Giả danh công an, viện lý do sai lệch dữ liệu CCCD để lừa đảo
Ngày 20/10, Công an TP Đồng Nai thông tin về tình trạng các đối tượng mạo danh lực lượng công an để lừa đảo qua điện thoại, với thủ đoạn ngày càng tinh vi. Nhóm đối tượng nhắm đến cả công nhân, người lao động tại các doanh nghiệp trong Khu công nghiệp Long Thành, lợi dụng đặc thù làm việc theo ca và tâm lý muốn giải quyết nhanh thủ tục hành chính của người dân.
Theo cảnh báo, các đối tượng thường mở đầu bằng cuộc gọi tự xưng là cán bộ công an phụ trách quản lý hành chính về trật tự xã hội hoặc cảnh sát khu vực. Người gọi thông báo rằng thông tin trên căn cước công dân, tài khoản VNeID hoặc dữ liệu cư trú của người nghe đang có sai sót, chưa được chuẩn hóa trên hệ thống.
Sau đó, chúng yêu cầu nạn nhân cập nhật thông tin trong thời gian ngắn, thậm chí đe dọa rằng nếu không hoàn thành ngay, tài khoản định danh có thể bị khóa hoặc người dân gặp khó khăn khi thực hiện thủ tục hành chính.
Những lời nói mang tính thúc ép khiến nhiều người lo lắng, nhất là khi không nắm rõ quy trình cập nhật dữ liệu dân cư. Khi nạn nhân bắt đầu tin tưởng, đối tượng sẽ đề nghị hỗ trợ làm thủ tục trực tuyến để tiết kiệm thời gian, không cần đến trực tiếp cơ quan chức năng.
Đây là bước quan trọng nhằm đưa người nghe vào kịch bản đã được chuẩn bị từ trước.
Cẩn trọng với yêu cầu kết bạn Zalo, cài ứng dụng và cấp quyền trên điện thoại
Sau cuộc gọi, các đối tượng thường hướng dẫn nạn nhân kết bạn qua Zalo hoặc Telegram để tiếp tục trao đổi. Chúng lấy lý do cần xác thực thông tin, đồng bộ dữ liệu hoặc hoàn tất thủ tục trực tuyến để yêu cầu người dân truy cập đường link, tải ứng dụng không rõ nguồn gốc.
Đáng chú ý, nạn nhân có thể bị hướng dẫn cấp quyền Trợ năng (Accessibility) trên điện thoại. Đây là tính năng hỗ trợ người dùng thao tác với thiết bị, nhưng nếu cấp quyền cho ứng dụng độc hại, người dùng có nguy cơ bị theo dõi thao tác, thu thập dữ liệu hoặc tạo điều kiện cho kẻ gian kiểm soát thiết bị, tùy thuộc vào quyền được cấp và loại phần mềm được cài đặt.
Khi có được quyền truy cập hoặc thông tin cần thiết, các đối tượng có thể tìm cách đánh cắp dữ liệu đăng nhập ngân hàng, mã xác thực OTP hoặc lợi dụng phiên giao dịch đang hoạt động trên thiết bị để thực hiện hành vi trái phép.
Hậu quả không chỉ dừng lại ở nguy cơ mất tiền trong tài khoản ngân hàng. Thông tin cá nhân bị lộ còn có thể bị sử dụng để tiếp tục lừa đảo, mạo danh hoặc thực hiện những hành vi vi phạm pháp luật khác.
Điểm nguy hiểm của thủ đoạn này là các đối tượng thường xuyên tạo cảm giác cấp bách, liên tục thúc giục nạn nhân làm theo hướng dẫn. Khi không có thời gian kiểm chứng, người dân dễ bỏ qua những dấu hiệu bất thường và tự đặt mình vào tình huống rủi ro.
4 nguyên tắc người dân cần nhớ để bảo vệ tài khoản và dữ liệu cá nhân
Trước tình hình trên, Đồn Công an Khu công nghiệp Long Thành khuyến cáo người dân, đặc biệt là công nhân và người lao động, chủ động nâng cao cảnh giác trước các cuộc gọi tự xưng cán bộ công an hướng dẫn cập nhật CCCD, VNeID.
Thứ nhất, không tin ngay những cuộc gọi thông báo sai lệch dữ liệu hoặc yêu cầu cập nhật gấp. Khi nhận được thông tin bất thường, người dân nên chủ động liên hệ cơ quan công an có thẩm quyền qua kênh chính thức để xác minh. Không sử dụng số điện thoại, đường link hoặc thông tin liên hệ do người gọi đáng ngờ cung cấp làm căn cứ duy nhất để kiểm tra.
Thứ hai, tuyệt đối không cài ứng dụng từ đường link lạ. Người dân không nên tải phần mềm theo hướng dẫn của người không rõ danh tính, không cấp quyền Trợ năng, quyền đọc tin nhắn, quyền truy cập thông báo hoặc quyền điều khiển thiết bị cho ứng dụng chưa được xác minh an toàn.
Thứ ba, bảo vệ thông tin ngân hàng và mã xác thực. Không cung cấp mật khẩu, mã PIN, mã OTP, thông tin thẻ ngân hàng hay dữ liệu đăng nhập cho người khác qua điện thoại, mạng xã hội hoặc các trang web không đáng tin cậy. Cũng không làm theo yêu cầu chia sẻ màn hình, cài phần mềm điều khiển từ xa hoặc chuyển tiền để xác minh danh tính.
Thứ tư, chủ động chia sẻ cảnh báo với người thân và đồng nghiệp. Những người thường xuyên làm việc theo ca, ít có thời gian tìm hiểu thủ tục hành chính hoặc chưa quen với các nguy cơ trên không gian mạng cần được nhắc nhở để nhận biết thủ đoạn lừa đảo.
Đã lỡ cài ứng dụng lạ, người dân cần làm gì?
Nếu nghi ngờ đã cài ứng dụng độc hại hoặc điện thoại có dấu hiệu bị kiểm soát từ xa, người dân cần nhanh chóng xử lý để hạn chế thiệt hại.
Trước hết, nên sử dụng một thiết bị an toàn khác để liên hệ ngân hàng, đề nghị khóa hoặc tạm ngừng các giao dịch cần thiết nếu có nguy cơ tài khoản bị xâm nhập. Đồng thời, cần thông báo cho cơ quan công an để được hướng dẫn xử lý và trình báo khi có dấu hiệu bị lừa đảo.
Người dân không nên tiếp tục đăng nhập ngân hàng, nhập mã xác thực hoặc thay đổi mật khẩu trên thiết bị nghi nhiễm mã độc khi chưa bảo đảm an toàn. Nếu phát hiện giao dịch bất thường, cần liên hệ ngân hàng ngay lập tức để yêu cầu hỗ trợ.
Trong bối cảnh các thủ đoạn giả danh cơ quan chức năng ngày càng khó nhận biết, nguyên tắc quan trọng nhất là không làm theo yêu cầu chỉ vì sợ bị khóa tài khoản hay xử phạt. Hãy dừng thao tác, kiểm chứng thông tin qua kênh chính thức và tuyệt đối không để người lạ kiểm soát điện thoại hoặc tài khoản tài chính của mình.
