Đề xuất cấm đòn đạp thẳng vào đầu gối (oblique kick) của Ủy ban Thể thao California đang vấp phải nhiều ý kiến phản đối. Xét trên bản chất khắc nghiệt của võ thuật đối kháng, việc cấm một kỹ thuật chỉ vì nó gây chấn thương khớp là một bước lùi vô lý. Bên cạnh đó, sự can thiệp của Eddie Hearn vào giới võ sĩ UFC đang vô tình đặt các học trò của ông vào một thế cờ chính trị đầy rủi ro với chủ tịch Dana White.
Sau sự kiện UFC 331, ông Andy Foster người đứng đầu Ủy ban Thể thao California đã lên tiếng muốn cấm đòn đạp thẳng vào đầu gối hay còn gọi là oblique kick vì cho rằng nó quá nguy hiểm. Thậm chí CEO của UFC là ông Dana White cũng đồng tình với quan điểm này. Dưới góc độ của một người làm nghề lâu năm, dù không phải lúc nào tôi cũng đồng thuận với Foster nhưng hiếm khi nào ông ấy đưa ra một ý kiến bị coi là hoàn toàn thiếu cơ sở. Thế nhưng lần này thì khác. Sự lo lắng thái quá của giới chức trách đang động chạm đến bản chất cốt lõi của môn thể thao này.
Lệnh cấm đòn oblique kick là một sự lo sợ thái quá
Một khán giả nhiệt thành đã đặt vấn đề vô cùng xác đáng:
Chà, những cú oblique kick thực sự tàn nhẫn và tàn độc nhưng liệu chúng có nên bị cấm không? Tôi không chắc lắm nhưng nếu đưa ra quá nhiều luật lệ khắt khe thì việc thi đấu còn ý nghĩa gì nữa nếu võ sĩ lúc nào cũng phải chùn chân dè chừng. Khéo sắp tới họ cấm luôn cả đòn đá bắp chân mất. Đến bao giờ thì câu chuyện cấm đoán này mới có hồi kết!
Chúng ta cần nhớ lại cội nguồn của MMA chính là những cuộc chiến không khoan nhượng. Kể từ buổi bình minh của xã hội loài người, bản năng nguyên thủy luôn muốn phân định xem ai là chiến binh dũng mãnh nhất và MMA chỉ đơn thuần là sự mở rộng mang tính hiện đại của khao khát đó. Tất nhiên các quy tắc an toàn nhanh chóng được áp dụng bởi chúng ta không sống ở thời La Mã cổ đại và những trận chiến sinh tử không còn là hình thức giải trí được chấp nhận. Nhưng tựu trung lại, mọi quy tắc được đưa vào MMA trong suốt 33 năm qua đều rơi vào ba tiêu chí cốt lõi: tính giải trí, góc nhìn của công chúng và sự an toàn.
Các trận đấu từ chỗ không giới hạn thời gian đã phải chia thành nhiều hiệp, bởi vì những cuộc đọ sức chỉ kết thúc bằng một cú knock out hạ gục đối thủ thường rất nhàm chán và không thể khai thác thương mại. Các nhà đài không thể bán sóng truyền hình trả tiền nếu sự kiện chính có thể kéo dài lê thê tới sáu tiếng đồng hồ. Tương tự, đòn đánh vào hạ bộ bị cấm vì dù mang lại hiệu quả triệt để nhưng chúng lại phản cảm và hoàn toàn không thể chấp nhận được đối với khán giả đại chúng. Những hành vi như cắn, móc miệng hay nắm tóc cũng chịu chung số phận vì công chúng không dung thứ cho lối đánh tiểu xảo.
Về tiêu chí an toàn, những đòn đánh vào sau gáy bị cấm hoàn toàn vì đó là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến tử vong. Hành vi móc mắt cũng bị loại bỏ bởi không ai muốn xem những cảnh tượng móc mắt man rợ như trong phim truyền hình trên võ đài. Phải luôn có một ranh giới cho sự tàn bạo.
