Mâm xôi rừng vốn mọc hoang ở nhiều khu vực miền núi phía Bắc, đặc biệt là các tỉnh Tây Bắc như Phú Thọ, Sơn La, Điện Biên, Lai Châu hay Lào Cai. Với nhiều người dân nơi đây, đặc biệt là thế hệ 8X, 9X, mâm xôi là một phần ký ức tuổi thơ. Những buổi trưa hè hay sau giờ tan học, lũ trẻ thường rủ nhau vào rừng tìm những bụi mâm xôi chín đỏ để hái ăn ngay tại chỗ. Quả chín có màu đỏ tươi, căng mọng, vị ngọt thanh pha chút chua nhẹ cùng hương thơm đặc trưng khiến ai từng thưởng thức cũng khó quên.
Tuy nhiên, việc hái mâm xôi không hề dễ dàng. Cây thường mọc thành bụi, leo cao và có nhiều gai nhọn nên người hái phải rất cẩn thận. Nhiều quả chín không được thu hoạch kịp sẽ rụng đầy dưới gốc. Trước đây, mâm xôi chỉ là loại quả mọc dại, ít được chú ý, nhưng vài năm trở lại đây, loại quả này nhanh chóng trở thành đặc sản được nhiều người thành phố săn đón.
Theo người dân địa phương, mùa mâm xôi thường bắt đầu từ khoảng tháng 4 và kéo dài đến hết tháng 7 hằng năm. Thời tiết càng nắng, quả càng ngọt và thơm hơn. Đây là loài cây có sức sống rất mạnh, có thể phát triển trên cả những vùng đất cằn cỗi, ven đồi hoặc bìa rừng mà vẫn cho sai quả. Chính điều kiện sinh trưởng tự nhiên đã tạo nên hương vị riêng biệt mà ít loại trái cây nào có được.
Hiện nay, mâm xôi rừng được bán trên thị trường với giá dao động từ 80.000 đến 100.000 đồng/kg, tùy thời điểm và nguồn hàng. Theo chia sẻ của những người kinh doanh, khách hàng chủ yếu là những người từng có tuổi thơ gắn bó với loại quả này hoặc những người muốn thưởng thức đặc sản vùng cao.
Mâm xôi có thể ăn trực tiếp ngay sau khi rửa sạch hoặc chế biến thành nhiều món ngon như siro giải nhiệt, mứt, sinh tố, nước ép hay ngâm rượu. Đặc biệt, siro mâm xôi là thức uống được nhiều gia đình yêu thích trong mùa hè nhờ hương vị thơm mát, màu sắc bắt mắt và khả năng giải khát hiệu quả.
Do lớp vỏ mỏng, nhiều nước nên mâm xôi khá dễ bị dập nát trong quá trình vận chuyển. Vì vậy, sau khi mua về, người dùng nên bảo quản trong ngăn mát tủ lạnh và sử dụng trong thời gian ngắn để giữ được độ tươi ngon. Khi chọn mua, nên ưu tiên những quả có màu đỏ đậm, căng mọng, hình tròn đều và còn tươi. Những quả quá mềm, thâm hoặc màu đỏ nhạt thường không còn đạt chất lượng tốt nhất.
Trước nhu cầu thị trường ngày càng lớn, nhiều địa phương đã bắt đầu nhân giống và đưa mâm xôi vào trồng với tên gọi phổ biến là phúc bồn tử. So với cây mọc tự nhiên, các giống trồng được tuyển chọn cho quả lớn hơn, màu sắc đẹp, năng suất ổn định và thuận tiện cho việc chăm sóc, thu hoạch.
Mâm xôi là loại cây khá dễ trồng và thích nghi tốt với nhiều điều kiện khí hậu, đặc biệt ở các vùng có mùa đông mát và mùa hè không quá khắc nghiệt. Cây ưa đất tơi xốp, giàu hữu cơ, thoát nước tốt và cần được trồng ở nơi có nhiều ánh sáng. Có thể nhân giống bằng cách tách chồi hoặc giâm cành, trong đó tách chồi là phương pháp phổ biến vì tỷ lệ sống cao.
Sau khi trồng khoảng 8–12 tháng, cây bắt đầu cho thu hoạch và có thể khai thác nhiều năm nếu được cắt tỉa, bón phân hữu cơ định kỳ. Để hạn chế sâu bệnh, người trồng nên giữ vườn thông thoáng, loại bỏ cành già và tránh để đất úng nước kéo dài.
