Nhắc đến ổi, nhiều người thường nghĩ ngay đến những quả ổi xanh, giòn, nhiều nước, có thể chấm muối ớt ăn ngay khi còn ương. Thế nhưng, có một giống ổi mang hương vị rất khác: quả nhỏ, có thể tròn hoặc thuôn dài, khi chín mềm, ngọt và đặc biệt thơm nức mũi. Đó là ổi đào, loại quả từng gắn với những khu vườn quê và nay được tìm mua trên chợ mạng với giá khoảng 40.000 đồng/kg.
Ổi đào có hình dáng khá nhỏ so với nhiều giống ổi được trồng phổ biến hiện nay. Quả có thể có dạng tròn hoặc hơi dài, lớp vỏ khi chín chuyển sang màu vàng, bên trong phần thịt có màu hồng đào khá bắt mắt. Không nổi bật về kích thước, loại ổi này lại gây ấn tượng ngay từ mùi hương.
Khi quả vừa chín tới, chỉ cần đặt gần đã có thể cảm nhận được mùi thơm đặc trưng. Hương ổi đậm, ngọt và lan tỏa, khác hẳn cảm giác khi bổ những quả ổi xanh giòn thường thấy trên thị trường. Đây cũng là điểm khiến những người từng ăn ổi đào từ nhỏ thường nhớ mãi.
Ngày trước, ở quê nhà nào cũng có vài cây ổi đào, quả không lớn nhưng đến mùa chín thì thơm cả góc vườn. Trẻ con chỉ cần ngửi thấy mùi thơm đã biết trên cây có quả chín. Những quả ngon thường được hái xuống ăn ngay, khi thịt đã mềm, mọng và có vị ngọt đậm.
Đặc biệt, ổi đào không có độ giòn đặc trưng như ổi găng hay một số giống ổi Đài Loan. Với người thích ăn ổi giòn, đây có thể là điểm khiến họ chưa quen. Nhưng với những người thích trái cây mềm, thơm và ngọt, đây lại chính là nét hấp dẫn riêng của giống ổi này.
Trước đây, ổi đào không phải loại quả được coi trọng về giá trị kinh tế. Cây có thể mọc ở vườn nhà, bờ rào, ven rừng hoặc những khu vực đất trống, nhiều gia đình trồng một vài cây chủ yếu để lấy quả ăn. Vì không được sản xuất hàng hóa với quy mô lớn, giống ổi này dần trở nên ít phổ biến khi những giống ổi mới cho quả to, đẹp, giòn và năng suất cao xuất hiện ngày càng nhiều.
Những năm gần đây, xu hướng tìm mua các loại trái cây quê, trái cây cổ và giống quả có hương vị đặc biệt giúp ổi đào được chú ý trở lại. Trên chợ mạng, loại ổi này được bán với giá khoảng 40.000 đồng/kg.
Ổi đào là khi chín quả khá mềm và dễ bị giập, dập trong quá trình vận chuyển. Vì vậy, người bán thường phải đóng từng quả vào túi zip hoặc hộp riêng để hạn chế va chạm. Với những đơn hàng đi xa, ổi thường được hái khi mới ương, quả còn tương đối cứng, sau đó để chín tự nhiên trong quá trình vận chuyển. Cách này giúp quả đến tay người mua vẫn giữ được độ nguyên vẹn, đồng thời khi chín hẳn vẫn dậy mùi thơm đặc trưng, thịt mềm và ngọt.
Cây giống ổi đào có thể trồng bằng phương pháp chiết hoặc ghép thường được ưu tiên bởi cây nhanh cho quả và giữ được những đặc tính tốt của cây mẹ. Khi trồng ổi đào, nên chọn nơi có đất tơi xốp, thoát nước tốt, giàu dinh dưỡng và có đủ ánh sáng. Cây không thích hợp với tình trạng ngập úng kéo dài. Đất thịt pha, đất phù sa hoặc những khu đất vườn có khả năng thoát nước tốt đều có thể trồng ổi.
Cùng với ổi đào, những năm gần đây các giống ổi ruột hồng cũng được trồng và bán phổ biến. Nếu ổi đào gây thương nhớ bởi kích thước nhỏ và hương thơm nức mũi thì ổi ruột hồng lại được chú ý nhờ màu thịt bắt mắt, vị ngọt, giòn và khả năng cho năng suất tốt.
Nhiều giống ổi ruột hồng hiện nay có quả lớn hơn, thịt mềm, nhiều nước, màu hồng rõ khi chín. Một số giống còn được chọn lọc theo hướng ít hạt hoặc không hạt để phù hợp với thị hiếu người tiêu dùng. Đây cũng là lý do ổi ruột hồng từ một loại quả từng khá quen thuộc trong vườn nhà đã dần trở thành cây trồng mang lại giá trị kinh tế cho nhiều hộ.