Thế nhưng đòn oblique kick không hề vi phạm bất kỳ tiêu chí nào trong số đó. Khán giả đại chúng không hề phẫn nộ hay cho rằng việc tung cú đá gập khớp gối đối thủ là dấu hiệu của sự tha hóa đạo đức. Chắc chắn kỹ thuật này mang tính sát thương cao nhưng đó đâu phải là thước đo để cấm đoán. Trọng tâm của võ thuật đối kháng chính là sự nguy hiểm. Câu hỏi thực sự phải là: Liệu kỹ thuật này có quá nguy hiểm đến mức không thể kiểm soát hay không? Và câu trả lời rõ ràng là không.
Sẽ chẳng có ai mất mạng chỉ vì đầu gối bị bẻ cong bởi một cú oblique kick. Dĩ nhiên việc đứt dây chằng hay hỏng khớp gối là một chấn thương tồi tệ nhưng chúng ta cần phân định rõ giữa rủi ro nghề nghiệp thông thường của dân thể thao và việc bị tước đoạt thị lực vĩnh viễn do móc mắt. Nếu muốn cấm oblique kick vì lo ngại chấn thương lâu dài, vậy tại sao không cấm luôn các kỹ thuật khóa siết chân. Thực tế cho thấy số lượng võ sĩ bị tàn phá đầu gối do đòn heel hook bẻ gót chân cao hơn gấp nhiều lần so với oblique kick. Tuy nhiên giới chuyên môn chưa bao giờ nghĩ đến việc cấm bẻ chân bởi điều đó là phi logic đối với hệ thống kỹ thuật grappling.
Cũng cần nói thêm rằng việc cấm các kỹ thuật sát thương cao ở các giải đấu nghiệp dư hoặc phong trào là điều hợp lý để bảo vệ những người mới tập luyện. Nhưng ở đây chúng ta đang nói về đấu trường vô địch đỉnh cao thế giới nơi hội tụ những tay đấm sừng sỏ nhất chứ không phải một giải đấu hạng ruồi dành cho người mang đai trắng.
Thực tế này gợi nhớ lại thời điểm nhiều người đòi cấm đòn đá bắp chân vì cho rằng nó quá uy lực và không thể cản phá. Tư duy đó đã sai lầm trong quá khứ và bây giờ nó vẫn sai. Đã bước vào lồng bát giác là phải chấp nhận đổ máu và chấn thương. Mục đích của luật lệ là ngăn chặn những thảm kịch mang tính hủy hoại sinh mạng chứ một cái đầu gối bị chấn thương đơn thuần không đạt đến ngưỡng đó.
Eddie Hearn dưới vai trò quản lý võ sĩ MMA là một nước cờ rủi ro
Một góc nhìn khác cũng đang thu hút sự chú ý của giới mộ điệu:
Liệu việc đầu quân cho Eddie Hearn dưới tư cách là một võ sĩ MMA có phải là một quyết định tồi nếu bạn đang thi đấu dưới trướng UFC không?
Trước tiên chúng ta cần làm rõ một sự thật. Theo những nguồn tin uy tín, Eddie Hearn không trực tiếp đại diện cho bất kỳ võ sĩ UFC nào trên bàn đàm phán hợp đồng thi đấu. Mối quan hệ hợp tác giữa ông trùm quyền Anh này với Tom Aspinall hay Ian Machado Garry chủ yếu xoay quanh việc tối ưu hóa hình ảnh thương mại và các nguồn thu nhập bên ngoài lồng sắt. Khác biệt giữa quản lý thương hiệu và đại diện đàm phán thi đấu là một ranh giới vô cùng quan trọng cần được vạch rõ.
