Theo thông tin từ BHXH Việt Nam, anh Phan Viết Tuấn (phường Tam Sơn, tỉnh Bắc Ninh) là lao động nam đầu tiên tại địa phương được nhận trợ cấp thai sản trị giá 2 triệu đồng theo chính sách mới, sau khi vợ sinh con.
Chia sẻ về quyền lợi này, anh Tuấn cho biết trước đây tham gia BHXH tự nguyện chủ yếu để tích lũy hưởng lương hưu khi về già, không nghĩ rằng khi vợ sinh con cũng được hỗ trợ tài chính như người lao động tại doanh nghiệp. “Số tiền này rất thiết thực để lo bỉm sữa cho con trong những ngày đầu mới sinh. Thủ tục nhận hỗ trợ cũng đơn giản, nhanh chóng”, anh Tuấn nói.
Theo BHXH Việt Nam, anh Tuấn được hưởng chế độ thai sản theo Điều 94 Luật BHXH năm 2024. Cụ thể, người tham gia BHXH tự nguyện từ đủ 6 tháng trở lên trong vòng 12 tháng trước khi sinh con sẽ được hưởng trợ cấp thai sản nếu thuộc một trong hai trường hợp: lao động nữ sinh con hoặc lao động nam có vợ sinh con.
Đây là lần đầu tiên chế độ thai sản được bổ sung vào chính sách BHXH tự nguyện, qua đó mở rộng quyền lợi và tăng sức hấp dẫn đối với nhóm lao động phi chính thức. Trước đây, người tham gia chỉ được hưởng hai chế độ là hưu trí và tử tuất.
BHXH Việt Nam cho biết việc bổ sung trợ cấp thai sản giúp chính sách BHXH tự nguyện trở nên thiết thực hơn với lao động tự do, tiểu thương, nông dân và những người không có hợp đồng lao động ổn định.
Với thay đổi này, BHXH tự nguyện không chỉ là “của để dành” cho tuổi già, mà còn trở thành điểm tựa hỗ trợ người tham gia ngay trong những giai đoạn quan trọng của cuộc sống.
Cùng với chế độ thai sản, Luật BHXH năm 2024 cũng điều chỉnh theo hướng có lợi cho người lao động khi giảm thời gian đóng tối thiểu để hưởng lương hưu từ 20 năm xuống còn 15 năm. Quy định mới này mở ra cơ hội tiếp cận lương hưu cho nhiều người tham gia muộn hoặc có thu nhập không ổn định.
Bên cạnh đó, các chính sách hỗ trợ mức đóng ngày càng được hoàn thiện và nâng cao, góp phần giảm bớt gánh nặng tài chính, qua đó khuyến khích người dân tham gia và duy trì BHXH tự nguyện lâu dài.
Theo BHXH Việt Nam, số người tham gia BHXH tự nguyện đã tăng trưởng liên tục trong những năm gần đây. Từ hơn 277.000 người năm 2018, con số này tăng lên hơn 558.000 người vào năm 2019, gần gấp đôi so với năm trước. Giai đoạn 2020–2025 tiếp tục ghi nhận xu hướng tăng ổn định.
Đến hết năm 2025, cả nước có hơn 2,6 triệu người tham gia BHXH tự nguyện, tăng 13,83% so với năm 2024, tương đương 5,49% lực lượng lao động trong độ tuổi. Kết quả này cho thấy diện bao phủ BHXH tự nguyện ngày càng được mở rộng, đồng thời phản ánh nhu cầu đảm bảo an sinh xã hội của người dân ngày càng gia tăng.
