Nga vẫn thu tiền tấn từ bóng đá bất chấp lệnh cấm

Bất chấp lệnh cấm các đội tuyển và CLB Nga tham dự những giải đấu quốc tế từ năm 2022, bóng đá nước này vẫn nhận được hàng chục triệu bảng từ FIFA và UEFA, đồng thời thu về 165 triệu bảng nhờ bán cầu thủ cho các CLB châu Âu.
Tổng thống Nga Vladimir Putin (giữa) và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino (thứ 2 từ trái) sau trận chung kết World Cup 2018 giữa Pháp và Croatia tại Moscow, Nga, ngày 15 tháng 7 năm 2018.
Tổng thống Nga Vladimir Putin và Chủ tịch FIFA Gianni Infantino ở trận chung kết World Cup 2018 tại Moscow. Ảnh: EPA.

Ngày 17/11, đội tuyển Nga tiếp đón Venezuela trong trận giao hữu tại Krasnodar, cách vùng lãnh thổ Ukraine đang bị Nga chiếm đóng khoảng 140 dặm. Đây là trận đấu quốc tế thứ 34 của Nga kể từ khi phát động chiến dịch quân sự toàn diện tại Ukraine vào tháng 2/2022.

Sau khi xung đột nổ ra, FIFA và UEFA lập tức cấm các đội tuyển quốc gia cũng như CLB Nga tham dự những giải đấu thuộc hệ thống của họ. Tuy nhiên, Liên đoàn Bóng đá Nga (RFU) vẫn duy trì tư cách thành viên của cả hai tổ chức, tiếp tục nhận hỗ trợ tài chính và có quyền tham gia bỏ phiếu trong các cuộc bầu cử.

Theo tiết lộ của Telegraph Sport, các CLB Nga đã nhận hơn 30 triệu bảng từ FIFA và UEFA kể từ khi chiến sự bắt đầu. Trong giai đoạn 2023-2026, FIFA cấp cho RFU 6 triệu bảng thông qua chương trình FIFA Forward. Tổ chức này cũng chi 900.000 bảng để hỗ trợ các CLB Nga sau World Cup 2022. Khoản tiền liên quan đến World Cup 2026 chưa được công bố đầy đủ.

Trong khi đó, UEFA đã chuyển khoảng 25 triệu bảng cho RFU từ mùa giải 2021-2022 đến hết mùa 2024-2025. Riêng mùa 2024-2025, bóng đá Nga nhận 7,9 triệu bảng từ các khoản đầu tư cho đội tuyển quốc gia, hỗ trợ thường niên và phân bổ cho những CLB không tham dự Champions League. Con số mùa 2025-2026 dự kiến tiến sát 10 triệu bảng.

Tổng cộng, các khoản hỗ trợ từ FIFA và UEFA kể từ tháng 2/2022 có thể vượt 45 triệu bảng.

Nga cũng tiếp tục hưởng lợi từ hoạt động chuyển nhượng. Theo Transfermarkt, các CLB châu Âu đã trả tổng cộng 165 triệu bảng để chiêu mộ cầu thủ từ Nga kể từ khi chiến sự bắt đầu. Thủ môn Matvei Safonov là một ví dụ đáng chú ý khi chuyển từ Krasnodar sang PSG năm 2024 với mức phí được cho là 17 triệu bảng. Anh hiện vẫn khoác áo đội tuyển Nga.

Giáo sư Richard Arnold, chuyên gia khoa học chính trị tại Đại học Muskingum (Mỹ), nhận định một phần đáng kể nguồn thu từ chuyển nhượng có thể chảy vào ngân sách chính phủ Nga. Ông nhấn mạnh Điện Kremlin luôn biết cách tận dụng thể thao cho các mục tiêu chính trị.

Ảnh hưởng của Nga trong các tổ chức bóng đá quốc tế cũng chưa bị xóa bỏ. Alexander Dyukov, Chủ tịch RFU và lãnh đạo tập đoàn dầu khí quốc doanh Gazprom, đồng thời giữ vị trí Phó chủ tịch Ủy ban Các liên đoàn thành viên của UEFA và có ghế trong một ủy ban của FIFA. Nga hiện có đại diện tại 9 ủy ban của UEFA và 4 ủy ban của FIFA.

 Infantino có xu hướng gỡ lệnh cấm với Nga. Ảnh: EPA.
Infantino có xu hướng gỡ lệnh cấm với Nga. Ảnh: EPA.

Trong khi đó, khả năng Nga trở lại thể thao quốc tế ngày càng được nhắc đến. Tháng 2 năm nay, Chủ tịch FIFA Gianni Infantino cho rằng lệnh cấm các đội tuyển Nga không mang lại hiệu quả, thậm chí chỉ làm gia tăng sự thất vọng và thù địch. Ông cũng bày tỏ quan điểm việc Nga trở lại các giải đấu quốc tế có thể đem lại tác động tích cực.

Tháng 7, Ủy ban Olympic quốc tế (IOC) tạm thời dỡ bỏ lệnh đình chỉ đối với Ủy ban Olympic Nga, mở ra cơ hội để các vận động viên nước này tham dự Olympic Los Angeles 2028. Một số tổ chức thể thao khác cũng đã nới lỏng hạn chế, trong khi Nga được trao quyền đăng cai Giải vô địch cử tạ thế giới 2030 tại Moscow.

Tuy nhiên, việc tái hòa nhập của Nga vẫn vấp phải phản đối. Ukraine cùng Iceland và Đức đã tẩy chay giải U15 thế giới đầu tiên do FIFA tổ chức tại Azerbaijan hồi tháng 10. Bộ trưởng Thanh niên và Thể thao Ukraine Matvii Bidnyi gọi sự hiện diện của Nga tại giải đấu là hành động hợp pháp hóa một quốc gia khủng bố.

Thể thao từ lâu cũng được Điện Kremlin sử dụng như công cụ tuyên truyền. Tổng thống Vladimir Putin coi các sự kiện thể thao là phương tiện khơi dậy tinh thần dân tộc, củng cố hình ảnh chính quyền và tạo cảm giác bình thường trong thời chiến.

Tại giải Ngoại hạng Nga, biểu tượng chữ Z gắn với chiến dịch quân sự xuất hiện trên các sân vận động. Những trận đấu từ thiện cũng được tổ chức để quyên góp tiền hỗ trợ binh sĩ và người bị thương trong chiến sự. Lượng khán giả đến sân tại giải đấu này thậm chí tăng từ 2,26 triệu lượt ở mùa 2022-2023 lên 3,27 triệu lượt mùa 2025-2026.

Nga đang tiến gần hơn tới ngày trở lại thể thao quốc tế, đặc biệt nếu Infantino tái đắc cử Chủ tịch FIFA vào tháng 3 tới. Dù vậy, UEFA khẳng định lệnh cấm vẫn được duy trì cho đến khi chiến tranh kết thúc.

Cuộc tranh luận vì thế chưa có hồi kết. Trong lúc Nga tìm cách phá vỡ sự cô lập, nhiều quốc gia vẫn cho rằng việc cho phép nước này trở lại các giải đấu quốc tế khi chiến sự chưa chấm dứt sẽ làm suy yếu ý nghĩa của các biện pháp trừng phạt.