Nghiên cứu mới mở hướng điều trị cho người tự kỷ

Một nghiên cứu mới của các nhà khoa học Mỹ cho thấy hoạt động não bộ ở người trưởng thành mắc chứng tự kỷ có sự khác biệt đáng kể giữa từng cá nhân, đặc biệt tại những vùng não chịu trách nhiệm xử lý thông tin xã hội. Phát hiện này có thể giúp giới khoa học hiểu rõ hơn về tính đa dạng của rối loạn phổ tự kỷ (ASD), đồng thời mở ra hướng tiếp cận cá nhân hóa trong chăm sóc và hỗ trợ người mắc chứng này.

Công trình được công bố trên tạp chí JNeurosci, do Dorit Kliemann và James Traer thuộc Đại học Iowa dẫn dắt. Nhóm nghiên cứu sử dụng dữ liệu chụp hình ảnh não bộ đã được thu thập trước đó tại Đại học Indiana và Viện Công nghệ California (Caltech).

Điểm đặc biệt trong phương pháp nghiên cứu là những người tham gia được theo dõi hoạt động não khi xem các bộ phim thuộc nhiều thể loại như hoạt hình, hành động, hài lãng mạn và phim kinh dị. Khác với những bài kiểm tra trong phòng thí nghiệm, phim ảnh tạo ra chuỗi hình ảnh, âm thanh và tương tác xã hội liên tục, giúp các nhà khoa học quan sát phản ứng não bộ trong bối cảnh gần với trải nghiệm thực tế.

Thông qua mô hình tính toán, nhóm nghiên cứu phân tích cách não xử lý các yếu tố từ hình ảnh, âm thanh đến những thông tin phức tạp hơn như giao tiếp và tương tác giữa các nhân vật.

Kết quả ban đầu khiến các nhà khoa học bất ngờ. Khi so sánh hoạt động não bộ trung bình giữa nhóm người mắc chứng tự kỷ và nhóm không mắc, sự khác biệt không quá rõ rệt. Tuy nhiên, khi phân tích phản ứng của từng cá nhân, một bức tranh hoàn toàn khác xuất hiện.

Những người mắc chứng tự kỷ có mức độ biến thiên hoạt động não bộ lớn hơn đáng kể so với nhóm còn lại. Sự khác biệt này xuất hiện ở gần như toàn bộ hệ thống não được khảo sát, nhưng nổi bật nhất tại mạng lưới xử lý thông tin xã hội – khu vực liên quan đến khả năng nhận biết, thấu hiểu và phản ứng trước hành vi của người khác.

Theo James Traer và Dorit Kliemann, việc chỉ dựa vào những chỉ số trung bình có thể che khuất các đặc điểm quan trọng ở từng cá nhân. Điều này đặt ra yêu cầu thay đổi cách tiếp cận trong nghiên cứu tự kỷ, thay vì tìm kiếm một mô hình hoạt động não chung cho tất cả người mắc ASD.

Trong thời gian tới, nhóm nghiên cứu dự định làm rõ mối liên hệ giữa những khác biệt trong hoạt động não với đặc điểm hành vi của từng người, qua đó xác định các nhóm có biểu hiện tương đồng.

Dù chưa trực tiếp tạo ra phương pháp điều trị mới, nghiên cứu mang lại triển vọng xây dựng những chương trình hỗ trợ phù hợp hơn với từng cá nhân. Kết quả cũng nhấn mạnh rằng tự kỷ là một phổ đa dạng, đòi hỏi cách tiếp cận toàn diện thay vì đánh giá mọi trường hợp theo cùng một khuôn mẫu.