Xoài nằm trong danh sách 21 loại trái cây "tốt nhất thế giới" được chuyên gia dinh dưỡng và chuyên gia sức khỏe hàng đầu thế giới khuyên bạn nên ăn thường xuyên. Nổi bật nhất phải kể tới giống xoài cổ ở vùng Châu Đốc, An Giang, đó là quả xoài thanh ca.
Quả xoài thanh ca có kích thước vừa phải, thường nặng khoảng 250–450g, dáng thuôn dài, phần đầu hơi cong nhẹ. Khi chín, lớp vỏ chuyển sang màu vàng tươi bắt mắt, tỏa ra mùi thơm rất riêng. Phần thịt xoài bên trong có màu vàng óng, mịn, chắc và đặc biệt là rất ít xơ. Khi ăn, người ta thường không cắt lát mà lột vỏ rồi mút trực tiếp để tận hưởng trọn vẹn vị ngọt thanh lan tỏa nơi đầu lưỡi, cũng vì vậy mà xoài thanh ca còn được gọi bằng cái tên dân dã là “xoài mút”.
Người ta thường không cắt lát mà lột vỏ rồi mút trực tiếp để tận hưởng trọn vẹn vị ngọt thanh lan tỏa nơi đầu lưỡi
Điểm đặc biệt của giống xoài này không chỉ nằm ở hương vị mà còn ở lịch sử lâu đời. Theo người dân địa phương, xoài thanh ca đã xuất hiện từ hàng chục, thậm chí hàng trăm năm trước. Có những cây xoài cổ thụ vẫn tồn tại trong vườn nhà, mỗi mùa lại trĩu quả. Cây càng lâu năm thì trái lại càng ngọt, càng đậm vị.
Về mặt canh tác, xoài thanh ca được đánh giá là khá dễ trồng, phù hợp với điều kiện khí hậu và thổ nhưỡng địa phương. Cây có khả năng chịu nắng tốt, thích nghi với đất phèn và ít bị sâu bệnh, nhờ đó người trồng không cần đầu tư quá nhiều chi phí chăm sóc. Ngoài ra, giống xoài này còn có năng suất ổn định, đặc biệt là những cây lâu năm thường cho sản lượng cao và chất lượng quả đồng đều. Đây từng là lý do khiến hầu hết các gia đình ở An Giang đều trồng vài cây xoài thanh ca trong vườn, vừa để ăn, vừa để làm quà biếu.
Giống xoài cổ này có mùi thơm và hương vị rất riêng
Tuy nhiên, theo thời gian, diện tích trồng xoài thanh ca đã có lúc bị thu hẹp. Sự xuất hiện của nhiều giống xoài mới như xoài cát Hòa Lộc hay xoài nghệ với ưu điểm cho trái nhanh, mẫu mã đẹp đã khiến người nông dân chuyển đổi giống cây trồng. Trong khi đó, xoài thanh ca lại có tốc độ sinh trưởng chậm, cần nhiều năm mới bắt đầu cho trái ổn định, khiến không ít người e ngại khi đầu tư lâu dài.
Cây xoài thanh ca càng lâu năm thì quả càng ngon ngọt
Dẫu vậy, trong những năm gần đây, giống xoài này đang dần được quan tâm trở lại. Nhờ áp dụng kỹ thuật canh tác mới, xoài thanh ca có thể tăng năng suất và thậm chí ra trái nghịch mùa, giúp nâng cao giá trị kinh tế. Trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng ưa chuộng những sản phẩm tự nhiên, mang hương vị truyền thống, xoài thanh ca với đặc trưng thơm ngon, ít xơ lại trở thành lựa chọn được săn đón.
Xoài thanh ca được bán trên chợ mạng với giá 50.000-60.000 đồng/kg
Hiện nay, trên thị trường, xoài thanh ca có mức giá khá khoảng 50.000-60.000 đồng/kg, cao hơn so với nhiều giống xoài khác. Với nhiều người xa quê, chỉ cần bắt gặp vài trái xoài thanh ca nơi phố thị cũng đủ để gợi lại cả một vùng ký ức tuổi thơ – nơi có những buổi trưa hè ngồi dưới bóng cây, tay cầm trái xoài chín thơm, mút đến tận hạt mà vẫn còn luyến tiếc.
