Quả đào nằm trong danh sách 21 loại trái cây được các chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu thế giới khuyên bạn nên ăn thường xuyên vì có nhiều lợi ích đối với sức khoẻ. Đây là loại quả đặc sản mùa hè, nổi bật với vị giòn ngọt và mùi thơm rất riêng. Ở Việt Nam có nhiều giống đào khác nhau, nhưng nổi tiếng hơn cả phải kể tới giống đào mỏ quạ trồng ở Sa Pa, Lào Cai.
Đào mỏ quạ được đặt tên dựa trên hình dáng đặc trưng của quả: phần đuôi hơi cong và nhọn, trông giống chiếc mỏ của con quạ. Quả thường có kích thước vừa phải, nhỏ hơn một số giống đào phổ biến khác. Lớp vỏ bên ngoài phủ một lớp lông mịn, màu sắc hài hòa giữa hồng phấn và xanh lá. Khi chín, đào tỏa ra mùi thơm dịu nhẹ rất dễ chịu, thịt quả giòn, chắc, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ đặc trưng, tạo cảm giác tươi mát khi thưởng thức.
Điểm hấp dẫn của đào mỏ quạ không chỉ nằm ở hình dáng mà còn ở chất lượng quả. Đầu vụ, đào thường chưa đạt độ ngọt cao, vị còn hơi chát nhẹ. Tuy nhiên, càng vào chính vụ, chất lượng quả càng được cải thiện rõ rệt: thịt giòn hơn, vị ngọt đậm hơn và giá thành cũng “mềm” hơn, vì vậy rất được người tiêu dùng ưa chuộng. Mùa đào mỏ quạ Sa Pa thường kéo dài đến khoảng cuối tháng 7 là kết thúc.
Tuy nhiên, do sản lượng đào mỏ quạ trồng tại Sa Pa không quá nhiều nên trên thị trường hiện nay, không phải lúc nào cũng dễ mua được đào “chuẩn” nguồn gốc Lào Cai. Vào mùa, nhiều loại đào được bày bán tràn lan nhưng phần lớn lại có xuất xứ từ Trung Quốc.
Sự khác biệt giữa hai loại này khá rõ ràng nếu tinh ý: đào nhập thường mềm, ít giòn, mùi thơm không rõ rệt, vị ngọt nhẹ và gần như không có vị chua. Đặc biệt, hạt dễ tách rời khỏi phần thịt. Trong khi đó, đào mỏ quạ Việt Nam có mùi thơm tự nhiên, ăn giòn, vị chua chát nhẹ rất đặc trưng, thịt quả thường có màu trắng ngả vàng và hạt bám chắc hơn, khó tách.
Giá bán đào mỏ quạ trên thị trường cũng dao động tùy theo chất lượng và kích thước quả, trung bình khoảng từ 40.000 – 70.000 đồng/kg. Những quả đều, đẹp, giòn ngọt thường có giá cao hơn. Để chọn được đào ngon, người tiêu dùng nên ưu tiên những quả vừa chín tới, không quá xanh cũng không quá mềm nhũn. Khi cầm có thể ấn nhẹ vào vỏ để kiểm tra độ giòn, đồng thời nên chọn quả có mùi thơm tự nhiên. Tốt nhất nên mua đào vào đúng mùa và tại các địa chỉ uy tín để đảm bảo chất lượng, tránh mua phải hàng kém chất lượng với giá rẻ.
Không chỉ nổi tiếng về hương vị, đào mỏ quạ còn gắn liền với điều kiện tự nhiên đặc trưng của vùng núi cao Sa Pa. Để trồng được giống đào này, yếu tố quan trọng nhất là đất trồng và khí hậu. Cây thích hợp với những vùng đất thoát nước tốt, nhiều ánh nắng, đặc biệt là các sườn đồi thoai thoải.
Khi thu hoạch, người trồng thường chọn thời điểm quả chuyển sang màu hồng, có mùi thơm và độ mềm vừa phải. Nếu cần vận chuyển xa, có thể hái sớm hơn khoảng 7–10 ngày để tránh dập nát. Sau khi thu hoạch, đào cần được bảo quản ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh va đập mạnh. Việc đóng gói cũng cần cẩn thận, thường lót rơm hoặc vật liệu mềm để giữ quả không bị trầy xước.
