Khi nói đến gan nhiễm mỡ, không ít người lập tức nghĩ đến những món ăn nhiều dầu mỡ, đồ chiên rán hoặc chế độ ăn quá nhiều năng lượng. Thực tế, sức khỏe của gan chịu ảnh hưởng bởi tổng thể chế độ ăn uống và lối sống, trong đó lượng muối tiêu thụ quá nhiều cũng là vấn đề đáng lưu ý.
Muối xuất hiện trong hầu hết bữa cơm gia đình, từ món kho, món canh đến các loại nước chấm, đồ muối chua và thực phẩm chế biến sẵn. Đáng chú ý, nhiều người không nhận ra mình đang ăn quá mặn bởi lượng muối không chỉ đến từ việc nêm nếm khi nấu ăn mà còn nằm trong nhiều thực phẩm quen thuộc.
Ăn nhiều muối có liên quan thế nào đến sức khỏe gan?
Một nghiên cứu được truyền thông Trung Quốc dẫn lại từng theo dõi gần 500.000 người trong khoảng 13 năm. Các nhà nghiên cứu xem xét tần suất người tham gia có thói quen thêm muối vào món ăn sau khi đã nấu xong.
Kết quả cho thấy những người thường xuyên bổ sung muối vào thức ăn có nguy cơ mắc gan nhiễm mỡ cao hơn so với nhóm hiếm khi làm điều này. Mức nguy cơ tăng theo tần suất thêm muối, cho thấy thói quen ăn mặn có thể là một yếu tố cần được quan tâm khi xây dựng chế độ ăn bảo vệ gan.
Tuy nhiên, điều này không có nghĩa muối là nguyên nhân duy nhất gây gan nhiễm mỡ. Bệnh còn liên quan đến nhiều yếu tố như thừa cân, béo phì, kháng insulin, tiểu đường, rối loạn chuyển hóa lipid, uống nhiều rượu bia và chế độ ăn dư thừa năng lượng.
Điều đáng nói là ăn quá mặn không chỉ ảnh hưởng đến gan. Khi lượng natri đưa vào cơ thể vượt quá nhu cầu, cơ thể có xu hướng giữ nước, từ đó làm tăng thể tích máu và huyết áp. Nếu tình trạng này kéo dài, tim và hệ thống mạch máu phải chịu thêm áp lực.
Thận cũng đóng vai trò quan trọng trong việc cân bằng natri. Lượng natri dư thừa cần được đào thải qua nước tiểu, vì vậy chế độ ăn quá mặn có thể tạo thêm gánh nặng cho cơ quan này.
Ngoài ra, chế độ ăn nhiều muối còn được nghiên cứu về mối liên hệ với sức khỏe xương, dạ dày và hệ tim mạch. Vì vậy, giảm lượng muối trong khẩu phần không chỉ là cách chăm sóc gan mà còn giúp xây dựng một chế độ ăn lành mạnh hơn về lâu dài.
Người trưởng thành nên ăn bao nhiêu muối mỗi ngày?
Theo khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO), người trưởng thành nên tiêu thụ dưới 5 g muối mỗi ngày, tương đương dưới khoảng 2 g natri.
Con số này bao gồm tổng lượng muối từ tất cả nguồn thực phẩm trong ngày, chứ không đơn thuần là lượng muối được cho trực tiếp vào nồi khi nấu.
Đây cũng là lý do nhiều người tưởng rằng mình không ăn mặn nhưng thực tế vẫn tiêu thụ khá nhiều natri. Nước mắm, nước tương, các loại gia vị, mì ăn liền, đồ hộp, thịt chế biến, đồ muối chua và nhiều món ăn bên ngoài đều có thể góp phần làm tổng lượng natri trong khẩu phần tăng lên.
Một cách đơn giản để giảm muối là không nêm theo thói quen. Có thể sử dụng thìa hoặc dụng cụ định lượng khi nấu ăn để biết chính xác lượng muối đã dùng, thay vì ước chừng bằng tay.
Khi chế biến món ăn, gia đình cũng có thể tận dụng vị tự nhiên từ hành, tỏi, gừng, tiêu, ớt, chanh, giấm hoặc các loại rau thơm để món ăn đậm đà hơn mà không cần tăng lượng muối.
Với những người đã quen ăn mặn, không nhất thiết phải giảm đột ngột. Giảm từ từ lượng muối trong các món ăn giúp vị giác có thời gian thích nghi, từ đó dễ duy trì thói quen lâu dài hơn.
Bên cạnh đó, cần chú ý đến những “nguồn muối ẩn” trong thực phẩm chế biến sẵn. Khi mua hàng đóng gói, nên đọc bảng thành phần dinh dưỡng và ưu tiên sản phẩm có hàm lượng natri thấp hơn.
Nếu sử dụng muối ít natri, người có bệnh thận hoặc tình trạng kali máu cao cần hỏi ý kiến bác sĩ trước khi dùng, bởi một số sản phẩm thay thế muối có chứa kali.
Cuối cùng, giảm muối chỉ là một phần trong việc bảo vệ gan. Duy trì cân nặng hợp lý, hạn chế rượu bia, ăn nhiều rau xanh, kiểm soát lượng đường và chất béo trong khẩu phần, đồng thời vận động thường xuyên vẫn là những yếu tố quan trọng để giảm nguy cơ các vấn đề chuyển hóa và bệnh gan.
Không cần loại bỏ hoàn toàn muối khỏi bữa ăn, nhưng kiểm soát lượng sử dụng mỗi ngày là điều đặc biệt đáng lưu ý. Một thói quen rất nhỏ như bớt một chút muối trong món ăn, hạn chế nước chấm và giảm thực phẩm chế biến sẵn có thể giúp khẩu phần ăn cân bằng hơn về lâu dài.
