Nhìn bên ngoài không quá khác biệt, nhưng khi bổ đôi, hồng socola lại khiến nhiều người bất ngờ bởi phần ruột nâu đen, mềm mịn như kem. Loại quả có vị ngọt nhẹ, thơm đặc trưng, càng để lạnh càng dễ ăn, từng có giá tới 350.000 đồng/kg khi còn hiếm. Hiện nay, hồng socola được nhiều người đưa về trồng hơn, nguồn cung dần tăng nên giá đã giảm còn khoảng 150.000 đồng/kg.
Hồng socola có tên tiếng Anh là Black Sapote, tên khoa học Diospyros nigra, có nguồn gốc từ Mexico và sau đó được trồng tại nhiều quốc gia như Nhật Bản, Indonesia. Những năm gần đây, giống cây này cũng thích nghi và cho quả tại Việt Nam, nhanh chóng thu hút sự chú ý nhờ vẻ ngoài lạ mắt và phần thịt quả đặc biệt.
Quả hồng socola thường có dạng tròn hoặc hơi dẹt, khi còn xanh có lớp vỏ căng bóng. Tùy giống, màu vỏ có thể thay đổi ít hoặc chuyển sang xanh vàng khi chín. Điểm khiến loại quả này được gọi là “hồng socola” nằm ở phần thịt bên trong. Khi chín tới, ruột quả chuyển sang màu nâu sẫm hoặc đen, mềm mịn, dẻo và có vị ngọt nhẹ, thoảng hương thơm đặc trưng gợi liên tưởng đến socola.
Hồng socola không có vị ngọt sắc như một số loại hồng thông thường mà thiên về vị ngọt dịu, béo mềm. Quả chín có thể bổ đôi rồi dùng thìa xúc trực tiếp phần thịt bên trong. Đây cũng là cách ăn được nhiều người yêu thích bởi giữ nguyên độ mềm mịn của quả. Ngoài ra, có thể cắt thành từng miếng nhỏ để thưởng thức như các loại trái cây khác.
Đặc biệt, hồng socola ngon hơn khi được làm lạnh. Sau khi để trong ngăn mát tủ lạnh, phần thịt quả trở nên mát, mềm và sánh, khi ăn tạo cảm giác giống một món kem trái cây tự nhiên. Một số người còn dùng phần thịt quả chín để làm sinh tố, kem hoặc kết hợp với sữa chua, vừa tận dụng được độ mềm mịn vừa tăng thêm hương vị.
Thời gian đầu mới xuất hiện ở Việt Nam, hồng socola thuộc nhóm cây ăn quả khá hiếm. Nguồn cây giống ít, số vườn trồng chưa nhiều nên quả thường được bán theo hình thức đặt trước. Có thời điểm, người mua phải chờ hàng vài tuần mới có thể thưởng thức. Khi đó, giá hồng socola có thể lên tới khoảng 350.000 đồng/kg.
Vài năm trở lại đây, giống cây này được nhiều người tìm mua về trồng, từ hộ gia đình đến những vườn cây ăn quả. Nguồn cung dần tăng khiến giá bán cũng “mềm” hơn. Hiện hồng socola được rao bán phổ biến ở mức khoảng 150.000 đồng/kg, tùy thời điểm, kích thước quả và chất lượng.
Không chỉ được trồng để lấy quả, hồng socola còn được nhiều người lựa chọn làm cây cảnh trong vườn nhà. Đây là cây thân gỗ, khi trưởng thành có thể cao khoảng 3-5m, tán xanh đẹp và thường xuyên có hoa, quả trên cây. Với những người thích trồng cây ăn trái kết hợp làm cảnh, một cây hồng socola vừa cho bóng mát, vừa tạo điểm nhấn nhờ những chùm quả lạ mắt.
Theo những người trồng, hồng socola khá phù hợp với điều kiện khí hậu nóng ẩm ở Việt Nam và không đòi hỏi chăm sóc quá cầu kỳ. Cây có thể được nhân giống bằng hạt hoặc cây giống. Cây con sau khoảng 1-2 năm chăm sóc có thể bắt đầu cho quả, tùy điều kiện đất, giống và kỹ thuật chăm sóc.
Hoa thường mọc thành từng chùm nên người trồng cần chú ý cắt tỉa, giữ số lượng quả phù hợp để cây tập trung dinh dưỡng, giúp quả phát triển tốt hơn. Có người trồng cho biết cây có thể ra quả nhiều đợt trong năm, thậm chí trên cùng một cây có thể bắt gặp những quả ở các giai đoạn phát triển khác nhau.
Một điểm thú vị khác là thời gian để quả phát triển và chín khá dài. Có những quả cần nhiều tháng trên cây mới đạt độ chín thích hợp. Khi quả chín, phần thịt bên trong chuyển sang màu nâu đen, mềm và dễ xúc bằng thìa. Đây cũng là thời điểm hồng socola có hương vị hấp dẫn nhất.
Hiện cây giống hồng socola được bán với nhiều mức giá tùy kích thước, trong khi hạt giống cũng được cung cấp cho người muốn tự gieo trồng. Việc ngày càng có nhiều người trồng không chỉ giúp loại quả này bớt “hiếm” mà còn mở ra hướng phát triển cây ăn quả kết hợp cảnh quan.
