Quả đào nằm trong danh sách 21 loại trái cây được các chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu thế giới khuyên bạn nên ăn thường xuyên vì có nhiều lợi ích đối với sức khoẻ. Tại Việt Nam, cây đào không chỉ được biết đến qua những cành hoa rực rỡ mỗi dịp Tết mà còn được trồng để lấy quả tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc.
Đào thuộc họ Hoa hồng (Rosaceae), có nguồn gốc từ Trung Quốc. Quả đào thường có hình tròn, vỏ phủ lớp lông mịn hoặc nhẵn tùy giống. Khi chín, vỏ chuyển từ xanh sang vàng, hồng hoặc đỏ cam rất đẹp mắt. Phần thịt quả có màu trắng ngà, vàng hoặc hồng nhạt, chứa nhiều nước, giàu vitamin A, vitamin C, chất chống oxy hóa và chất xơ.
Ở Việt Nam hiện nay có nhiều giống đào được trồng để lấy quả. Trong đó nổi tiếng nhất là đào Mộc Châu (Sơn La). Loại đào này có quả khá lớn, vỏ đỏ hồng pha vàng, thịt giòn, vị ngọt xen lẫn chút chua nhẹ. Nhờ khí hậu mát mẻ quanh năm, nơi đây trở thành vùng trồng đào lớn, cung cấp sản lượng đáng kể cho thị trường mỗi năm.
Một giống đào khác được nhiều người biết đến là đào Pháp. Đây là giống được nhập nội từ nhiều năm trước và thích nghi khá tốt với điều kiện khí hậu vùng núi phía Bắc. Quả có kích thước lớn, màu sắc đẹp, thịt dày, vị ngọt đậm và thơm. Đào Pháp thường được bán với giá cao hơn một số giống địa phương nhờ mẫu mã đẹp và chất lượng ổn định.
Ngoài ra còn có đào tiên, đào vàng và đào lông, đào róc hạt, đào mỏ quạ.... Đào tiên thường có hình dáng hơi dẹt, phần thịt mềm, mọng nước và thơm ngọt. Đào vàng nổi bật với phần ruột màu vàng óng, vị ngọt đậm, thích hợp ăn tươi hoặc chế biến thành mứt, nước ép. Trong khi đó, đào lông là giống phổ biến nhất với lớp lông mịn bao phủ bên ngoài vỏ, thịt giòn và hương thơm đặc trưng...
Mùa đào ở Việt Nam thường bắt đầu từ tháng 4 đến tháng 7 hằng năm, tùy từng vùng trồng và giống cây. Đây cũng là lúc các khu chợ, tuyến đường vùng cao xuất hiện nhiều điểm bán đào tươi phục vụ khách du lịch và thương lái.
Về hương vị, mỗi giống đào lại có nét hấp dẫn riêng. Những quả đào còn hơi xanh thường giòn, vị chua ngọt hài hòa và mùi thơm nhẹ. Khi chín hoàn toàn, thịt quả mềm hơn, lượng đường tăng lên rõ rệt, tạo cảm giác ngọt thanh dễ chịu. Nhiều người thích thưởng thức đào ướp lạnh bởi vị ngọt mát và hương thơm trở nên nổi bật hơn. Ngoài ăn tươi, đào còn được dùng để làm sinh tố, nước ép, trà đào, mứt đào hoặc ngâm siro.
Giá đào trên thị trường phụ thuộc vào giống, thời điểm và chất lượng quả. Vào chính vụ, đào địa phương thường được bán với giá từ 12.000-40.000 đồng/kg. Các loại đào tuyển chọn, quả to đẹp hoặc đào trồng theo tiêu chuẩn an toàn có thể đạt mức 60.000-100.000 đồng/kg.
Không chỉ mang lại giá trị kinh tế từ quả, cây đào còn giúp nhiều hộ dân vùng núi nâng cao thu nhập nhờ kết hợp khai thác du lịch trải nghiệm. Vào mùa xuân, khách du lịch đến ngắm hoa đào; đến mùa hè lại có thể tham quan vườn và tự tay hái quả.
Cây đào thích hợp với khí hậu mát mẻ, có mùa đông lạnh để phân hóa mầm hoa. Cây thường được nhân giống bằng ghép cành hoặc gieo hạt. Sau khoảng 3-4 năm trồng, cây bắt đầu cho thu hoạch ổn định. Nếu được chăm sóc tốt, một cây trưởng thành có thể cho năng suất hàng chục kg quả mỗi vụ.
