Không phải cứ uống sống là tốt hơn. Tùy mục đích sử dụng và cách chế biến, mỗi cách lại có ưu điểm riêng.
1. Uống nước tía tô sống giữ được nhiều hợp chất tự nhiên
Lá tía tô tươi chứa tinh dầu, polyphenol và nhiều hợp chất thực vật khác. Khi vò, xay hoặc ép lá rồi sử dụng ngay, một số thành phần dễ bị biến đổi bởi nhiệt sẽ được giữ lại nhiều hơn so với việc đun lâu.
Tuy nhiên, “giữ được nhiều dưỡng chất hơn” không đồng nghĩa với “tốt hơn trong mọi trường hợp”. Nước tía tô sống có mùi tinh dầu khá rõ, vị đặc trưng và không phải ai cũng dễ uống.
Quan trọng hơn, lá dùng để uống sống cần được rửa thật kỹ dưới vòi nước sạch. Nếu lá có đất, bụi bẩn hoặc tồn dư hóa chất, việc uống sống sẽ làm tăng nguy cơ đưa những chất này trực tiếp vào cơ thể.
2. Nước tía tô nấu chín dễ uống và an toàn hơn về mặt vệ sinh
Đun lá tía tô với nước nóng giúp giảm nguy cơ từ vi sinh vật trên bề mặt lá, đồng thời tạo ra loại nước có mùi vị nhẹ và dễ uống hơn.
Đây cũng là lựa chọn phù hợp với những người không quen uống nước lá tươi. Thay vì xay sống một lượng lớn, có thể dùng một lượng lá vừa phải, rửa sạch rồi nấu trong thời gian ngắn.
Tuy nhiên, không nên đun tía tô quá lâu hoặc đun đi đun lại nhiều lần. Nhiệt và thời gian xử lý kéo dài có thể làm thay đổi một số hợp chất dễ bay hơi, khiến hương vị cũng như thành phần của nước không còn giống lá tươi.
3. Nếu uống hằng ngày, không nên xem nước tía tô như nước lọc
Đây là điểm nhiều người dễ bỏ qua. Tía tô là một loại rau thơm, không phải loại nước uống bắt buộc phải sử dụng mỗi ngày để “thải độc” hay “thanh lọc cơ thể”.
Cơ thể vốn có hệ thống gan, thận và nhiều cơ chế tự điều hòa. Vì vậy, không có cơ sở để xem nước tía tô như một phương pháp thay thế nước lọc hoặc có tác dụng chữa bệnh.
Nếu thích, bạn có thể sử dụng nước tía tô như một loại nước thảo mộc với lượng vừa phải. Nước lọc vẫn nên là nguồn nước chính trong ngày, đặc biệt khi cơ thể cần bổ sung nước.
4. Ai nên thận trọng khi uống nước tía tô?
Không phải cứ là nước từ lá tự nhiên thì ai cũng có thể sử dụng tùy ý. Một số người có cơ địa nhạy cảm với tía tô hoặc các loại thảo mộc có thể xuất hiện phản ứng bất thường.
Nếu sau khi uống thấy ngứa, nổi mẩn, khó chịu ở bụng hoặc có dấu hiệu dị ứng, nên ngừng sử dụng và theo dõi phản ứng của cơ thể.
Phụ nữ mang thai, người đang sử dụng thuốc điều trị bệnh hoặc có bệnh lý đặc biệt cũng không nên tự ý dùng lượng lớn nước tía tô với mục đích điều trị. Nếu muốn sử dụng thường xuyên, nên hỏi bác sĩ hoặc chuyên gia y tế.
5. Vậy nên uống tía tô sống hay chín?
Nếu ưu tiên sự tiện lợi và muốn giữ lại nhiều hợp chất tự nhiên của lá, có thể dùng tía tô tươi sau khi rửa thật sạch. Nhưng không nên mặc định rằng uống sống luôn tốt hơn.
Nếu ưu tiên vệ sinh, dễ uống và phù hợp với thói quen sử dụng nước lá, tía tô nấu chín trong thời gian vừa phải là lựa chọn hợp lý hơn.
Cách đơn giản nhất là rửa kỹ lá, dùng lượng vừa phải và không đun quá lâu. Quan trọng nhất không nằm ở việc sống hay chín, mà là nguồn lá sạch, cách chế biến vệ sinh và không lạm dụng.