Từ một giống cây ngoại nhập còn khá xa lạ, vú sữa hoàng kim vài năm gần đây dần trở thành loại trái cây được nhiều người săn đón nhờ vẻ ngoài bắt mắt và hương vị đặc biệt. Mỗi khi vào vụ, những chùm quả vàng óng nổi bật giữa tán lá xanh khiến nhiều người thích thú.
Điểm khiến vú sữa hoàng kim gây tò mò chính là màu sắc khác biệt hoàn toàn so với các giống vú sữa truyền thống. Nếu vú sữa Lò Rèn hay Bắc Thảo thường có màu tím hoặc xanh nhạt, thì giống này lại sở hữu lớp vỏ vàng tươi bóng mịn như được phủ sáp. Phía đáy quả có núm nhỏ nhô ra tạo thành hình chóp nhọn đặc trưng, giúp người mua dễ dàng nhận biết.
Vú sữa hoàng kim có nguồn gốc từ vùng nhiệt đới Nam Mỹ. Sau đó, cây được trồng phổ biến tại Hawaii rồi lan sang nhiều quốc gia Đông Nam Á nhờ khả năng thích nghi tốt với khí hậu nóng ẩm. Khi đưa về Việt Nam, giống cây này nhanh chóng phù hợp với điều kiện thổ nhưỡng ở miền Tây Nam Bộ nên ngày càng được nhân rộng diện tích.
Nhiều nhà vườn cho biết, đây là loại cây khá dễ trồng và không đòi hỏi chăm sóc quá cầu kỳ. Cây thuộc dạng thân gỗ, chiều cao trung bình khoảng 4–5m, tán rộng và xanh quanh năm. Vú sữa hoàng kim ưa đất tơi xốp, thoát nước tốt và cần độ ẩm ổn định để phát triển mạnh. Người trồng thường chọn phương pháp ghép hoặc chiết cành để cây sớm cho trái, rút ngắn thời gian thu hoạch chỉ còn khoảng 2 năm. Nếu trồng bằng hạt, cây sẽ mất khoảng 3 năm mới bắt đầu ra quả.
Để cây đạt năng suất cao, nhà vườn thường cắt tỉa tạo tán thấp giúp dễ chăm sóc và thu hoạch. Khi quả lớn bằng nắm tay, người trồng tiến hành bao trái bằng túi giấy hoặc túi chuyên dụng nhằm hạn chế sâu bệnh, đồng thời giúp màu sắc đẹp hơn khi chín. Nhờ đặc tính ít sâu bệnh nên chi phí chăm sóc không quá cao, phù hợp với mô hình trồng xen canh trong vườn cây ăn trái.
Một ưu điểm khác của vú sữa hoàng kim là khả năng cho trái gần như quanh năm. Trung bình mỗi năm cây có thể cho khoảng 3 đợt thu hoạch, mỗi đợt kéo dài nhiều tuần. Những cây trưởng thành cho năng suất khá ổn định, quả sai chi chít trên cành, nhìn rất đẹp mắt. Chính vì thế, ngoài mục đích kinh doanh trái, nhiều người còn trồng loại cây này làm cảnh trong sân vườn.
Khi chín, lớp vỏ vàng chuyển sang màu óng đậm, bên trong là phần thịt trắng kem mềm mịn, mọng nước. Thịt quả dẻo nhẹ, ít hạt, có quả chỉ chứa duy nhất một hạt nhỏ. Vị ngọt thanh của vú sữa hòa cùng mùi thơm dịu khiến nhiều người liên tưởng đến sự kết hợp giữa xoài chín, bánh flan caramel và chút vani nhẹ.
Không giống kiểu ngọt gắt của nhiều loại trái cây nhiệt đới, vú sữa hoàng kim mang vị ngọt béo vừa phải, càng ăn càng thấy thơm. Khi để lạnh, phần thịt quả mát và mềm hơn, tạo cảm giác như đang thưởng thức một món tráng miệng tự nhiên. Nhiều người thích bổ đôi rồi dùng muỗng xúc trực tiếp để cảm nhận lớp thịt kem óng mượt tan nơi đầu lưỡi.
Ngoài ăn tươi, loại quả này còn được dùng làm sinh tố, kem hoặc kết hợp với sữa chua. Một số nhà vườn còn bán theo hình thức trải nghiệm tham quan, hái quả tại vườn, thu hút khách du lịch đến chụp ảnh và thưởng thức ngay tại chỗ.
Thời điểm mới xuất hiện trên thị trường, vú sữa hoàng kim từng được xem là “trái cây nhà giàu” vì giá bán có lúc lên tới vài trăm nghìn đồng mỗi kg. Nhiều thương lái phải đặt hàng trước mới có hàng giao cho khách. Tuy nhiên, khi diện tích trồng ngày càng mở rộng, nguồn cung ổn định hơn nên giá cũng dần “mềm” hơn. Hiện nay, loại quả này được bán phổ biến từ khoảng 40.000–80.000 đồng/kg tùy mùa vụ và chất lượng quả.