Mặc dù vậy một khi bạn đã thuê Hearn làm người đại diện, tiếng nói của ông ta ít nhiều sẽ có tác động đến các quyết định sự nghiệp của bạn dù ông ta không trực tiếp ngồi cùng mâm với Hunter Campbell để chốt hạ từng điều khoản. Trong tương lai gần tôi tin rằng Hearn sẽ tiếp tục vươn vòi bạch tuộc sang các ngôi sao UFC khác và can thiệp sâu hơn vào nền tảng cốt lõi của giải đấu.
Trở lại với câu hỏi của độc giả, việc hợp tác với Eddie Hearn có thể không làm thay đổi hoàn toàn cục diện sự nghiệp nhưng chắc chắn nó sẽ khiến cuộc sống của các võ sĩ tại UFC trở nên ngột ngạt hơn đôi chút.
Khi Dana White tuyên bố ông không để bụng chuyện Tom Aspinall hợp tác với Hearn, tôi tin đó là sự thật ở thời điểm hiện tại. Thế nhưng đừng quên White là một người có tính thù dai khét tiếng. Những diễn biến mới nhất trong thương vụ lịch sử giữa Tyson Fury và Anthony Joshua rõ ràng đã chọc giận vị chủ tịch UFC. Hearn đang mượn truyền thông để dồn ép White và vị chủ tịch độc đoán này chưa bao giờ là kiểu người chịu ngậm đắng nuốt cay. Sự căm ghét mà White dành cho Hearn là có thật. Dù việc võ sĩ có một đội ngũ quản lý mạnh để đối trọng với ông bầu là điều nên làm nhưng mâu thuẫn leo thang quá mức sẽ dẫn đến tình trạng ngọc đá cùng vỡ. Ở đấu trường khốc liệt như UFC sự đối đầu lợi ích thường mang lại cái kết đắng cho chính các võ sĩ.
Bởi lẽ UFC nắm giữ mọi quyền lực sinh sát trong tay. Dana White không phụ thuộc vào sự tồn tại của Tom Aspinall hay Ian Machado Garry. UFC có nghĩa vụ pháp lý phải cung cấp trận đấu cho võ sĩ nhưng họ hoàn toàn có quyền đưa ra những kèo đấu khó nhằn hoặc những mốc thời gian bất lợi. Võ sĩ chỉ có quyền gật hoặc lắc đầu. Nếu họ từ chối hợp đồng sẽ bị tự động gia hạn và đóng băng sự nghiệp. Gần như không có bất kỳ trọng lượng đàm phán nào dành cho các tay đấm tại UFC. Giới thượng tầng của giải đấu đã chứng minh suốt nhiều thập kỷ qua rằng họ sẵn sàng chịu thiệt hại hàng triệu đô la thay vì nhượng bộ dù chỉ một chút quyền kiểm soát.
Đó là lý do tại sao phần lớn các võ sĩ chọn cách khép nép tuân mệnh UFC. Làm hài lòng giới chủ luôn dễ thở hơn là khởi xướng một cuộc nổi loạn không có hồi kết. Cây đinh nào nhô lên cao nhất sẽ là cây đinh bị búa đập đầu tiên và thực tế đã chứng minh giới võ sĩ MMA hiếm ai muốn làm cây đinh đó.
Tóm lại trừ khi Eddie Hearn thâu tóm được hợp đồng của cả trăm tay đấm hàng đầu UFC, nếu không ông ta chẳng có quyền lực thực chất nào ngoài việc thỉnh thoảng tung vài đòn tâm lý chọc tức White. Sự chú ý của chủ tịch UFC vẫn hướng tới việc đánh bại vị thế của Hearn trên thương trường hơn là trút giận lên các học trò của ông ta. Tuy nhiên trong những năm tới các tay đấm của Hearn tại UFC sẽ liên tục bị giới truyền thông chất vấn về mối quan hệ nhạy cảm này và đó thực sự là một rắc rối không đáng có trong hành trình chinh phục đỉnh cao võ thuật.
