Chính phủ đã ban hành Nghị định số 271/2026/NĐ-CP ngày 3/7/2026, quy định về miễn phí sách giáo khoa giáo dục phổ thông, đồng thời miễn học phí và giáo trình môn học Giáo dục quốc phòng và an ninh tại các cơ sở giáo dục đại học, giáo dục nghề nghiệp.
Đối với giáo dục phổ thông, chính sách áp dụng cho học sinh và người học tại các cơ sở giáo dục triển khai các chương trình do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành. Phạm vi bao gồm Chương trình giáo dục phổ thông, Chương trình giáo dục thường xuyên cấp THCS, THPT và Chương trình xóa mù chữ.
Áp dụng mô hình mượn - trả để tái sử dụng nhiều năm
Theo quy định mới, sách giáo khoa sẽ được cấp miễn phí theo hình thức mượn - trả, thay vì phát cho từng học sinh để sở hữu lâu dài.
Mô hình này hướng tới việc tận dụng tối đa số lượng sách hiện có, đồng thời tăng cường điều chuyển giữa các thư viện trường học trên cùng địa bàn trước khi mua sắm mới. Giải pháp được kỳ vọng góp phần tiết kiệm ngân sách, hạn chế lãng phí, bảo vệ môi trường và nâng cao hiệu quả quản lý tài sản công.
Danh mục sách được sử dụng là các sách giáo khoa do Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo quyết định áp dụng thống nhất trên toàn quốc, đồng thời bao gồm sách chuyển đổi hoặc học liệu thay thế phù hợp với học sinh khuyết tật.
Mỗi học sinh được mượn đầy đủ một bộ sách
Vào đầu mỗi năm học hoặc học kỳ, mỗi học sinh sẽ được thư viện nhà trường cho mượn 01 bộ sách giáo khoa đầy đủ theo đúng chương trình học của lớp.
Sau khi kết thúc năm học hoặc học kỳ, học sinh có trách nhiệm hoàn trả toàn bộ sách cho thư viện để tiếp tục phục vụ các khóa học sau.
Đối với trường hợp chuyển trường, học sinh phải hoàn trả đầy đủ sách đã mượn trước khi hoàn tất thủ tục chuyển đi. Trong khi đó, cơ sở giáo dục tiếp nhận có trách nhiệm bố trí sách giáo khoa cho học sinh ngay sau khi nhập học nhằm bảo đảm việc học không bị gián đoạn.
Quy định chặt chẽ về quản lý và điều chuyển sách
Nghị định yêu cầu quy trình quản lý sách giáo khoa tại thư viện phải tuân thủ các tiêu chuẩn thư viện trong cơ sở giáo dục do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành.
Chậm nhất trước ngày 15/6 hằng năm, các trường phải hoàn tất việc tiếp nhận, nhập kho và kiểm kê số lượng sách phục vụ năm học mới. Đồng thời, sách phải được cập nhật vào hệ thống quản lý thư viện, dán nhãn, mã hóa và phân loại đầy đủ trước khi cho học sinh mượn.
Việc điều chuyển sách giữa các trường trên cùng địa bàn sẽ do Chủ tịch UBND cấp tỉnh chỉ đạo dựa trên dữ liệu thực tế. Chỉ những cuốn sách còn bảo đảm chất lượng, đầy đủ nội dung và không hư hỏng mới được ưu tiên điều chuyển.
Tuy nhiên, việc điều chuyển chỉ được thực hiện khi mang lại hiệu quả kinh tế. Nếu tổng chi phí vận chuyển, bảo quản và bàn giao lớn hơn việc mua bổ sung thì sẽ không áp dụng phương án này.
Học sinh nhận sách trước năm học, hoàn trả sau khi kết thúc
Theo quy định, việc cho học sinh mượn sách phải được hoàn thành chậm nhất 15 ngày trước ngày khai giảng hoặc trước khi bắt đầu học kỳ.
Mỗi lần bàn giao đều phải được ghi nhận bằng sổ theo dõi hoặc phần mềm quản lý thư viện, thể hiện rõ số lượng, tình trạng của từng cuốn sách tại thời điểm giao nhận.
Sau khi năm học kết thúc hoặc khi học sinh chuyển trường, thôi học, trong thời hạn 15 ngày làm việc, học sinh phải hoàn trả toàn bộ sách đã mượn, trừ trường hợp cần tiếp tục sử dụng để ôn tập, kiểm tra lại hoặc hoàn thành chương trình học theo quy định.
Sau khi thu hồi, nhà trường sẽ tiến hành kiểm tra, phân loại sách để xác định số còn đủ điều kiện sử dụng, số cần sửa chữa, bảo quản hoặc thanh lý theo quy định về quản lý tài sản công.
Đối với các cơ sở giáo dục tư thục được Nhà nước hỗ trợ sách giáo khoa, việc quản lý và sử dụng phải đúng mục đích, tiết kiệm và hiệu quả. Nếu không còn nhu cầu sử dụng, đơn vị phải bàn giao lại để cơ quan quản lý điều chuyển đến các trường khác.
Nhà nước đầu tư sách cho thư viện, khuyến khích phát triển sách điện tử
Theo Nghị định, Nhà nước sẽ đầu tư mua sắm sách giáo khoa để trang bị cho thư viện các cơ sở giáo dục, phục vụ hoạt động mượn - trả của học sinh.
Các trường có trách nhiệm tổ chức quản lý, kiểm kê định kỳ, bảo quản sách và xác định nhu cầu bổ sung hằng năm thông qua hệ thống đăng ký hoặc phần mềm quản lý thư viện.
Bên cạnh sách in, Nhà nước cũng khuyến khích phát triển sách giáo khoa điện tử và các hình thức học liệu số nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho người học, phù hợp với quá trình chuyển đổi số trong ngành giáo dục.
Từ năm học 2029 - 2030 triển khai trên toàn quốc
Theo lộ trình được quy định, từ năm học 2029 - 2030, toàn bộ học sinh trên cả nước sẽ được sử dụng sách giáo khoa miễn phí.
Đối với những địa phương có khả năng cân đối ngân sách hoặc huy động nguồn lực xã hội hóa, Chính phủ khuyến khích triển khai sớm hơn. Việc thực hiện trước sẽ ưu tiên các khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, cũng như các địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn.
Riêng việc cung cấp miễn phí sách giáo khoa bằng tiếng dân tộc thiểu số sẽ được thực hiện theo quy định riêng của Chính phủ về dạy và học tiếng nói, chữ viết của các dân tộc thiểu số trong các cơ sở giáo dục phổ thông và trung tâm giáo dục thường xuyên.
