Lê Tai Nung là một trong những giống cây ăn quả ôn đới nổi tiếng của tỉnh Lào Cai, được trồng nhiều tại các địa phương có khí hậu mát mẻ như Bắc Hà, Sa Pa và một số vùng núi cao khác. Nhờ điều kiện tự nhiên thuận lợi với nền nhiệt thấp quanh năm, giống lê này phát triển khỏe mạnh, cho chất lượng quả thơm ngon và trở thành đặc sản được nhiều người tiêu dùng trong nước yêu thích.
Tên gọi Tai Nung bắt nguồn từ giống lê được nhập nội từ Đài Loan từ nhiều năm trước. Sau quá trình chọn lọc, thích nghi với điều kiện khí hậu vùng núi phía Bắc, cây sinh trưởng tốt và cho năng suất ổn định. So với nhiều giống lê khác, Tai Nung có ưu điểm là tuổi thọ cao, chỉ cần trồng một lần nhưng có thể cho thu hoạch liên tục từ 30–40 năm nếu được chăm sóc đúng kỹ thuật. Chính vì vậy, nhiều hộ dân ở Lào Cai đã gắn bó với giống cây này như một nguồn thu nhập lâu dài.
Quả lê Tai Nung có kích thước vừa phải, hình tròn hơi dẹt, phần cuống lõm nhẹ. Khi chín, vỏ quả có màu xanh ngả vàng, đôi khi phớt hồng dưới ánh nắng. Lớp vỏ khá mỏng, bề mặt nhẵn, cầm chắc tay. Bên trong là phần thịt màu trắng ngà, giòn, mọng nước, lõi nhỏ và ít hạt.
Điều khiến lê Tai Nung được nhiều người yêu thích nằm ở hương vị thanh mát rất đặc trưng. Khác với một số giống lê có vị ngọt sắc, lê Tai Nung mang vị ngọt dịu, xen chút chua nhẹ, càng ăn càng cảm thấy mát và dễ chịu. Thịt quả giòn nhưng không cứng, cắn vào nghe tiếng rôm rốp, nước tiết ra nhiều, tạo cảm giác sảng khoái trong những ngày hè nóng bức. Đặc biệt, phần thịt quả mịn, không có cảm giác lợn cợn như một số giống lê khác nên phù hợp với nhiều đối tượng, từ trẻ nhỏ đến người lớn tuổi.
Lê Tai Nung chủ yếu được thưởng thức tươi để cảm nhận trọn vẹn độ giòn và vị ngọt tự nhiên. Ngoài ra, nhiều người còn ép nước uống, làm salad trái cây, sinh tố hoặc kết hợp với sữa chua, mật ong để tạo nên những món tráng miệng thanh mát. Trong y học dân gian, lê từ lâu cũng được xem là loại quả có tính mát, giúp bổ sung nước, vitamin và chất xơ cho cơ thể.
Vào khoảng tháng 7 đến tháng 8 hằng năm, khi những vườn lê bước vào mùa chín rộ, du khách từ khắp nơi tìm đến để tham quan và trải nghiệm. Những cây lê trĩu cành với hàng trăm quả căng mọng tạo nên khung cảnh đẹp mắt giữa núi non xanh mát, trở thành địa điểm check-in được nhiều người yêu thích.
Điểm thú vị nhất là du khách có thể trực tiếp bước vào vườn, tự tay hái những quả lê chín trên cành và thưởng thức ngay tại chỗ. Cảm giác cắn một miếng lê vừa hái, còn nguyên độ tươi và vị ngọt mát khiến nhiều người thích thú hơn hẳn so với khi mua ngoài chợ. Bên cạnh hoạt động hái lê, nhiều nhà vườn còn kết hợp bán các nông sản địa phương, đặc sản vùng cao và phục vụ các món ăn truyền thống.
Lê Tai Nung cũng là mặt hàng được thị trường đánh giá cao. Vào chính vụ, quả được bán rộng rãi tại các chợ, cửa hàng nông sản và siêu thị ở nhiều tỉnh, thành. Giá bán phổ biến khoảng 60.000–65.000 đồng/kg, có thời điểm cao hơn đối với những lô quả tuyển chọn, mẫu mã đẹp hoặc được canh tác theo hướng an toàn. Nhờ chất lượng ổn định, lê Tai Nung luôn được người tiêu dùng ưu tiên lựa chọn làm quà biếu hoặc thưởng thức trong gia đình.
Việc trồng lê Tai Nung không quá phức tạp nhưng đòi hỏi điều kiện khí hậu mát mẻ. Cây được nhân giống bằng phương pháp ghép, phù hợp với đất tơi xốp, thoát nước tốt và có độ cao lớn như các vùng của Lào Cai. Người trồng thường cắt tỉa cành tạo tán, bón phân hữu cơ, tưới nước hợp lý và sử dụng bẫy côn trùng để hạn chế sâu bệnh, nhờ đó giảm đáng kể lượng thuốc bảo vệ thực vật. Sau vài năm trồng, cây bắt đầu cho quả và nếu được chăm sóc tốt, mỗi gốc có thể thu từ 35–50kg quả mỗi vụ, mang lại nguồn thu ổn định trong nhiều năm liên tiếp.
