm sóc và hỗ trợ trẻ cũng trở nên khó khăn hơn.
Vì vậy, trước khi trẻ đến trường, bố mẹ nên giúp con học cách bày tỏ cảm xúc và nhu cầu bằng lời nói, đồng thời tập cho trẻ quen dần với việc tự điều chỉnh cảm xúc của mình. Khi trẻ biết bình tĩnh và giao tiếp tốt hơn, các em sẽ dễ dàng hòa nhập với bạn bè và môi trường lớp học.
Trẻ không tuân thủ quy tắc ở trường
Từ 3 - 6 tuổi là giai đoạn quan trọng để trẻ hình thành ý thức về quy tắc. Nếu trong thời gian này trẻ thường xuyên không tuân thủ các quy định, về sau việc điều chỉnh hành vi sẽ trở nên khó khăn hơn.
Khi trẻ bắt đầu đi học mầm non, trong các buổi họp phụ huynh, giáo viên thường nhắc bố mẹ rằng nếu không có lý do đặc biệt, hãy cố gắng cho trẻ đi học đúng giờ và đều đặn. Điều này giúp trẻ dần làm quen với nề nếp sinh hoạt tập thể.
Ở lớp, giáo viên cũng nhẹ nhàng hướng dẫn trẻ những quy tắc cơ bản, chẳng hạn như:
- Không kén ăn trong giờ ăn.
- Giữ yên lặng khi đến giờ nghỉ trưa.
- Chơi xong phải cất đồ chơi về đúng chỗ.
- Xếp hàng trật tự, không chen lấn.
- Lắng nghe trong giờ học, khi muốn phát biểu thì giơ tay.
Tuy nhiên, trong mỗi lớp vẫn có một vài trẻ chưa quen với việc tuân thủ quy tắc. Các em có thể thích làm theo ý mình, thường xuyên chạy nhảy trong lớp hoặc xen ngang khi giáo viên đang nói.
Có những lúc trong giờ nghỉ trưa, khi các bạn khác đang ngủ, trẻ lại trêu đùa hoặc làm phiền bạn bên cạnh. Những hành vi như vậy đôi khi khiến giáo viên gặp khó khăn trong việc quản lý lớp và phụ huynh khác cũng cảm thấy lo lắng.
Thực ra, mẫu giáo là bước đầu tiên để trẻ làm quen với xã hội và học cách sống trong tập thể. Đây cũng là thời điểm quan trọng để trẻ rèn luyện những kỹ năng cơ bản như tự chăm sóc bản thân, biết chờ đợi, tuân theo quy định chung.
Vì vậy, trước khi trẻ đi học, bố mẹ nên chuẩn bị cho con một số thói quen cần thiết: hướng dẫn con tự làm những việc đơn giản, giải thích các quy tắc cơ bản và học cách chấp nhận khi mọi việc không diễn ra theo ý mình.
Khi trẻ có ý thức về quy tắc, khả năng tự lập và cảm xúc ổn định, việc hòa nhập ở trường mầm non sẽ dễ dàng hơn. Nhờ đó, trẻ không chỉ học tập vui vẻ mà còn được thầy cô và bạn bè yêu mến, mỗi ngày đến trường cũng trở nên hạnh phúc hơn.
