Đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Séc được chính thức thành lập sau sự kiện phân tách Tiệp Khắc vào đầu thập niên 1990. Thừa hưởng nền tảng từ quá khứ huy hoàng, Cộng hòa Séc nhanh chóng vươn lên trở thành một thế lực đáng gờm tại châu Âu, sở hữu những thế hệ cầu thủ tài năng và để lại dấu ấn đậm nét tại các kỳ huy chương châu lục.
| Mốc thời gian | Sự kiện |
|---|---|
| 23/02/1994 | Đội tuyển Cộng hòa Séc thi đấu trận giao hữu đầu tiên gặp Thổ Nhĩ Kỳ sau sự kiện phân tách Tiệp Khắc. |
| 1996 | Giành ngôi Á quân EURO 1996 sau khi để thua Đức với tỷ số 1-2 trong trận chung kết tại sân Wembley (Anh). |
| 2000 | Bị loại ở vòng bảng EURO 2000 khi rơi vào bảng đấu cùng Phap, Hà Lan và Đan Mạch. |
| 2004 | Tiến vào bán kết EURO 2004 với chuỗi thành tích bất bại, nhưng nhận thất bại trước Hy Lạp bởi luật bàn thắng. |
| 04/06/2005 | Ghi nhận trận thắng đậm nhất lịch sử (8-1 trước Andorra); tiền đạo Jan Koller chính thức trở thành chân sút vĩ đại nhất đội tuyển. |
| 2006 | Lần đầu tiên góp mặt tại vòng chung kết World Cup với tư cách một quốc gia độc lập. |
| 2008 | Dừng bước ở vòng bảng EURO 2008 sau thất bại ngược 2-3 trước Thổ Nhĩ Kỳ ở lượt trận quyết định. |
| 2012 | Lọt vào tứ kết EURO 2012, đi vào lịch sử với tư cách đội đầu tiên đứng nhất bảng dù có hiệu số bàn thắng bại âm. |
| 2021 | Tiến đến tứ kết EURO 2020 sau khi đánh bại Hà Lan 2-0 ở vòng 16 đội nhờ màn tỏa sáng của Patrik Schick và Tomas Holes. |
| 2024 | Bị loại tại vòng bảng EURO 2024 dưới sự dẫn dắt của HLV Ivan Hasek. |
Quá trình phát triển qua các thời kỳ
Giai đoạn 1994 - 1999: Sự khởi đầu và cú sốc mang tên EURO 1996
Sau khi Tiệp Khắc giải thể, Cộng hòa Séc thi đấu trận giao hữu đầu tiên trên sân khách trước Thổ Nhĩ Kỳ vào ngày 23 tháng 2 năm 1994. Trận đấu chính thức đầu tiên của họ diễn ra trong khuôn khổ vòng loại EURO 1996, nơi Séc đánh bại Malta với tỷ số 6-1 tại Ostrava.
Tại chiến dịch vòng loại này, Cộng hòa Séc giành 6 chiến thắng, 3 trận hòa và chỉ để thua 1 trận trước Luxembourg, qua đó đứng đầu Bảng 5, vượt qua ứng cử viên nặng ký là Hà Lan. Tiến vào vòng chung kết EURO 1996 tổ chức tại Anh, dù khởi đầu bằng thất bại 0-2 trước Đức, đội bóng vẫn lách qua khe cửa hẹp ở vòng bảng. Sự xuất sắc của thế hệ cầu thủ trẻ lúc bấy giờ đã đưa Séc tiến thẳng đến trận chung kết, trước khi ngậm ngùi nhận thất bại 1-2 trước Đức tại sân Wembley bởi luật bàn thắng vàng.
Sau thành công vang dội này, Séc lại gặp khó khăn ở vòng loại World Cup 1998 khi chỉ xếp thứ 3 trong bảng đấu sau Tây Ban Nha và Nam Tư, qua đó lỡ hẹn với giải đấu lớn nhất hành tinh.
