Quả đào nằm trong danh sách 21 loại trái cây được các chuyên gia dinh dưỡng hàng đầu thế giới khuyên bạn nên ăn thường xuyên vì có nhiều lợi ích đối với sức khoẻ. Nổi tiếng ở Việt Nam là giống đào Pháp được trồng ở xã Bắc Hà, tỉnh Lào Cai.
Đào Pháp là giống đào lai có nguồn gốc từ Pháp, được đưa về trồng tại vùng cao Bắc Hà từ nhiều năm trước. Nhờ điều kiện khí hậu mát mẻ quanh năm, biên độ nhiệt giữa ngày và đêm lớn cùng lớp đất đồi giàu dinh dưỡng, giống đào này nhanh chóng thích nghi và phát triển tốt. Quả đào có hình tròn đều, lớp vỏ xanh pha hồng đẹp mắt, ít lông hơn nhiều giống đào khác nên được người tiêu dùng ưa chuộng.
Không giống đào mềm thường thấy trên thị trường, đào Pháp Bắc Hà nổi bật bởi phần thịt quả giòn chắc, mọng nước, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ. Ngay cả khi chín hoàn toàn, quả vẫn giữ được độ giòn, tạo cảm giác tươi mát khi thưởng thức. Mùi thơm dịu nhẹ cũng là điểm giúp loại quả này ghi dấu ấn với thực khách.
Mùa thu hoạch đào Pháp khá ngắn, thường bắt đầu từ tháng 4 và kết thúc vào đầu tháng 5, trong đó cuối tháng 4 là thời điểm quả chín rộ nhất. Chính vì thời gian thu hoạch chỉ kéo dài vài tuần nên nguồn cung không nhiều. Vào chính vụ, đào Pháp được bán tại các chợ địa phương và trên các sàn thương mại điện tử với giá khoảng 80.000-90.000 đồng/kg, cao hơn đáng kể so với nhiều giống đào khác.
Để trồng đào Pháp đạt năng suất, người dân thường lựa chọn những khu đồi có độ cao từ 900-1.200m, đất tơi xốp, thoát nước tốt và nhiều ánh sáng. Cây được nhân giống chủ yếu bằng phương pháp ghép hoặc chiết cành nhằm giữ nguyên đặc tính của giống.
Thời điểm thích hợp để xuống giống là vào mùa xuân hoặc đầu mùa mưa. Sau khi trồng, cây cần được tưới nước vừa phải, tránh úng rễ. Hằng năm, người trồng tiến hành cắt tỉa cành sau thu hoạch để tạo tán thông thoáng, đồng thời bón thêm phân hữu cơ nhằm tăng độ màu mỡ cho đất và giúp cây ra hoa đồng đều vào vụ sau.
So với nhiều loại cây ăn quả khác, đào Pháp cho thu hoạch khá sớm. Sau khoảng hai năm chăm sóc, cây bắt đầu bói quả với sản lượng khoảng 3-6kg mỗi cây. Bước sang năm thứ ba, cây sinh trưởng mạnh hơn, tán rộng, lượng quả tăng rõ rệt và chất lượng ổn định. Khi cây trưởng thành, nếu được chăm sóc tốt, năng suất tiếp tục cải thiện qua từng năm.
Trước đây, đào Pháp chỉ được người dân Bắc Hà trồng xen trong các vườn đồi hoặc quanh nhà để lấy quả ăn. Do chưa nhiều người biết đến nên đầu ra còn hạn chế, giá trị kinh tế chưa cao. Tuy nhiên, vài năm gần đây, cùng với sự phát triển mạnh của du lịch Bắc Hà, loại quả này dần trở thành đặc sản được nhiều du khách tìm mua.
Mỗi khi vào mùa thu hoạch, các sườn đồi ở Bắc Hà phủ kín màu xanh của lá xen lẫn sắc hồng phơn phớt của những chùm đào chín. Khung cảnh nên thơ đã thu hút đông đảo du khách đến tham quan, chụp ảnh và trải nghiệm cuộc sống vùng cao.
Nắm bắt nhu cầu đó, nhiều hộ dân đã phát triển mô hình du lịch trải nghiệm gắn với vườn đào. Vào dịp cuối tuần hoặc mùa thu hoạch, các nhà vườn mở cửa đón khách tham quan, tự tay hái những quả đào chín ngay trên cây rồi cân và thanh toán theo số lượng mang về. Mô hình này không chỉ giúp người trồng bán được sản phẩm với giá tốt hơn mà còn tạo thêm nguồn thu từ dịch vụ du lịch.
Nhiều du khách chia sẻ rằng cảm giác được đi giữa những đồi đào sai trĩu quả, tự tay lựa chọn từng quả vừa chín tới rồi thưởng thức ngay tại vườn là trải nghiệm khó quên. Nhờ vậy, đào Pháp không chỉ là nông sản mà còn trở thành một sản phẩm du lịch đặc sắc của Bắc Hà mỗi dịp hè.
Theo người trồng, với khoảng 50 gốc đào Pháp, nếu thời tiết thuận lợi, mỗi năm gia đình có thể thu về vài chục triệu đồng. So với một số cây ăn quả khác như mận Tam Hoa đã già cỗi, đào Pháp cho hiệu quả kinh tế tốt hơn nhờ giá bán cao, mẫu mã đẹp và nhu cầu thị trường ngày càng lớn.
