Tại sân vận động Estadio Monumental ở thủ đô Buenos Aires, vào lúc 06h00 ngày 7/10 giờ Việt Nam, Lionel Messi bước ra sân thi đấu trận thứ 208 và cũng là lần cuối cùng trong màu áo đội tuyển Argentina. Đón tiếp đối thủ Benin trong trận giao hữu tôn vinh, cả đất nước xứ tango cùng nghiêng mình trước người hùng của dân tộc.
Thế nhưng, đằng sau sự tôn sùng tuyệt đối ấy là cả một trường thiên lịch sử đầy cay đắng, nơi người Argentina đã phải trải qua một hành trình dài dằng dặc đầy trắc trở để học cách yêu thương người con vĩ đại nhất của mình.
Nếu 196 quốc gia khác trên thế giới được số phận ban tặng một món quà kỳ diệu mang tên Lionel Messi ở tuổi 18, họ chắc chắn sẽ tôn sùng và bảo bọc anh vô điều kiện. Nhưng Argentina, mảnh đất thực sự nhận lấy ân huệ ấy, lại đối xử với anh bằng sự hoài nghi, mỉa mai, chỉ trích và thậm chí là những tiếng la ó rát tai suốt nhiều năm trời. Đất nước tự hào là cái nôi của Alfredo Di Stefano và Diego Maradona đã mất quá nhiều thời gian để chấp nhận một thiên tài vốn không giống với bất kỳ khuôn mẫu truyền thống nào của họ.
Rời thành phố quê hương Rosario vào tháng 9/2000 khi mới 13 tuổi để gia nhập lò La Masia, Messi lớn lên tại Tây Ban Nha đúng vào thời điểm Argentina chìm trong cuộc khủng hoảng kinh tế - xã hội tàn khốc giai đoạn 2001-2002. Người dân xứ tango vượt qua giai đoạn tăm tối bằng niềm kiêu hãnh dân tộc và ôm chặt lấy hình tượng Diego Maradona, một chiến binh nổi loạn, giàu cảm xúc và mang đậm tính bi kịch.
Trái lại, Messi quá kín tiếng, nói năng chừng mực và chưa từng thi đấu cho một câu lạc bộ chuyên nghiệp nào tại quê nhà. Người ta hoài nghi chất Argentina trong con người anh, bất chấp lời khẳng định đanh thép của nhà môi giới huyền thoại Josep Maria Minguella:
"Vấn đề là Messi không nói chuyện với bạn bằng tiếng Tây Ban Nha của người Argentina, cậu ấy nói bằng thổ ngữ Rosario! Cậu ấy mang Rosario đến Barcelona; cứ như thể cậu ấy đang sống bên bờ sông Parana chứ không phải Địa Trung Hải".
Sự lạnh lùng trên sân cỏ cùng vẻ đẹp hoàn mỹ không tì vết của Messi từng bị xem là "thiếu lửa" so với phong cách lăn xả nhuốm máu và nước mắt của Maradona. Triết gia người Argentina Tomas Abraham nhận định:
"Vì nhiều lý do khác nhau, Messi đã chia rẽ người dân Argentina. Dù vậy, cậu ấy là cầu thủ kiệt xuất nhất mà tôi từng được chứng kiến".
Sự chia rẽ ấy bị thổi bùng bởi cơn khát danh hiệu kéo dài 28 năm của đội tuyển từ năm 1993 đến 2021. Đỉnh điểm của bi kịch diễn ra tại Copa America 2011, khi đám đông tại Santa Fe, thuộc chính tỉnh nhà của Messi, đã tiễn anh rời sân bằng một dàn đồng ca la ó nghiệt ngã. Bốn thất bại đau đớn ở các trận chung kết Copa America 2007, 2015, 2016 và chung kết World Cup 2014 càng khoét sâu thêm định kiến vô lý rằng El Pulga chỉ biết tỏa sáng trong màu áo Barcelona.
Bước ngoặt lịch sử chỉ thực sự mở ra khi danh hiệu vô địch Copa America 2021 được nâng cao ngay tại thánh địa Maracana trước đại kình địch Brazil. Nút thắt tâm lý được cởi bỏ, kéo theo chuỗi ngày thăng hoa tột đỉnh với Siêu cúp Liên lục địa Finalissima và đỉnh cao chói lọi tại World Cup 2022 ở Qatar. Ngày 20/12/2022, hơn 5 triệu người, tương đương hơn 10% dân số Argentina, đổ ra các ngả đường Buenos Aires để tạo nên lễ hội ăn mừng hoành tráng nhất lịch sử nhân loại. Trong 5 năm qua, ngôi sao Inter Imai đã nhận lại gấp trăm lần lượng tình cảm từng bị khước từ suốt 15 năm gian truân trước đó.
Sợi dây gắn kết thiêng liêng ấy càng trở nên bền chặt qua những biến cố nghiệt ngã ở giai đoạn cuối sự nghiệp, đỉnh điểm là sự ra đi của người cha Jorge vào ngày 8/8. Khoảnh khắc Messi lặng lẽ cúi đầu tại nghĩa trang Rosario khiến hàng triệu đồng bào rơi nước mắt.
Giờ đây, khi Messi chính thức khép lại hành trình 208 trận đấu quốc tế, mọi sự hoài nghi đã tan biến vào dĩ vãng. Người Argentina từng trúng số độc đắc với Maradona, nhưng với Messi, họ đã học được bài học sâu sắc nhất về lòng kiên nhẫn và sự thấu cảm. El Pulga rời khỏi vũ đài quốc tế như một nhà vô địch vĩ đại, đồng thời trở thành một vị thần bất tử ngự trị vĩnh hằng trong trái tim của cả một dân tộc.