Giai đoạn 2000 - 2006: Kỷ nguyên vàng của thế hệ Nedved và Koller
Cộng hòa Séc bước vào EURO 2000 với phong độ hủy diệt ở vòng loại, giành chiến thắng tuyệt đối ở tất cả các trận và chỉ để lọt lưới 5 bàn. Tuy nhiên, tại vòng chung kết, họ rơi vào "bảng tử thần" (Bảng D) cùng Pháp, Hà Lan và Đan Mạch. Thất bại sát nút trước Hà Lan và Pháp khiến đội tuyển bị loại sớm, dù ở lượt cuối Vladimir Smicer lập cú đúp giúp Séc thắng Đan Mạch 2-0. Đội bóng tiếp tục lỡ hẹn với World Cup 2002 sau khi thất bại 0-1 trong cả hai lượt trận play-off trước Bỉ.
Sự bùng nổ thực sự đến ở giai đoạn 2002 - 2004. Với bộ khung gồm Pavel Nedved, Jan Koller, Tomas Rosicky, Milan Baros, Marek Jankulovski, Tomas Galasek và sự xuất hiện của thủ thành Petr Cech trong khung gỗ, Séc trải qua chuỗi 20 trận bất bại liên tiếp. Tại EURO 2004, họ tạo nên màn lội ngược dòng kinh điển thắng Hà Lan 3-2 sau khi bị dẫn trước 0-2, tiếp đó đánh bại Đức và Đan Mạch để tiến vào bán kết. Đáng tiếc, chấn thương của Nedved và bàn thắng ở những giây cuối hiệp phụ thứ nhất của Hy Lạp đã cướp đi cơ hội vào chung kết của Séc.
Năm 2006 đánh dấu cột mốc lịch sử khi Cộng hòa Séc lần đầu tiên giành quyền tham dự World Cup với tư cách một quốc gia độc lập. Tại chiến dịch vòng loại, họ thiết lập kỷ lục thắng Andorra 8-1, trận đấu mà Koller chính thức trở thành chân sút vĩ đại nhất lịch sử đội tuyển. Dù khởi đầu World Cup 2006 ấn tượng bằng chiến thắng 3-0 trước Mỹ, nhưng chấn thương của Koller và chiếc thẻ đỏ của Jan Polak trong trận gặp Ý đã khiến Séc liên tiếp để thua Ghana 0-2 và Ý 0-2, dừng bước ngay từ vòng bảng.
Sau giải đấu, các trụ cột Nedved, Karel Poborsky và Vratislav Lokvenc chính thức từ giã đội tuyển.
Giai đoạn 2008 - 2018: Sự bất ổn định trên băng ghế chỉ đạo
Thành tích của Cộng hòa Séc trong thập kỷ tiếp theo chứng kiến sự trồi sụt liên tục. Họ vượt qua vòng loại EURO 2008 với vị trí đầu bảng (xếp trên Đức). Tại vòng chung kết, Séc thắng Thụy Sĩ 1-0, thua Bồ Đào Nha 1-3. Ở trận đấu quyết định với Thổ Nhĩ Kỳ, dù dẫn trước 2-0, sự mất tập trung ở 15 phút cuối khiến họ để lọt lưới 3 bàn, qua đó nhận thất bại cay đắng 2-3 và bị loại.
Sự sa sút tiếp tục kéo dài khi Séc không thể giành vé dự World Cup 2010. Khởi đầu tệ hại ở vòng loại khiến HLV Petr Rada bị sa thải. Dù HLV Ivan Hasek được bổ nhiệm tạm quyền và mang lại những tín hiệu tích cực ban đầu (thắng San Marino 7-0), đội tuyển vẫn chỉ cán đích ở vị trí thứ 3 chung cuộc.
Dưới triều đại HLV Michal Bilek, Séc chật vật giành vé vớt dự EURO 2012 sau khi đánh bại Montenegro 3-0 qua hai lượt trận play-off. Dù thua đậm Nga 1-4 ở trận mở màn, hai chiến thắng sát nút trước Hy Lạp (2-1) và Ba Lan (1-0) nhờ các pha lập công của Petr Jiracek và Vaclav Pilar đã giúp Séc đi vào lịch sử giải đấu khi trở thành đội đầu tiên đứng nhất bảng với hiệu số bàn thắng bại âm.
