Cải thìa, còn gọi là cải chíp, thuộc nhóm rau ăn lá, có thân thấp, phần bẹ dày, màu trắng xanh hoặc xanh nhạt, ôm sát nhau ở gốc. Khi loại rau này phát triển đầy đủ, các bẹ lá xếp thành cụm, tạo hình dáng giống chiếc thìa. So với các loại rau màu khác, cải thìa sinh trưởng khá nhanh nên được người dân lựa chọn trồng chuyên canh hoặc xen kẽ các loại rau màu khác để tăng hiệu quả về mặt kinh tế.
Luống rau cải thìa xanh tốt được người dân chăm sóc kỹ lưỡng trước khi thu hoạch - Ảnh minh hoạ
Một trong những ưu điểm của cải thìa là không đòi hỏi diện tích canh tác quá lớn, chỉ cần đảm bảo ánh sáng, cung cấp đủ nước và đất trồng tơi xốp, thoát nước tốt.
Cũng giống như các loại rau màu khác, để bắt đầu gieo trồng, người dân cần chọn hạt giống có nguồn gốc rõ ràng, tỷ lệ nảy mầm tốt và phù hợp với điều kiện khí hậu tại địa phương. Tiếp theo, phần làm đất được cho là rất quan trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình phát triển, sinh trưởng của rau. Theo kinh nghiệm của nhiều hộ nông dân, đất cần được làm sạch cỏ, cày xới cho tơi rồi lên luống để hạn chế đọng nước, giúp quá trình chăm sóc sau khi trồng được thuận tiện hơn.
Bên cạnh đó, việc bổ sung dinh dưỡng cho đất cũng nên thực hiện trước lúc xuống giống. Sau khi gieo hạt theo hàng, thời gian đầu cần chăm sóc, giữ độ ẩm tốt cho ruộng rau, ánh ánh nắng mặt trời gay gắt hoặc mưa gây ngập úng, không thoát nước. Người dân cũng cần đảm bảo nguồn nước tưới sạch, khi rau bắt đầu mọc dày, việc tỉa bớt những cây yếu, giữ khoảng cách phù hợp sẽ giúp rau cải nhận đủ ánh sáng, bẹ phát triển đồng đều, chất lượng hơn.
Là loại rau màu có thời gian sinh trưởng nhanh, tuỳ vào quá trình chăm sóc cũng như thời tiết, từ 30-40 ngày kể từ lúc gieo hạt, rau cải thìa có thể cho thu hoạch. Người dân nên theo dõi kích thước bẹ, số lá và độ non của rau thay vì chỉ dựa vào số ngày cố định để có thể thu hoạch được chính xác nhất, đảm bảo chất lượng trước khi cung cấp ra thị trường.
Nếu thu hoạch sớm, bẹ non hoặc để quá lâu, cây có thể trổ ngồng, bẹ sẽ kém giòn và hương vị giảm độ tươi ngon. Mặc dù rau cải thìa có thể thu hoạch nhiều lần nếu áp dụng phương pháp thu hoạch tỉa lá thay vì nhổ nguyên cây, tuy nhiên cách làm này ít được áp dụng trong mô hình trồng chuyên canh.
Người trồng lựa chọn những cây cải thìa đạt kích thước thương phẩm để thu hoạch - Ảnh minh hoạ
Khi thu hoạch, người trồng thường nhổ cả cây hoặc cắt sát gốc, loại bỏ lá già, lá sâu bệnh và phần rễ bám đất rồi tiếp tục phân loại để bán cho thương lái. Quá trình thu hoạch, đóng gói cần được thực hiện sạch sẽ, tránh làm dập bẹ hoặc để rau tiếp xúc với nguồn nước, dụng cụ và bề mặt không bảo đảm vệ sinh, ảnh hưởng đến chất lượng rau.
Mặc dù là loại rau dễ trồng, chăm sóc không tốn quá nhiều công sức nhưng trong quá trình sinh trưởng, cải thìa vẫn có thể gặp sâu ăn lá, rệp và một số bệnh phát sinh khi thời tiết nóng ẩm, ruộng rau thoát nước kém. Chính vì vậy, người dân cũng cần thường xuyên kiểm tra ruộng rau, quan sát mặt dưới lá, vệ sinh ruộng, loại bỏ cây bị bệnh và ưu tiên những biện pháp phòng trừ phù hợp.
Là loại rau quen thuộc ở các chợ Việt cũng như được nhiều bà nội trợ ưa chuộng sử dụng trong bữa cơm gia đình, cải thìa được bán với giá từ 25.000 - 45.000 đồng/kg, có thời điểm khan hiếm hoặc thời tiết bất lợi, giá cải thìa lên đến 60.000 đồng/kg. Việc trở thành loại rau được ưa chuộng giúp quá trình tiêu thụ cải thìa cũng dễ dàng hơn, từ đó giúp người dân trồng cải thìa có thu nhập ổn định, phát triển kinh tế gia đình.
Từ rau cải thìa có thể chế biến thành nhiều món ăn ngon, đa dạng, được đông đảo bà nội trợ tin dùng - Ảnh minh hoạ
Trong ẩm thực, cải thìa có thể dùng để luộc, hấp, nấu canh hoặc xào đều mang lại những món ăn hấp dẫn, bắt vị. Không những vậy, ở góc độ dinh dưỡng, cải thìa chứa lượng lớn nước, chất xơ, nhiều vitamin C, vitamin A, vitamin K, folate và một số khoáng chất thiết yếu nhất. Sử dụng cải thìa hợp lý giúp hệ tiêu hoá được hoạt động trơn tru, tăng cường sức đề kháng, hệ miễn dịch, tốt cho người muốn giảm cân vì chứa ít calo.
Có thể nói, từ loại rau dân dã ở vườn nhà, xưa kia góp mặt trong bữa cơm của người nghèo, cải thìa giờ đây đã trở thành thực phẩm quen thuộc trong đời sống ẩm thực của người dân. Không chỉ mang đến nguồn dưỡng chất dồi dào cho cơ thể, việc phát triển các mô hình trồng rau cải thìa chuyên canh đã mang lại những hiệu quả kinh tế tích cực cho người nông dân.
Là loại rau màu sinh trưởng nhanh, không cần vốn đầu tư cao, quá trình chăm sóc dễ dàng… đã giúp cải thìa nhận được sự tin tưởng của nhiều hộ nông dân trong việc phát triển kinh tế gia đình, vươn lên làm giàu.
