Rằm tháng Giêng là ngày lễ lớn đầu năm, vì vậy nhiều người băn khoăn việc cúng Phật và cúng gia tiên khác nhau ra sao, thực hiện thế nào để đúng nghi thức truyền thống. Còn gọi là Tết Nguyên Tiêu hay lễ Thượng nguyên, ngày này từ lâu đã trở thành dấu mốc quan trọng trong đời sống văn hóa, tinh thần của người Việt và nhiều quốc gia Á Đông. Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, đây còn là dịp để mỗi gia đình hướng về tổ tiên, gửi gắm ước nguyện cho một năm mới bình an, thuận lợi.
Xét về ý nghĩa tôn giáo, rằm tháng Giêng được xem là ngày vía Phật. Nhiều người đi chùa cầu an, phóng sinh, mong nhận được sự chở che và bình an cho bản thân, gia đình.
Đồng thời, đây cũng là dịp con cháu dâng mâm lễ lên gia tiên để bày tỏ lòng thành kính, cầu mong tổ tiên phù hộ cho gia đạo êm ấm, mọi việc “đầu xuôi đuôi lọt”. Trong quan niệm dân gian, ngày này còn được gọi là ngày Thiên Quan tứ phúc – thời điểm trời đất ban phước lành – nên nhiều nơi tổ chức lễ hội, thả đèn hoa đăng, vãn cảnh chùa để cầu mưa thuận gió hòa và may mắn trọn năm.
Năm Bính Ngọ, rằm tháng Giêng rơi vào thứ Ba, ngày 3/3/2026 Dương lịch. Có 3 khung giờ đẹp để lên hương gồm:
Giờ Mão ( 5 - 7 giờ)
Giờ Tỵ (9 - 11 giờ)
Giờ Thân ( 15 - 17 giờ)
3 việc nên làm vào ngày rằm tháng Giêng
Chọn hướng đẹp, giờ đẹp để xuất hành
Trong ngày rằm tháng Giêng, nếu thực hiện các công việc quan trọng, bạn nên lưu ý di chuyển tới hướng xuất hành Hỷ Thần sẽ đem lại niềm vui, tâm lý thoải mái, giúp mọi việc được diễn ra thuận lợi hơn. Đó là hướng Tây Nam.
Xuất hành về hướng Tài Thần sẽ có cơ hội thu được nguồn tài chính tốt, sự nghiệp hanh thông. Đó là hướng Đông.
Có 3 khung giờ xuất hành để đắc được tốt lành, thượng lộ bình an, mọi người có thể tham khảo.
- Giờ Tốc Hỷ: Giờ Tốc Hỷ là giờ Ngọ (11h – 13h), giờ Tý (23h – 1h). Vào khung giờ này bạn xuất hành sẽ gặp được thuận lợi trong công việc, đặc biệt là những công việc cấp bách.
- Giờ Đại An: giờ Thìn (7h – 9h), giờ Tuất (19h – 21h). Giờ Đại An có tính chất cầu an, mang lại cát lành. Bởi vậy, xuất hành giờ này có thể mang lại bình an, thuận lợi, đặc biệt với những ai có việc phải đi xa.
- Giờ Tiểu Cát vào giờ Thân (15h – 17h), giờ Dần (3h – 5h). Xuất hành giờ Tiểu Cát sẽ mang về lợi lộc, những điều cát lành, nhất là với những người làm ăn buôn bán.
Đi lễ chùa dịp rằm tháng Giêng
Đi lễ chùa vào rằm tháng Giêng từ lâu đã trở thành nét đẹp văn hóa trong đời sống tâm linh của người Việt. Không chỉ để dâng hương, cầu nguyện, đây còn là dịp mỗi người tìm về chốn thanh tịnh, lắng lòng giữa không gian linh thiêng, buông bỏ muộn phiền và những lo toan của năm cũ. Trong khoảnh khắc trăng tròn đầu năm, ai cũng mong hướng đến sự bình an, an nhiên và hạnh phúc cho bản thân cùng gia đình.
