Không chỉ gắn với chu kỳ vận động của thời tiết, tiết Thanh Minh còn mang đậm ý nghĩa văn hóa - tâm linh khi là dịp để con cháu hướng về tổ tiên, chăm sóc phần mộ và gìn giữ truyền thống gia đình. Năm 2026, tiết Thanh Minh bắt đầu từ ngày 5/4 (Chủ nhật, ngày 18/2 âm lịch) và kéo dài đến ngày 20/4 dương lịch, trước khi chuyển sang tiết Cốc vũ.
3 điều nên làm trong tết Thanh Minh 2026
Tảo mộ
Mỗi dịp Tết Thanh Minh về, nhiều gia đình lại thu xếp thời gian đi viếng và chăm sóc phần mộ của tổ tiên, dòng họ. Đây là một nét đẹp truyền thống, thể hiện lòng biết ơn và sự gắn kết giữa các thế hệ trong gia đình.
Việc tảo mộ thường bao gồm phát dọn cỏ dại, kiểm tra lại mộ phần, quét dọn khu vực xung quanh cho sạch sẽ, sau đó dâng hương và đặt hoa tưởng niệm.
Trong quá trình tảo mộ, mỗi người cần giữ tác phong nghiêm túc, ăn mặc kín đáo, thể hiện sự tôn kính, tránh nói chuyện ồn ào hay đùa giỡn. Nếu không có điều kiện đến trực tiếp, gia đình vẫn có thể chuẩn bị lễ nhỏ tại nhà để thắp hương, gọi là cúng vọng.
Bên cạnh đó, việc thắp thêm nén hương cho những ngôi mộ hoang, không người chăm sóc cũng là hành động ý nghĩa, thể hiện sự nhân văn và lòng thành kính.
Dọn dẹp nhà cửa, bàn thờ
Không chỉ ngoài phần mộ, trong nhà cũng cần được chỉnh trang gọn gàng trong dịp Tết Thanh Minh để cầu mong những điều tốt lành.
Bàn thờ gia tiên nên được lau dọn sạch sẽ, bát hương được vệ sinh, hoa cũ thay bằng hoa tươi, mọi thứ được sắp xếp ngăn nắp. Đây là cách con cháu bày tỏ sự trân trọng đối với ông bà, tổ tiên.
Làm lễ cúng
Tùy hoàn cảnh từng gia đình, lễ cúng Tết Thanh Minh có thể diễn ra tại mộ, tại nhà hoặc kết hợp cả hai.
Nếu thực hiện tại nhà, ngoài các lễ vật quen thuộc như hoa tươi, trầu cau, gia chủ có thể chuẩn bị mâm cơm chay hoặc mặn. Với mâm mặn, thường có xôi, gà luộc, canh măng và một số món xào đơn giản.
Trong trường hợp không có nhiều thời gian chuẩn bị, chỉ cần dâng hương cùng trái cây, trà và bánh kẹo cũng đã đủ thể hiện tấm lòng hướng về tổ tiên.
Còn khi cúng tại phần mộ, người viếng sẽ bày lễ, thắp nhang và dâng hoa. Sau đó, mọi người thành tâm khấn vái, mời gia tiên về sum họp cùng con cháu, đồng thời cầu mong gia đình được bình an, công việc suôn sẻ.
6 điều cần tránh trong ngày Tết Thanh Minh theo quan niệm xưa
Không ăn mặc phản cảm, thiếu trang nghiêm
Khi đi viếng mộ, bạn nên lựa chọn trang phục gọn gàng, lịch sự, tránh quần áo quá nổi bật hoặc hở hang. Đặc biệt, nữ giới càng cần chú ý để thể hiện sự tôn kính với không gian linh thiêng.
Hạn chế tảo mộ khi sức khỏe không đảm bảo
Nếu đang ốm hoặc cơ thể mệt mỏi, bạn không nên tham gia tảo mộ. Theo quan niệm xưa, khi thể trạng suy yếu thì vận khí cũng dễ bị ảnh hưởng, có thể gặp điều không thuận lợi.
Giữ sự nghiêm túc, tránh cười đùa hoặc la mắng
Nhiều gia đình thường đưa trẻ nhỏ đi cùng, tuy nhiên việc đùa giỡn hay quát mắng tại khu vực mộ phần là điều kiêng kỵ. Điều này bị xem là thiếu tôn trọng đối với người đã khuất.
Tránh lui tới những nơi vắng vẻ, heo hút
Trong phong thủy, những khu vực hoang vắng, ít người qua lại thường bị cho là có nhiều âm khí. Nếu buộc phải đến, bạn nên đi cùng người thân để đảm bảo an toàn và yên tâm hơn.
Không chụp ảnh tại khu vực nghĩa trang
Khi đi viếng mộ, điều quan trọng nhất là sự thành tâm. Việc chụp ảnh có thể bị xem là làm mất đi sự trang nghiêm, thậm chí theo quan niệm tâm linh còn ảnh hưởng đến sự cân bằng âm dương, vì vậy nên hạn chế.
Phụ nữ mang thai nên tránh tảo mộ
Theo kinh nghiệm dân gian, phụ nữ đang mang thai không nên đến nghĩa trang trong dịp này. Môi trường nhiều âm khí có thể không tốt cho sức khỏe của cả mẹ và thai nhi, nên tốt nhất nhờ người thân đi thay.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
