Nhắc đến cá mãng cầu, nhiều người dễ liên tưởng đến một loại trái cây quen thuộc hơn là một loài hải sản. Thế nhưng, đây lại là tên gọi của một loài cá biển có ngoại hình đặc biệt, thịt chắc, ngọt và được xem là món ngon hiếm gặp. Sản lượng đánh bắt không nhiều khiến cá mãng cầu có giá khá cao, nhưng vẫn được những người yêu thích hải sản lạ tìm mua.
Cá mãng cầu còn được biết đến với một số tên gọi như cá sơn gai, cá hiệp sĩ, cá chiến binh hay cá quả dứa. Loài cá này có kích thước không quá lớn, thân hình khá tròn, phủ những lớp vảy lớn với màu sắc nổi bật. Phần thân thường có màu vàng hoặc da cam, xen những đường viền sẫm màu, tạo vẻ ngoài khác hẳn nhiều loại cá biển thường thấy trên thị trường.
Tên gọi “cá mãng cầu” cũng là điểm khiến loài cá này trở nên thú vị. Không ít người lần đầu nghe đến đều tưởng đây là một loại cá có hình dáng giống quả mãng cầu. Thực tế, tên gọi này không xuất phát từ việc cá có mối liên hệ với loại quả trên mà chủ yếu tạo nên sự tò mò đối với thực khách.
Cá mãng cầu phân bố ở các vùng biển nhiệt đới thuộc khu vực Ấn Độ Dương và Tây Thái Bình Dương, thường sống ở những vùng biển có độ sâu từ vài mét đến khoảng 100 m. Cá trưởng thành có thể đạt chiều dài khoảng 17 cm. Ở Việt Nam, loài cá này được ghi nhận ở vùng biển miền Trung, trong đó có nhiều ở Khánh Hòa.
Điểm khiến cá mãng cầu có giá trị trên thị trường nằm ở độ hiếm. Loài cá này không xuất hiện với số lượng lớn trong các mẻ khai thác thông thường, trong khi việc nuôi thương phẩm cũng chưa phổ biến. Vì vậy, nguồn cá cung cấp cho thị trường chủ yếu phụ thuộc vào hoạt động đánh bắt tự nhiên. Khi có hàng, cá thường được người bán giới thiệu như một loại hải sản lạ dành cho khách thích khám phá những đặc sản ít gặp.
Tùy kích thước, độ tươi và thời điểm, cá mãng cầu có thể được bán với giá khoảng 300.000-350.000 đồng/kg. Mức giá này cao hơn nhiều loại cá biển phổ biến, song với những người sành ăn, sự hiếm có lại chính là yếu tố khiến họ muốn thưởng thức.
Không chỉ gây chú ý bởi vẻ ngoài và cái tên, cá mãng cầu còn được đánh giá cao ở phần thịt. Thịt cá khá chắc, có độ dai vừa phải, vị ngọt tự nhiên và đặc biệt không có mùi tanh nồng nếu được làm sạch, bảo quản đúng cách. Khi chế biến, phần thịt vẫn giữ được độ ngọt, không dễ bị bở nên có thể sử dụng trong nhiều món ăn.
Với loại cá biển có thịt chắc và vị ngọt tự nhiên như cá mãng cầu, cách chế biến không nhất thiết phải quá cầu kỳ. Cá có thể đem hấp để giữ trọn vị ngọt, nướng trên than hoặc áp chảo với một chút gia vị. Khi nướng, lớp da bên ngoài thơm lên, phần thịt bên trong vẫn giữ được độ mềm và vị ngọt đặc trưng. Một số người còn dùng cá để nấu canh, nấu lẩu hoặc chế biến các món kho, tùy theo khẩu vị.
Nếu thích thưởng thức hương vị nguyên bản của hải sản, cá mãng cầu hấp cùng gừng, hành hoặc sả là lựa chọn phù hợp. Cách làm này giúp hạn chế việc gia vị lấn át vị ngọt tự nhiên của cá. Với cá tươi, chỉ cần sơ chế kỹ, thêm chút muối, tiêu hoặc nước chấm chua cay là đã có một món ăn khá hấp dẫn.
Một điều thú vị là trước khi trở thành món hải sản được nhiều người chú ý, cá mãng cầu vốn không phải cái tên quen thuộc trong các gian hàng cá biển. Sự khan hiếm cùng ngoại hình khác lạ đã giúp loài cá này dần được biết đến nhiều hơn trên thị trường đặc sản. Những người thích thử món mới thường tìm mua khi có nguồn hàng, nhất là các loại cá đánh bắt tự nhiên có sản lượng hạn chế.
