Lịch sử World Cup 2006: Mùa hè nước Đức; Vũ điệu thiên thanh rực lửa

Quá trình giành quyền đăng cai và những tranh cãi

Cuộc bỏ phiếu lựa chọn chủ nhà cho World Cup 2006 được tổ chức vào tháng 7 năm 2000 tại Zürich, Thụy Sĩ. Sau khi Brazil rút lui, bốn quốc gia bước vào vòng bỏ phiếu chính thức bao gồm: Đức, Nam Phi, Anh và Morocco. Trải qua ba vòng bỏ phiếu kịch tính, Đức đã vượt qua Nam Phi với tỷ số sát sao 12–11 ở vòng cuối cùng để giành quyền đăng cai.

Tuy nhiên, chiến thắng của Đức ngay lập tức bị bủa vây bởi các cáo buộc hối lộ và tham nhũng. Đại biểu vùng châu Đại Dương, Charlie Dempsey, người ban đầu được chỉ thị bỏ phiếu cho Nam Phi sau khi Anh bị loại, đã bất ngờ bỏ phiếu trắng vào đêm trước ngày bỏ phiếu do áp lực nặng nề. Nếu Dempsey bỏ phiếu đúng kế hoạch, tỷ số sẽ là 12–12, và Chủ tịch FIFA khi đó là Sepp Blatter (người ủng hộ Nam Phi) sẽ là người đưa ra lá phiếu quyết định.

Nhiều năm sau, vào tháng 10 năm 2015, tạp chí Der Spiegel của Đức tiếp tục phanh phui một quỹ đen trị giá 6,7 triệu euro được cho là do Robert Louis-Dreyfus (CEO của Adidas khi đó) tài trợ để mua chuộc bốn phiếu bầu của các thành viên châu Á thuộc Ủy ban Điều hành FIFA, dẫn đến các cuộc điều tra gắt gao từ Ủy ban Đạo đức FIFA.

Vòng loại và các đội bóng tham dự

Chiến dịch vòng loại World Cup 2006 chứng kiến sự tham gia của 198 liên đoàn bóng đá thành viên thuộc 6 lục địa. Lần đầu tiên kể từ giải đấu năm 1934, nhà đương kim vô địch (Brazil) không còn được đặc cách vào thẳng vòng chung kết mà phải tham dự vòng loại như các đội bóng khác. Chủ nhà Đức là đội duy nhất có suất tự động.

Giải đấu năm 2006 đón chào số lượng tân binh kỷ lục với 8 quốc gia lần đầu tiên góp mặt: Angola, Cộng hòa Séc, Ghana, Bờ Biển Ngà, Togo, Trinidad & Tobago, Ukraine, và Serbia & Montenegro.

Một cột mốc lịch sử đặc biệt: Chỉ vài ngày trước khi giải đấu khởi tranh, khối bang liên minh Serbia và Montenegro chính thức giải thể sau một cuộc trưng cầu dân ý. Tuy nhiên, do quỹ thời gian quá ngắn, FIFA vẫn giữ nguyên đội tuyển Serbia & Montenegro tranh tài như một thực thể duy nhất. Đây là trường hợp hy hữu nhất trong lịch sử bóng đá hiện đại khi nhiều quốc gia có chủ quyền độc lập cùng thi đấu dưới một màu áo tại một giải đấu lớn.

Các sân vận động và thành phố đăng cai

Đức đã lựa chọn 12 sân vận động hiện đại bậc nhất tại 12 thành phố để phục vụ cho 64 trận đấu. Do quy định nghiêm ngặt của FIFA về việc cấm sử dụng tên của các nhà tài trợ thương mại (trừ các đối tác chính thức của FIFA), nhiều sân bóng đã phải tạm thời đổi tên trong suốt thời gian diễn ra giải đấu. Ví dụ, sân Allianz Arena tại Munich được gọi tên là Sân vận động FIFA World Cup, Munich.

Các sân vận động được chia nhiệm vụ tổ chức từ 5 đến 6 trận đấu, bao gồm:

Olympiastadion (Berlin): Sức chứa 72,000 chỗ ngồi – Nơi tổ chức trận Chung kết.

Allianz Arena (Munich): Sức chứa 66,000 chỗ ngồi – Nơi tổ chức trận khai mạc.

Signal Iduna Park (Dortmund): Sức chứa 65,000 chỗ ngồi.

Gottlieb-Daimler-Stadion (Stuttgart): Sức chứa 52,000 chỗ ngồi.

Arena AufSchalke (Gelsenkirchen): Sức chứa 52,000 chỗ ngồi.

Cùng các sân vận động tại Hamburg, Frankfurt, Kaiserslautern, Cologne, Hanover, Leipzig và Nuremberg.

