Nhắc đến Hải Phòng, nhiều người nghĩ ngay đến bánh đa cua, nem cua bể hay hải sản tươi ngon. Thế nhưng ở vùng đất ven biển Đồ Sơn còn có một loại trái cây đặc sản nổi tiếng được nhiều thực khách săn đón mỗi dịp cuối năm, đó là táo muối Bàng La.
Không chỉ gây ấn tượng bởi vị ngọt thanh, giòn mọng đặc trưng, loại táo này còn gắn liền với những cánh đồng muối ven biển và trở thành điểm nhấn thu hút du khách đến tham quan, trải nghiệm tại các nhà vườn.
Táo muối là đặc sản của phường Nam Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Loại quả này từng được vinh danh trong Top 100 đặc sản quà tặng Việt Nam giai đoạn 2021-2022 nhờ hương vị độc đáo và giá trị văn hóa đặc trưng của địa phương.
Sở dĩ có tên gọi "táo muối" bởi cây được trồng trên vùng đất vốn là những cánh đồng làm muối lâu năm. Nền đất chua mặn cùng khí hậu ven biển đã tạo nên chất lượng khác biệt cho trái táo nơi đây. Khi chín, quả có màu vàng chanh đẹp mắt, kích thước lớn bằng hai đến ba đầu ngón tay. Cắn một miếng có thể cảm nhận rõ độ giòn, mọng nước, vị ngọt thanh xen chút chua nhẹ rất dễ chịu.
Người dân địa phương thường ví táo muối Bàng La là "ngọt như đường cát, mát như đường phèn". Chính hương vị riêng biệt ấy đã giúp loại quả này trở thành món quà được nhiều người lựa chọn để thưởng thức và làm quà tặng.
Táo muối Bàng La cũng nổi tiếng nhờ cách canh tác khá tự nhiên. Theo các nhà vườn, giống táo này sinh trưởng tốt trên nền đất mặn nên không đòi hỏi chăm sóc quá cầu kỳ. Nhiều hộ dân sử dụng nguồn nước ao hoặc nước lợ để tưới hằng ngày mà cây vẫn phát triển khỏe mạnh.
Khoảng tháng 9 hằng năm, cây bắt đầu ra hoa. Sau đó ít lâu, những chùm quả non xuất hiện và lớn dần theo thời gian. Mùa thu hoạch thường kéo dài từ tháng 10 đến tháng Giêng âm lịch, tương đương khoảng tháng 12 đến tháng 2 dương lịch năm sau.
Để bảo vệ trái táo, người trồng chủ yếu áp dụng các biện pháp thủ công như đặt bẫy côn trùng, sử dụng miếng dán bắt sâu hoặc thuê nhân công theo dõi, xử lý sâu bệnh. Việc hạn chế sử dụng chất kích thích sinh trưởng giúp táo giữ được hương vị tự nhiên và tạo được niềm tin với người tiêu dùng.
Táo muối Bàng La là giống cây ăn quả có khả năng sinh trưởng khá nhanh. Sau khi ghép cành, cây thường bắt đầu cho quả bói từ khoảng 1,5-2 năm. Tuy nhiên, để cây phát triển ổn định, tán rộng, bộ rễ khỏe và cho năng suất cao, người trồng thường phải chăm sóc từ 3 năm trở lên.
Không chỉ là nông sản đặc sản, táo muối Bàng La còn góp phần phát triển du lịch địa phương. Những năm gần đây, cứ vào mùa thu hoạch, nhiều du khách từ Hà Nội, Quảng Ninh và các tỉnh lân cận lại tìm đến các vườn táo ở Nam Đồ Sơn để tham quan, chụp ảnh và thưởng thức trái cây ngay tại vườn.
Khung cảnh những hàng táo sai trĩu quả, xen giữa vùng đất ven biển tạo nên nét hấp dẫn riêng. Du khách có thể tự tay hái những quả táo chín vàng, thưởng thức ngay dưới tán cây và nghe chủ vườn kể về quá trình hình thành thương hiệu táo muối nổi tiếng đất cảng.
Sau khi tham quan, du khách thường mua vài chục kg táo mang về làm quà cho người thân và bạn bè. Giá táo tại vườn dao động từ 40.000-60.000 đồng/kg tùy thời điểm. Những năm mất mùa hoặc vào giai đoạn cuối năm, giá có thể tăng cao hơn. Khi vận chuyển tới các tỉnh xa, giá bán thậm chí lên tới khoảng 100.000 đồng/kg nhưng vẫn được nhiều người tìm mua.
Ngoài ăn tươi, táo muối còn được chế biến thành nhiều món hấp dẫn như táo dầm chua ngọt, nước ép, mứt táo hay các món tráng miệng. Nhờ vị ngọt dịu, thanh mát, loại quả này đặc biệt được yêu thích trong những ngày lễ Tết khi mọi người cần một món ăn giúp cân bằng vị giác sau các món ăn nhiều đạm và dầu mỡ.
Trong 20 loại trái cây tốt nhất thế giới do chuyên trang ẩm thực nổi tiếng của Anh bình chọn, táo xếp ở vị trí đầu tiên với giá trị dinh dưỡng dồi dào.
