“Mỗi đêm con phải dậy 3-4 lần để bú. Không biết đến bao nhiêu tháng bé mới có thể ngủ xuyên đêm?” Một người mẹ chia sẻ, đồng thời cho biết chỉ mong con có thể ngủ ngon và liền mạch suốt đêm ngay từ những tháng đầu đời.
Trong thai kỳ đầu tiên, người mẹ cũng thường xuyên gặp tình trạng khó ngủ. Vì vậy, sau khi con chào đời, giấc ngủ của bé trở thành một trong những điều được chị đặc biệt quan tâm.
Thực tế, việc trẻ sơ sinh thường xuyên thức giấc giữa đêm khiến không ít bố mẹ mệt mỏi và lo lắng. Vì sao trẻ chưa thể ngủ xuyên đêm? Khi nào bé bắt đầu có thể ngủ liền mạch? Và bố mẹ nên làm gì để hình thành thói quen ngủ tốt cho con? Những câu hỏi này cần được hiểu đúng để bố mẹ bớt áp lực trong quá trình chăm sóc trẻ.
Tại sao bé thường xuyên thức giấc giữa đêm? Đó có phải là đặc điểm sinh lý bình thường?
Trẻ sơ sinh, đặc biệt là những bé còn rất nhỏ, chưa thể ngủ xuyên đêm là điều hoàn toàn bình thường. Có 3 nguyên nhân chính liên quan đến đặc điểm sinh lý của trẻ.
Não bộ chưa phát triển hoàn thiện
Khi trời tối, đồng hồ sinh học của cơ thể kích thích tuyến tùng tiết melatonin, giúp con người cảm thấy buồn ngủ.
Ở trẻ sơ sinh, lượng melatonin được tiết ra còn rất ít nên bé vẫn dễ thức giấc vào ban đêm, tương tự như ban ngày. Khoảng 3 tháng tuổi, lượng melatonin bắt đầu tăng lên và nhịp sinh học ngày – đêm dần hình thành.
Bên cạnh đó, trẻ sơ sinh dành hơn 50% thời gian ngủ ở giai đoạn REM, cao hơn nhiều so với người lớn. Vì vậy, bé thường ngủ không sâu và dễ tỉnh giấc.
Trẻ cần thức dậy để đáp ứng nhu cầu phát triển thể chất
Dạ dày của trẻ sơ sinh còn nhỏ, trong khi sữa mẹ dễ tiêu hóa nên bé nhanh đói. Sau mỗi lần bú, trẻ thường chỉ có thể ngủ khoảng 2-4 giờ.
Vì vậy, việc thường xuyên thức dậy để bú là nhu cầu cần thiết cho sự phát triển thể chất và cũng là một cơ chế sinh tồn tự nhiên của trẻ.
Trẻ chưa kiểm soát được việc tiểu tiện và đại tiện
Trong 2 tháng đầu đời, trẻ sơ sinh có thể đi ngoài 2-5 lần mỗi ngày, thậm chí 7-8 lần. Bàng quang của bé chưa phát triển hoàn thiện nên trẻ cần đi tiểu khi có nhu cầu.
Cảm giác khó chịu khi tiểu tiện hoặc đi tiêu cũng có thể khiến bé tỉnh giấc và quấy khóc.
Mất bao nhiêu tháng để trẻ bắt đầu ngủ xuyên đêm? Thời gian ngủ thay đổi theo từng giai đoạn
Trẻ mới sinh: Trẻ mới sinh có thể ngủ khoảng 17-20 giờ mỗi ngày và chưa phân biệt rõ ngày với đêm. Bé ăn, ngủ theo nhu cầu nên đây thường là giai đoạn khá vất vả đối với bố mẹ.
Trẻ 2-3 tháng: Trẻ cần ngủ khoảng 15-18 giờ mỗi ngày, với 3-4 giấc ngủ ngắn vào ban ngày. Lúc này, bé dần phân biệt được giấc ngủ nông và giấc ngủ sâu.