Diễn biến vòng bảng: Sự trở lại của các thế lực lớn

Khác với cú sốc ở kỳ World Cup 2002 khi hàng loạt ông lớn ngã ngựa sớm, giải đấu năm 2006 chứng kiến sự thống trị tuyệt đối của các cường quốc bóng đá truyền thống. Cả 8 đội hạt giống mạnh nhất đều vượt qua vòng bảng để tiến vào vòng knock-out.

Bảng A: Chủ nhà Đức mở màn bằng chiến thắng tưng bừng 4–2 trước Costa Rica – trận khai mạc có nhiều bàn thắng nhất lịch sử. Đức cùng Ecuador dễ dàng dắt tay nhau đi tiếp sau khi loại Ba Lan và Costa Rica.

Bảng B: Anh và Thụy Điển thể hiện sự vượt trội để đẩy Paraguay và tân binh Trinidad & Tobago vào thế bị loại. Trận hòa 2–2 giữa Anh và Thụy Điển ở lượt cuối giúp "Tam Sư" đứng đầu bảng.

Bảng C (Bảng tử thần): Argentina và Hà Lan sớm giành vé chỉ sau hai lượt trận đầu tiên bằng những màn trình diễn thuyết phục. Trong đó, Argentina đè bẹp Serbia & Montenegro với tỷ số 6–0.

Bảng D: Bồ Đào Nha thể hiện sức mạnh tuyệt đối với 9 điểm tối đa. Mexico lách qua khe cửa hẹp để đứng nhì bảng dù bị Angola cầm hòa 0–0.

Bảng E: Ý đứng đầu bảng đầy thuyết phục khi chỉ để thủng lưới đúng 1 bàn (pha phản lưới nhà của Zaccardo trong trận hòa 1–1 với Mỹ). Tân binh Ghana gây bất ngờ lớn khi đánh bại cả Cộng hòa Séc lẫn Mỹ để giành ngôi nhì bảng.

Bảng F: Nhà đương kim vô địch Brazil toàn thắng cả 3 trận. Tấm vé còn lại thuộc về Úc sau trận hòa 2–2 đầy kịch tính trước Croatia ở lượt cuối.

Bảng G: Thụy Sĩ đứng đầu bảng mà không để thủng lưới bàn nào. Pháp chật vật hòa hai trận đầu nhưng chiến thắng 2–0 trước Togo ở lượt cuối là đủ để giúp Zinedine Zidane và các đồng đội đi tiếp.

Bảng H: Tây Ban Nha phô diễn sức mạnh hủy diệt khi ghi 8 bàn và chỉ lọt lưới 1 bàn, chiếm ngôi đầu. Ukraine đứng dậy mạnh mẽ sau trận thua 0–4 trước Tây Ban Nha bằng hai chiến thắng liên tiếp để xếp nhì bảng.

Vòng loại trực tiếp: Những cuộc thư hùng nghẹt thở

Vòng 16 đội: Kỷ lục thẻ phạt và những tranh cãi

Vòng 16 đội chứng kiến trận đấu bạo lực nhất lịch sử World Cup giữa Bồ Đào Nha và Hà Lan, được biết đến với tên gọi "Trận chiến Nuremberg". Trọng tài người Nga Valentin Ivanov đã phải rút ra kỷ lục 16 thẻ vàng và 4 thẻ đỏ chia đều cho hai đội, Bồ Đào Nha đi tiếp nhờ bàn thắng duy nhất của Maniche.

Cũng ở vòng đấu này, Ý vượt qua Úc nhờ quả phạt đền gây tranh cãi của Francesco Totti ở giây cuối cùng của trận đấu. Trong khi đó, Thụy Sĩ lập một kỷ lục buồn khi trở thành đội bóng đầu tiên bị loại tại World Cup mà không để thủng lưới bàn nào trong thời gian thi đấu chính thức, sau khi sút hỏng cả 3 lượt đá trong loạt luân lưu với Ukraine.

Vòng Tứ kết: Bản lĩnh của người châu Âu

Đức và Argentina tạo nên trận chung kết sớm nghẹt thở. Hòa 1–1 sau 120 phút, thủ thành Jens Lehmann trở thành anh hùng của nước Đức với mảnh giấy ghi nhớ thói quen sút phạt đền của đối phương, giúp Đức thắng 4–2 trên loạt đấu súng.

Pháp chấm dứt hành trình bảo vệ vương miện của Brazil bằng chiến thắng tối thiểu 1–0 nhờ pha lập công của Thierry Henry, trong một ngày mà Zinedine Zidane có màn trình diễn nhảy múa giữa vòng vây các vũ công Samba.

Bồ Đào Nha một lần nữa vượt qua Anh trên chấm luân lưu sau khi Wayne Rooney nhận thẻ đỏ trực tiếp, còn Ý dễ dàng đè bẹp Ukraine 3–0. Với việc Argentina và Brazil bị loại, vòng Bán kết World Cup 2006 là sự thống trị nội bộ của các đại diện châu Âu.

