Mưa lớn kéo dài, nhiều khu vực đất đã gần bão hòa
Theo bản tin phát lúc 6h30 ngày 10/10 của Trung tâm Dự báo Khí tượng Thủy văn Quốc gia, nhiều khu vực tại miền Trung và Nghệ An đã ghi nhận lượng mưa lớn trong những giờ qua. Mưa liên tục khiến độ ẩm đất tại một số nơi đạt trên 85%, thậm chí đã ở trạng thái bão hòa, làm tăng nguy cơ xảy ra các hiện tượng thiên tai nguy hiểm.
Tại Hà Tĩnh và Quảng Trị, mưa vừa đến mưa to, có nơi mưa rất to trong 24 giờ, tính từ 6h ngày 9/10 đến 6h ngày 10/10. Một số trạm quan trắc ghi nhận lượng mưa đặc biệt lớn, trong đó hồ Kẻ Xai đạt 390,8 mm, Kẻ Gỗ đạt 358,8 mm tại Hà Tĩnh.
Ở Quảng Trị, lượng mưa tại Trường Xuân đạt 277,4 mm, trong khi trạm Đồng Hới Hydro ghi nhận 273,6 mm. Đây là những mức mưa đáng chú ý, có thể làm gia tăng lượng nước đổ về sông, suối và gây áp lực lên các khu vực có địa hình dốc.
Tại Nghệ An và thành phố Đà Nẵng, mưa vừa, có nơi mưa to cũng xuất hiện trong 9 giờ, từ 21h ngày 9/10 đến 6h ngày 10/10. Trạm Yên Thượng ghi nhận 123,6 mm, Nam Thanh 1 đạt 103,2 mm tại Nghệ An. Trong khi đó, lượng mưa tại Trà Đơn và Bà Nà của Đà Nẵng lần lượt đạt 68,6 mm và 60,8 mm.
Khi đất đã ngấm nhiều nước, khả năng tiếp nhận thêm nước mưa giảm xuống. Tại những khu vực có sườn dốc, taluy đường hoặc nền đất yếu, mưa tiếp diễn có thể làm tăng nguy cơ sạt trượt đất đá. Nước mưa tập trung nhanh trên các lưu vực nhỏ cũng có thể gây lũ quét tại sông, suối.
Dự báo 6 giờ tới: Hà Tĩnh, Quảng Trị có nơi mưa trên 120 mm
Theo cơ quan khí tượng, trong 6 giờ tiếp theo kể từ thời điểm phát bản tin, mưa vẫn có khả năng tiếp diễn tại cả 4 địa phương được cảnh báo. Lượng mưa tích lũy phổ biến tại Hà Tĩnh và Quảng Trị dự kiến đạt 40–80 mm, có nơi trên 120 mm.
Tại Nghệ An và thành phố Đà Nẵng, lượng mưa phổ biến được dự báo ở mức 20–50 mm, có nơi trên 80 mm. Nếu mưa tiếp tục tập trung trong thời gian ngắn, nguy cơ lũ quét trên các sông, suối nhỏ và sạt lở đất tại sườn dốc có thể gia tăng.
Cơ quan khí tượng xác định cấp độ rủi ro thiên tai do lũ quét, sạt lở đất và sụt lún đất liên quan đến mưa lũ hoặc dòng chảy ở mức 1. Tuy nhiên, đây vẫn là những hiện tượng có khả năng gây hậu quả nghiêm trọng tại các điểm xung yếu, đặc biệt khi mưa lớn kéo dài và đất đã bão hòa nước.
Lũ quét thường hình thành nhanh trên các lưu vực nhỏ, khiến nước dâng đột ngột và cuốn theo đất đá, cây cối. Trong khi đó, sạt lở đất có thể xảy ra tại sườn đồi, taluy đường, khu vực ven suối hoặc nơi nền đất thiếu ổn định. Những sự cố này không chỉ đe dọa nhà cửa mà còn có thể làm gián đoạn giao thông, gây thiệt hại cho các công trình dân sinh và hoạt động sản xuất.
Người dân cần làm gì để phòng tránh lũ quét, sạt lở đất?
Trước diễn biến mưa lớn, cơ quan khí tượng đề nghị các địa phương rà soát những vị trí có nguy cơ cao, đặc biệt là các điểm nghẽn dòng chảy và khu vực xung yếu, để chủ động triển khai biện pháp phòng tránh, ứng phó.
Người dân tại khu vực miền núi, ven sông suối hoặc gần taluy cần theo dõi thường xuyên các bản tin dự báo, cảnh báo từ cơ quan chức năng. Khi xuất hiện mưa lớn kéo dài, cần chú ý những dấu hiệu bất thường như nước suối dâng nhanh, dòng nước chuyển đục, đất đá rơi từ sườn dốc, mặt đất nứt hoặc có tiếng động lạ từ khu vực đồi núi.
Nếu nhận được yêu cầu sơ tán hoặc nhận thấy nguy cơ mất an toàn, người dân nên nhanh chóng di chuyển đến nơi cao ráo, ổn định theo hướng dẫn của chính quyền địa phương. Không cố đi qua khu vực ngập sâu, cầu tràn, dòng nước chảy xiết hoặc tuyến đường có dấu hiệu sạt lở.
Các gia đình cũng nên chuẩn bị sẵn giấy tờ quan trọng, thuốc thiết yếu, đèn pin, nước uống và phương tiện liên lạc để sử dụng khi cần thiết. Đặc biệt, không nên chủ quan chỉ vì mưa đã ngớt, bởi lũ quét và sạt lở đất vẫn có thể xảy ra sau một thời gian mưa lớn do nước tiếp tục dồn về hoặc nền đất mất ổn định.
Người dân tại Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị và Đà Nẵng cần lưu ý rằng cảnh báo trong bản tin được phát lúc 6h30 ngày 10/10/2026 chỉ phản ánh nguy cơ trong khung thời gian dự báo tương ứng. Để cập nhật tình hình mới nhất, cần tiếp tục theo dõi thông báo của cơ quan khí tượng và chính quyền địa phương.
