Từng là loại trái cây mọc xen trong vườn, rụng đầy gốc ít ai để ý, dâu Hạ Châu nay đã “đổi đời” trở thành đặc sản nổi tiếng của miền Tây, đặc biệt là tại xã Phong Điền (Cần Thơ). Không chỉ được ưa chuộng bởi hương vị thơm ngon, loại quả này còn mang lại nguồn thu ổn định cho người dân, với mức giá dao động từ 20.000 – 30.000 đồng/kg.
Dâu Hạ Châu hiện là một trong những trái cây góp phần làm nên sức hút du lịch miệt vườn Cần Thơ. Vào mùa chín rộ, từ khoảng tháng 5 đến tháng 8 âm lịch (cùng hai vụ phụ trong năm), những vườn dâu vàng óng trở thành điểm đến hấp dẫn. Trái dâu khi chín có màu vàng nhạt, vỏ căng mọng, bên trong là những múi trắng trong, mọng nước. Khi thưởng thức, vị chua nhẹ ban đầu nhanh chóng nhường chỗ cho vị ngọt thanh lan tỏa, tạo cảm giác thanh mát, dễ chịu.
So với các loại cùng họ như dâu da xoan hay bòn bon, dâu Hạ Châu có hương vị riêng biệt. Không chua gắt, cũng không ngọt đậm, loại quả này ghi điểm nhờ sự hài hòa tinh tế giữa vị chua – ngọt. Nhiều người cho biết chỉ cần thử một lần là “nhớ mãi không quên”. Đặc biệt, phần thịt quả mềm, mọng nước, hạt lớn nhưng được bao bọc bởi lớp màng mỏng, khi ăn chỉ cần cho vào miệng, lớp màng vỡ ra, hương thơm lan tỏa rất đặc trưng.
Ít ai biết rằng, trước đây dâu Hạ Châu từng là loại cây “kém nổi bật”. Theo người dân địa phương, cây dâu ban đầu mọc xen trong vườn tạp, không được chăm sóc hay chú ý. Chỉ đến khi một số hộ nhận ra tiềm năng về năng suất và hương vị, họ mới bắt đầu nhân giống, cải tạo và trồng thành vườn chuyên canh. Từ đó, dâu Hạ Châu dần khẳng định giá trị và trở thành đặc sản của vùng đất Phong Điền.
Không chỉ ngon, dâu Hạ Châu còn cho năng suất cao và ổn định. Cây bắt đầu cho trái sau khoảng 4 năm trồng, và khi bước vào giai đoạn trưởng thành (từ 6 – 9 năm tuổi), mỗi cây có thể cho từ 300 – 450 kg quả mỗi năm. Đặc biệt, loại cây này được người dân ví von là “không biết già”, bởi càng lâu năm, tán cây càng rộng, trái càng sai và chất lượng cũng ngon hơn.
Cây có khả năng thích nghi tốt, ít sâu bệnh, không đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc quá phức tạp. Người trồng chủ yếu chú ý đến việc tỉa cành, tạo tán để cây thông thoáng, cùng với bón phân định kỳ để duy trì năng suất ổn định.
Vào mùa thu hoạch, những vườn dâu trĩu quả từ gốc đến ngọn tạo nên khung cảnh vô cùng bắt mắt. Du khách đến đây không chỉ được tham quan mà còn có thể tự tay hái và thưởng thức tại chỗ. Chính trải nghiệm này đã góp phần đưa dâu Hạ Châu trở thành điểm nhấn trong du lịch sinh thái miền Tây.
Không dừng lại ở việc ăn tươi, dâu Hạ Châu còn được chế biến thành nhiều món ăn độc đáo. Nổi bật nhất phải kể đến món gà um dâu Hạ Châu – một đặc sản lạ miệng tại địa phương. Món ăn là sự kết hợp giữa gà thả vườn dai ngọt và vị chua thanh, thơm dịu của dâu. Khi nấu cùng nước dừa tươi và gia vị, dâu thấm vào từng thớ thịt, tạo nên hương vị hài hòa, vừa béo, vừa chua ngọt hấp dẫn. Đây là món ăn được nhiều du khách tìm kiếm khi đến miền Tây.
Ngoài ra, dâu Hạ Châu còn được dùng làm mứt, siro hoặc rượu, góp phần nâng cao giá trị kinh tế. Hiện nay, loại quả này không chỉ tiêu thụ mạnh trong nước mà còn từng được xuất khẩu.