Vòng Bán kết: Bi kịch của chủ nhà

Trận bán kết giữa Đức và Ý tại Dortmund được đánh giá là một trong những trận đấu hay nhất lịch sử giải đấu. Hai đội chơi đôi công sòng phẳng suốt 90 phút và gần hết hiệp phụ mà không có bàn thắng. Khi tất cả đã nghĩ về loạt luân lưu, Fabio Grosso (phút 118) và Alessandro Del Piero (phút 120+1) ghi liền hai bàn thắng quý như vàng, tiễn đội chủ nhà xuống chơi trận tranh hạng ba.

Ở trận bán kết còn lại, cú đá phạt đền thành công của Zidane là đủ để Pháp hạ gục Bồ Đào Nha với tỷ số 1–0.

Trận chung kết tại Berlin: Cú húc đầu kinh điển và Vinh quang Thiên thanh

Ngày 9 tháng 7 năm 2006, sân Olympiastadion tại Berlin chứng kiến cuộc đụng độ lịch sử giữa Ý và Pháp. Trận đấu khởi đầu vô cùng kịch tính khi ngay ở phút thứ 7, Pháp được hưởng quả phạt đền và Zinedine Zidane đã thực hiện cú sút kiểu Panenka táo bạo mở tỷ số. Tuy nhiên, chỉ 12 mươi phút sau, trung vệ Marco Materazzi đã bật cao đánh đầu gỡ hòa 1–1 cho tuyển Ý từ quả phạt góc của Andrea Pirlo.

Trận đấu kéo dài sang hiệp phụ và bước ngoặt đen tối nhất sự nghiệp của Zidane đã diễn ra ở phút 110. Sau một màn khẩu chiến, Zidane quay lại tung cú húc đầu thẳng vào ngực của Materazzi. Trọng tài chính Horacio Elizondo sau khi tham khảo trọng tài bàn đã rút thẻ đỏ trực tiếp truất quyền thi đấu của huyền thoại người Pháp. Hình ảnh Zidane lầm lũi đi qua chiếc cúp vàng World Cup trở thành một trong những khoảnh khắc mang tính biểu tượng và bi tráng nhất lịch sử thể thao.

Hòa 1–1 sau 120 phút, hai đội bước vào loạt sút luân lưu định mệnh. Khác với nỗi ám ảnh trong quá khứ, các cầu thủ Ý thực hiện thành công cả 5 lượt sút. Bên phía tuyển Pháp, David Trezeguet là người duy nhất đá hỏng khi bóng tìm đến xà ngang.

Với chiến thắng 5–3 trên chấm luân lưu, Ý chính thức lên ngôi vô địch thế giới lần thứ 4 trong lịch sử, giải tỏa cơn khát danh hiệu kéo dài 24 năm kể từ năm 1982.

Di sản văn hóa mang tên "Fan Fest"

Nếu như trên sân cỏ, World Cup 2006 là sàn diễn của những chiến thuật đỉnh cao, thì bên ngoài khán đài, giải đấu này đã thay đổi vĩnh viễn văn hóa xem bóng đá của nhân loại nhờ sự ra đời của Fan Fest (Phố người hâm mộ).

Trước năm 2006, những cổ động viên không có vé đến sân thường bị các nhà chức trách coi là mối nguy cơ về an ninh. Tuy nhiên, nước Đức đã lật ngược tư duy đó bằng cách thiết lập các khu vực xem bóng đá công cộng miễn phí với màn hình LED khổng lồ tại trung tâm của 12 thành phố đăng cai.

Quy mô khổng lồ: Các lễ hội Fan Fest đã thu hút hơn 21 triệu lượt khách tham quan trong suốt một tháng diễn ra giải đấu. Riêng Fan Fest tại Berlin (nằm giữa Cổng Brandenburg và Cột Chiến thắng) đã đón tiếp 9 triệu lượt người, tạo nên bầu không khí lễ hội lớn chưa từng có, vượt qua cả quy mô của lễ hội bia Oktoberfest truyền thống.

Di sản lâu dài: Sự thành công vượt bậc này đã biến "Fanmeile" (Phố người hâm mộ) thành Từ của năm tại Đức. Ngay sau giải đấu, FIFA đã đăng ký bản quyền thương hiệu "Fan Fest" và biến mô hình này thành một phần bắt buộc, không thể tách rời trong công tác tổ chức của tất cả các kỳ World Cup tiếp theo cho đến ngày nay.

World Cup 2006 khép lại không chỉ với chiếc cúp vàng danh giá trao cho người Ý, mà còn để lại một ký ức đẹp về một nước Đức thân thiện, hiếu khách đúng như khẩu hiệu của giải đấu: "Die Welt zu Gast bei Freunden" – Thế giới làm khách của những người bạn.

Nguồn tham khảo dữ liệu tổng hợp: Wikipedia English, Hồ sơ lưu trữ FIFA Technical Study Group (TSG), UEFA.