Trong danh sách "20 loại trái cây tốt nhất" do một trang web ẩm thực nổi tiếng của Anh công bố, nho đứng ở vị trí thứ 10. Nho Hạ Đen là giống nho nổi tiếng được trồng thành công ở các tỉnh miền Bắc, trong đó phải kể tới những vườn nho sai trĩu quả ở Bắc Ninh.
Giống nho này có nguồn gốc từ Trung Quốc, nổi bật với chùm quả lớn, vỏ màu tím đen đậm, quả tròn căng và thường ít hoặc không có hạt. Khi chín, quả có vị ngọt thanh, thơm nhẹ và khá giòn nên được nhiều người ưa chuộng.
Trên thị trường, nho Hạ Đen được bán với giá từ 100.000-200.000 đồng/kg tuỳ thời điểm, đắt hơn so với một số loại nho nhập khẩu.
Cây nho Hạ Đen có thân gỗ vươn khỏe, bộ rễ phát triển mạnh, lá dày và vỏ quả khá dày nên khả năng chống chịu sâu bệnh tốt hơn nhiều giống nho khác. Nhờ vậy, người trồng có thể giảm bớt công chăm sóc cũng như chi phí phòng trừ bệnh hại trong quá trình canh tác.
Một trong những ưu điểm lớn của nho Hạ Đen là năng suất khá cao và ổn định. Nếu được chăm sóc tốt, nông dân có thể thu hoạch mỗi năm hai lứa trái. Mặc dù năng suất tương đương các giống nho truyền thống trồng ở Ninh Thuận, nhưng giá bán của nho Hạ Đen thường cao hơn từ 3 đến 5 lần. Nguyên nhân là bởi giống nho này có hương vị thơm ngon, vị ngọt đậm và đặc biệt là không có hạt nên được người tiêu dùng ưa chuộng.
Để đạt được hiệu quả cao, nhiều nhà vườn đã đầu tư trồng nho Hạ Đen theo hướng bài bản. Vườn nho thường được thiết kế hệ thống giàn chắc chắn như giàn ngang hoặc giàn hình chữ Y dọc theo luống để giúp cây phát triển đều và thuận tiện cho việc chăm sóc. Khoảng cách trồng cũng được tính toán hợp lý, thường hàng cách hàng khoảng 2,5 – 3 mét và cây cách cây khoảng 1 mét.
Theo nhiều nhà vườn có kinh nghiệm, yếu tố quan trọng nhất khi trồng nho Hạ Đen là thiết kế hệ thống thoát nước hiệu quả. Cây nho tuy ưa khí hậu khô nóng nhưng lại rất dễ bị ảnh hưởng nếu đất bị úng nước trong thời gian dài. Khi được trồng trên đất tơi xốp và có hệ thống thoát nước tốt, cây phát triển mạnh, ít bị các bệnh thường gặp ở nho như thán thư, nấm hay bọ trĩ.
Chu kỳ sinh trưởng của cây nho Hạ Đen khá dài, có thể kéo dài từ 15 đến 20 năm. Mỗi năm cây cho thu hoạch hai vụ chính, thường rơi vào khoảng tháng 3 và tháng 6. Nhờ thời gian khai thác lâu dài nên dù vốn đầu tư ban đầu tương đối cao, người trồng vẫn có thể thu hồi vốn và đạt lợi nhuận ổn định trong nhiều năm.
Ngoài ra, để chùm nho phát triển đều và đẹp, cần tỉa bớt quả ngay từ khi quả còn xanh, loại bỏ những quả bị chèn ép vào nhau. Công đoạn này tuy tốn nhiều thời gian nhưng lại đóng vai trò quan trọng, quyết định hình dáng và chất lượng của chùm nho khi thu hoạch.
Nhiều nhà vườn ở Bắc Ninh còn nhân giống bằng phương pháp chiết cành để bán cây giống. Mỗi gốc giống nho Hạ Đen thường được bán với giá khoảng 100.000 đồng, góp phần tạo thêm nguồn thu nhập cho người trồng.
Bên cạnh việc bán quả tươi, nho Hạ Đen còn được khai thác theo nhiều hướng khác nhau để tăng giá trị kinh tế. Nhiều nhà vườn đã kết hợp mô hình trồng nho với du lịch trải nghiệm, mở cửa cho du khách tham quan, chụp ảnh và tự tay hái nho tại vườn. Những giàn nho xanh mát, sai trĩu quả không chỉ tạo cảnh quan đẹp mà còn trở thành điểm đến hấp dẫn cho du khách, đặc biệt là vào mùa thu hoạch.
