Một nghiên cứu của Đại học Uppsala (Thụy Điển) theo dõi hơn 22.300 trẻ em đã chỉ ra rằng, những đứa trẻ có nhiều thời gian gắn bó với bố thường có sự phát triển trí tuệ và cảm xúc tích cực hơn.
Cụ thể, các bé trai trong nhóm này ít có xu hướng hung hăng, ít bốc đồng và biết kiểm soát hành vi tốt hơn. Trong khi đó, các bé gái lại ít gặp phải những vấn đề về cảm xúc như lo âu hay trầm cảm.
Nhìn chung, dù là trai hay gái, những trẻ thường xuyên nhận được sự đồng hành của cha ít gặp các vấn đề hành vi khi còn nhỏ. Khi bước vào tuổi thiếu niên, các em cũng có nguy cơ gây rắc rối hoặc vướng vào các hành vi tiêu cực thấp hơn.
Không chỉ vậy, nhiều nghiên cứu cũng cho thấy trẻ lớn lên cùng sự hiện diện và quan tâm của người cha, ngay cả trong những gia đình có điều kiện kinh tế bình thường, vẫn thường có chỉ số IQ cao hơn, khả năng ngôn ngữ tốt hơn và tư duy logic phát triển hơn so với nhiều bạn cùng trang lứa.
Đáng chú ý, đây đều là những năng lực quan trọng như tư duy, giao tiếp và khả năng lập luận, những kỹ năng nền tảng mà ngay cả các lớp học phụ đạo tốn kém cũng khó có thể bù đắp nếu trẻ thiếu sự tương tác trong gia đình.
Vì vậy, câu hỏi đặt ra là, người bố nên đồng hành với con như thế nào để sự hiện diện ấy thực sự mang lại hiệu quả?
Thực tế, điều này không nhất thiết phải là những khoảng thời gian dài mỗi ngày. Đôi khi, những cuộc trò chuyện ngắn nhưng chất lượng, diễn ra vào vài thời điểm khác nhau trong ngày, cũng đủ tạo nên sự kết nối ý nghĩa giữa cha và con.
Những tương tác đơn giản nhưng đều đặn giúp trẻ cảm nhận được sự quan tâm của cha, góp phần thúc đẩy sự phát triển về tư duy, cảm xúc và khả năng giao tiếp của trẻ theo thời gian.
Hãy dành mười phút mỗi sáng để nạp đầy năng lượng cho cả ngày
Mười phút mỗi sáng này vô cùng quý giá. Sự tương tác hiệu quả giữa bố mẹ và con cái có thể giúp duy trì mức cortisol của trẻ trong phạm vi bình thường, giảm căng thẳng không cần thiết và cải thiện khả năng tập trung.
Vậy bố nên sử dụng 10 phút này như thế nào? Các chuyên gia gợi ý 3 điều sau:
- Dậy sớm hơn 10 phút, nếu không việc ra ngoài sẽ giống như một cuộc chiến. Khi người lớn giục giã trẻ, trẻ sẽ lo lắng và tâm trạng sẽ bị ảnh hưởng cả ngày.
- Hãy cất điện thoại sang một bên, tập trung vào con và cùng nhau thưởng thức bữa sáng ấm áp và bổ dưỡng.
- Trong khi chờ thang máy hoặc trên đường đưa con đến trường, hãy hỏi con một câu hỏi đơn giản về điều gì đó mà trẻ quan tâm, ví dụ như:
"Đoán xem hôm nay chúng ta sẽ khám phá những điều thú vị gì?"
"Dù chuyện gì xảy ra hôm nay, bố vẫn sẽ luôn ủng hộ con."
"Hôm nay chắc chắn sẽ là một ngày thú vị."
