Phát hiện hợp chất giúp hạn chế mất cơ khi giảm cân

Một hợp chất thử nghiệm do các nhà khoa học tại Đại học California, Berkeley (Mỹ) nghiên cứu có thể mở ra hướng tiếp cận mới trong điều trị béo phì: tăng lượng năng lượng cơ thể tiêu hao, thúc đẩy đốt mỡ nhưng vẫn bảo toàn khối lượng cơ. Kết quả bước đầu trên chuột cho thấy phương pháp này có tiềm năng bổ trợ cho các loại thuốc giảm cân phổ biến như Ozempic và Wegovy.

Nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Advances, tập trung vào hợp chất có tên 5-tetradecyloxy-2-furoic acid (TOFA). Khác với nhóm thuốc GLP-1 chủ yếu tác động bằng cách giảm cảm giác thèm ăn và lượng thức ăn tiêu thụ, TOFA hướng đến việc tăng tiêu hao năng lượng – một trong hai yếu tố quyết định cân bằng năng lượng của cơ thể.

Trong các thử nghiệm, những con chuột béo phì được sử dụng TOFA giảm lượng mỡ đáng kể mà không mất khối lượng cơ nạc ở mức đáng kể. Đặc biệt, mức tiêu hao năng lượng của chúng tăng tới 18%, dù không vận động nhiều hơn và thân nhiệt không tăng. Đây là điểm đáng chú ý bởi duy trì cơ bắp đóng vai trò quan trọng đối với sức mạnh, khả năng vận động và sức khỏe chuyển hóa lâu dài.

TOFA tác động đến quá trình chuyển hóa chất béo thông qua nhiều cơ chế. Hợp chất này ức chế các enzyme tham gia sản xuất axit béo, đồng thời kích hoạt hai thụ thể tế bào PPARα và PPARo – những yếu tố điều hòa hoạt động hấp thu, phân giải chất béo để tạo năng lượng. Nhờ đó, cơ thể vừa hạn chế tạo ra một số loại lipid, vừa tăng khả năng sử dụng lượng mỡ sẵn có.

Ngoài hiệu quả giảm mỡ, nhóm nghiên cứu còn ghi nhận TOFA giúp cải thiện độ nhạy insulin, hỗ trợ kiểm soát đường huyết, giảm triglyceride và cải thiện một số đặc điểm liên quan đến bệnh gan nhiễm mỡ. Đáng chú ý, hợp chất này không gây tăng triglyceride trong máu như một số chất ức chế ACC từng được nghiên cứu trước đó.

Các nhà khoa học cũng thử kết hợp TOFA với semaglutide – hoạt chất trong Ozempic và Wegovy – cùng tirzepatide, thành phần của Mounjaro và Zepbound. Trên chuột, những phương pháp phối hợp mang lại kết quả khả quan hơn so với sử dụng từng loại riêng lẻ, từ kiểm soát cân nặng đến cải thiện đường huyết, insulin và triglyceride.

Giáo sư Anders Naar, tác giả chính của nghiên cứu, nhận định TOFA có thể đóng vai trò bổ trợ thay vì thay thế các thuốc GLP-1, bởi hai phương pháp tác động lên những khía cạnh khác nhau của cân bằng năng lượng.

Dù vậy, kết quả hiện mới được chứng minh trên động vật. Hiệu quả, liều lượng và độ an toàn của TOFA đối với con người vẫn cần được kiểm nghiệm qua các nghiên cứu tiếp theo. Vì thế, hợp chất này chưa thể được xem là một giải pháp giảm cân đã được chứng minh. Nếu những kết quả ban đầu được xác nhận trong các thử nghiệm lâm sàng, TOFA có thể góp phần phát triển phương pháp kiểm soát béo phì hiệu quả hơn, đồng thời hạn chế nguy cơ mất cơ trong quá trình giảm cân.