Vì vậy, bạn nên chọn ngôi chùa mang lại cảm giác gần gũi, tin tưởng để gửi gắm ước nguyện cho một năm mới hanh thông. Khi hành lễ, điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm, cầu mong sức khỏe, bình an, đồng thời tự nhắc nhở bản thân sống thiện lành, làm nhiều việc tốt để vun bồi phúc đức.
Tích đức hành thiện rằm tháng Giêng
Theo quan niệm phong thủy, gieo nhân lành chính là cách bền vững nhất để tạo dựng phúc báo dài lâu. Bởi vậy, việc hành thiện không chỉ nên thực hiện vào ngày rằm tháng Giêng hay ngày sóc, ngày vọng mà cần duy trì thường xuyên trong cuộc sống hằng ngày.
Trong tháng Giêng, bạn có thể bắt đầu từ những việc làm giản dị như:
- Chia sẻ, giúp đỡ những hoàn cảnh khó khăn.
- Phóng sinh với tâm niệm tạo duyên lành.
- Tham gia các hoạt động thiện nguyện, công quả tại chùa.
- Giữ gìn lời nói hòa nhã, hạn chế nóng giận, sân si.
Làm việc thiện không chỉ giúp tâm hồn nhẹ nhõm, thanh thản mà còn góp phần mang lại sự thuận hòa trong gia đình, mở ra nhiều điều may mắn và tốt đẹp trong năm mới.
5 điều kiêng kỵ phải tránh
Không cúng thủ lợn
Theo quan niệm dân gian, thủ lợn tượng trưng cho sự không trọn vẹn nên thường bị kiêng trong ngày rằm tháng Giêng. Nhiều người cho rằng dâng thủ lợn đầu năm có thể mang ý nghĩa kém may mắn, ảnh hưởng đến vận khí cả năm. Thay vào đó, gia đình nên chọn các món quen thuộc như gà luộc, giò chả, măng miến… để mâm cỗ thêm đầy đặn và cát tường.
Không dâng hoa quả giả
Rằm tháng Giêng là dịp thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và thần linh, vì vậy sự chân thật luôn được đặt lên hàng đầu. Hoa quả tươi không chỉ có hương thơm tự nhiên mà còn tượng trưng cho sức sống, sự sinh sôi và thịnh vượng. Ngược lại, hoa quả giả tuy bắt mắt nhưng thiếu đi ý nghĩa tâm linh và sự trang nghiêm cần có trên bàn thờ.
Không để thùng gạo trống
Trong quan niệm truyền thống, thùng gạo đầy tượng trưng cho cuộc sống no đủ, sung túc. Nếu đầu năm hoặc ngày rằm mà hũ gạo để lộ đáy, cạn kiệt thì bị xem là điềm báo thiếu thốn. Vì vậy, nhiều gia đình chú ý giữ hũ gạo luôn đầy để cầu mong năm mới đủ đầy, ấm no.
Không nói tục, chửi bậy
Lời nói trong những ngày đầu tháng, đặc biệt là ngày rằm đầu năm, được xem là có ảnh hưởng đến vận khí. Việc nói tục, chửi bậy bị cho là dễ kéo theo thị phi, rắc rối. Do đó, mọi người thường giữ lời ăn tiếng nói hòa nhã, tích cực để mong một tháng, một năm bình an.
Kiêng tiền giả
Khi dâng tiền lễ trong ngày rằm tháng Giêng, gia chủ nên sử dụng tiền hợp pháp, sạch sẽ và có nguồn gốc rõ ràng. Việc đặt tiền giả hoặc tiền kiếm từ những điều không chính đáng lên bàn thờ bị xem là thiếu tôn nghiêm. Giữ sự ngay thẳng, minh bạch trong lễ cúng cũng chính là cách thể hiện lòng thành.
* Thông tin trong bài mang tính chất tham khảo, chiêm nghiệm!