Một số trẻ ngủ nhiều vào ban ngày nên ban đêm ngủ không ngon. Bố mẹ không cần quá lo lắng vì bé sẽ dần thích nghi.
Trẻ 3-6 tháng: Trẻ thường ngủ khoảng 14-16 giờ mỗi ngày, với 2-3 giấc ngủ ngắn ban ngày. Đây cũng là thời điểm bố mẹ có thể bắt đầu hình thành nhịp sinh học cho bé, giúp giấc ngủ dần tập trung vào ban đêm.
Khoảng 3 tháng tuổi, một số trẻ bắt đầu có khả năng ngủ xuyên đêm, nhưng thời điểm này khác nhau ở mỗi bé. Có bé đến 5 tháng mới có thể ngủ liền khoảng 6 giờ, sau đó thức dậy một lần để bú rồi tiếp tục ngủ.
Trẻ 6-12 tháng: Trẻ thường ngủ khoảng 14-15 giờ mỗi ngày, với 2 giấc ngủ ngắn, một vào buổi sáng và một vào buổi chiều. Phần lớn trẻ có thể ngủ liền mạch hơn 6 giờ.
Một số bé đến khoảng 10 tháng tuổi mới cai sữa đêm và bắt đầu ngủ xuyên đêm ổn định hơn.
Sau 1 tuổi: Trẻ thường ngủ khoảng 12-14 giờ mỗi ngày, kết hợp với 1-2 giấc ngủ ngắn vào ban ngày. Sau 18 tháng, trẻ thường chỉ còn một giấc ngủ ngắn ban ngày và có thể ngủ khoảng 10 giờ liên tục vào ban đêm.
Đến giai đoạn này, giấc ngủ của trẻ dần ổn định hơn và bố mẹ cũng có thể có những đêm ngủ ngon hơn.
4 phương pháp giúp con có một giấc ngủ ngon suốt đêm
Đặt giờ đi ngủ cố định
Thời điểm tốt nhất để cho bé đi ngủ là trước khi xuất hiện các dấu hiệu mệt mỏi như ngáp hoặc dụi mắt.
Một số nghiên cứu cho thấy khoảng 19h-19h30 là thời điểm phù hợp để nhiều trẻ bắt đầu giấc ngủ ban đêm. Nếu ngủ quá muộn, bé có thể trở nên quá mệt và dễ quấy khóc hơn.
Tạo môi trường ngủ phù hợp
Trước giờ ngủ, có thể điều chỉnh nhiệt độ phòng khoảng 18-20°C. Không gian mát mẻ, yên tĩnh và tối sẽ giúp bé dễ đi vào giấc ngủ hơn.
Bố mẹ nên kéo rèm, tắt đèn và hạn chế tiếng ồn để bé dễ ngủ cũng như dễ ngủ lại nếu tỉnh giấc giữa đêm.
Thiết lập thói quen đi ngủ đều đặn
Trẻ sơ sinh rất nhạy cảm với các thói quen. Việc lặp lại một trình tự quen thuộc mỗi ngày sẽ trở thành tín hiệu giúp não bộ nhận biết rằng đã đến giờ đi ngủ.
Chẳng hạn, bố mẹ có thể tắm cho bé khoảng 30 phút trước giờ ngủ, bật nhạc ru nhẹ nhàng, để bé chơi một lúc rồi dần đi vào giấc ngủ.
Dần cai sữa đêm khi bé đã bắt đầu ăn dặm
Việc bú đêm thường xuyên có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ và sự phát triển của bé. Sau khi bắt đầu ăn dặm, bố mẹ có thể từng bước giảm các cữ bú đêm, khoảng từ 7-9 tháng tuổi, để giúp bé hình thành lịch sinh hoạt ổn định hơn: thức vào ban ngày và ngủ vào ban đêm.