Sau khi về nhà, hãy dành mười phút để trò chuyện chân thành với người thân
Khi bố mẹ vừa mở cửa bước vào nhà, nhiều đứa trẻ sẽ chạy ra đón với ánh mắt háo hức. Thay vì chỉ đáp lại vài câu vội vàng trong lúc thay giày hay cất đồ, bố mẹ có thể dành một chút thời gian ngồi xuống ngang tầm với con, nhìn con và hỏi nhẹ nhàng: “Hôm nay con đi học thế nào?”
Chỉ cần vài phút như vậy cũng đủ tạo nên một khoảng thời gian ý nghĩa. Hãy tạm để điện thoại sang một bên và lắng nghe con thật sự.
Khi một người được lắng nghe bằng sự chú ý trọn vẹn, sẽ dễ dàng sắp xếp lại suy nghĩ và cảm xúc của mình. Trẻ em cũng vậy. Khi thấy bố mẹ đặt công việc sang một bên để lắng nghe, các em sẽ dần mở lòng và kể về những điều đã trải qua trong ngày ở trường.
Trong lúc con nói, bố mẹ không cần vội đưa ra lời khuyên hay đánh giá đúng sai. Đôi khi chỉ cần lắng nghe và thỉnh thoảng hỏi thêm những câu đơn giản như: “Rồi sau đó chuyện gì xảy ra?” đủ để con cảm nhận được sự quan tâm.
Những cử chỉ nhỏ như hơi nghiêng người về phía con, giữ ánh mắt chăm chú hay gật đầu khi lắng nghe đều gửi đến trẻ một thông điệp rất rõ ràng, trong gia đình này luôn có người sẵn sàng dành thời gian và sự chú ý cho con.
Khi trẻ cảm thấy lời nói của mình được lắng nghe và thấu hiểu, các em sẽ cảm nhận được mình có giá trị và được tôn trọng. Từ những khoảnh khắc nhỏ bé ấy, trong lòng trẻ dần hình thành những niềm tin tích cực: “Con có thể làm được.” "Những khó khăn nhỏ không dễ dàng đánh bại con.” “Con xứng đáng được yêu thương và tôn trọng.” “Bố mẹ luôn ở bên cạnh khi con cần.”
Một đứa trẻ lớn lên với cảm giác được lắng nghe sẽ biết rằng khi bị giáo viên phê bình, khi xảy ra mâu thuẫn với bạn bè hay khi gặp khó khăn trong cuộc sống, luôn có một nơi để quay về và chia sẻ. Chính cảm giác an toàn đó giúp trẻ mạnh mẽ và tự tin hơn trên hành trình trưởng thành.
Mười phút trước khi đi ngủ, hãy gieo một hạt giống hy vọng
Dành chút thời gian bên giường con trước khi đi ngủ có thể giải phóng dopamine trong não, giúp xoa dịu não bộ và giảm căng thẳng.
Trong thời gian này, bố mẹ có thể đọc cho bé nghe một cuốn sách tranh thú vị, chân thành khen ngợi bé về những tiến bộ và thành tích nhỏ trong ngày, hay trò chuyện thoải mái, ví dụ như:
"Ngày mai con muốn làm những điều thú vị gì?
"Hay là ngày mai mình thử chơi trò mới đó xem sao?"
"Hôm nay con đã khám phá ra điều gì thú vị nào?"
Những cuộc trò chuyện như vậy sẽ khiến đứa trẻ nghĩ rằng, "Ngày mai mình lại có thể chơi với bố rồi."
Đứa trẻ đi ngủ với sự háo hức, thức dậy vào ngày hôm sau với tâm trạng vui vẻ, và mỗi ngày đều tràn đầy niềm vui hướng tới một tương lai tốt đẹp hơn.
Mười phút trước khi rời nhà vào buổi sáng giúp anh ấy nạp lại năng lượng.
Trong mười phút sau khi trẻ bước vào nhà mỗi tối, bố mẹ giúp con giải tỏa gánh nặng tâm lý.
Mười phút trước giờ đi ngủ đã gieo mầm hy vọng trong lòng trẻ.