Tuy nhiên, họ lại thất bại trong việc giành vé dự World Cup 2014, dẫn đến sự ra đi của Bilek. HLV Pavel Vrba tiếp quản và giúp Séc giành vé dự EURO 2016 với vị trí nhất bảng vòng loại, nhưng lại gây thất vọng tại vòng chung kết khi chỉ giành được 1 điểm.
Giai đoạn 2020 - nay: Lực lượng mới và thách thức thời đại
Thập niên 2020 chứng kiến sự vươn lên của những nhân tố mới. Tại EURO 2020 (tổ chức năm 2021), màn trình diễn chói sáng của tiền đạo Patrik Schick, bao gồm một siêu phẩm sút xa giúp Séc thắng Scotland 2-0, đã đưa đội tuyển tiến vào vòng loại trực tiếp. Ở vòng 16 đội, Séc tạo nên bất ngờ lớn khi hạ gục Hà Lan 2-0 nhờ các bàn thắng của Tomas Holes và Schick. Tuy nhiên, hành trình của họ khép lại ở tứ kết sau thất bại 1-2 trước Đan Mạch.
Dù thi đấu ấn tượng ở sân chơi châu lục, Cộng hòa Séc tiếp tục vô duyên với đấu trường thế giới khi lỡ hẹn với World Cup 2022 do để thua Thụy Điển 0-1 trong hiệp phụ ở trận play-off.
Hành trình vòng loại EURO 2024 của Séc diễn ra tương đối chật vật khi thiếu vắng chân sút chủ lực Patrick Schick do chấn thương. Dẫu vậy, họ vẫn giành ngôi nhì bảng chung cuộc. HLV Jaroslav Silhavy từ chức ngay sau khi hoàn thành mục tiêu, nhường lại ghế nóng cho sự trở lại của HLV Hasek vào tháng 1 năm 2024.
Tại vòng chung kết EURO 2024, Séc không thể vượt qua vòng bảng khi để thua Bồ Đào Nha 1-2, hòa Georgia 1-1 và nhận thất bại 1-2 trước Thổ Nhĩ Kỳ ở lượt trận cuối (trận đấu mà Antonin Barak phải nhận thẻ đỏ từ sớm), qua đó xếp bét Bảng F.
Sân vận động và Màu áo biểu tượng
Trong lịch sử, Cộng hòa Séc đã sử dụng nhiều sân vận động khác nhau làm sân nhà. Từ năm 1994, Stadion Letna (sân nhà của Sparta Prague) là địa điểm tổ chức thường xuyên nhất. Sau khi Stadion Eden (sân nhà của Slavia Prague) được khánh thành vào năm 2008, đây trở thành lựa chọn ưu tiên cho các trận đấu quan trọng. Ngoài ra, các sân như Doosan Arena, Andruv Stadion và Mestsky Stadion cũng được sử dụng cho các trận đấu cấp bách.
Về trang phục thi đấu, kể từ năm 1994, màu áo sân nhà truyền thống của Cộng hòa Séc là áo đỏ kết hợp với quần xanh lam hoặc quần đỏ. Áo sân khách thường là màu trắng kết hợp quần trắng.
Hồ sơ đội tuyển
| Hạng mục | Thông tin chi tiết |
|---|---|
| Tên chính thức | Đội tuyển bóng đá quốc gia Cộng hòa Séc |
| Biệt danh | Narodak, Repre |
| Cơ quan quản lý | Hiệp hội bóng đá Cộng hòa Séc (FACR) |
| Liên đoàn | UEFA (Châu Âu) |
| Cầu thủ ra sân nhiều nhất | Petr Cech (124 trận) |
| Cầu thủ ghi bàn nhiều nhất | Jan Koller (55 bàn) |
| Sân nhà chính thức | Stadion Letna, Stadion Eden, Doosan Arena |
| Thành tích nổi bật | Á quân EURO 1996, Bán kết EURO 2004 |
