Trong một chương trình thẩm định cổ vật nổi tiếng ở Trung Quốc, khách mời mang đến hiện trường một món đồ đặc biệt. Ngay khi cô đặt món đồ lên bàn, khán giả bên dưới lập tức bật cười, bởi thứ cô mang tới nhìn chẳng khác nào một miếng thịt ba chỉ tươi ngon. Nhiều người không khỏi thắc mắc: “Mang thịt heo đến thẩm định cổ vật sao? Chẳng lẽ đây cũng là báu vật?”.
Nữ khách mời chia sẻ: "Mặc dù nhìn qua nó giống hệt một miếng thịt ba chỉ, nhưng nếu quan sát kỹ sẽ thấy đây thực chất là một khối đá. Người trong gia đình tôi cho rằng nó có thể là một loại đá Thọ Sơn hoặc một loại đá quý nào đó. Điều đặc biệt là trên khối đá còn có một con gián được chạm khắc rất sống động. Khối đá này tuy không lớn nhưng lại có trọng lượng khá nặng, vượt xa tưởng tượng của tôi về những loại đá thông thường".
Theo lời nữ khách mời, nhiều năm trước trong một chuyến công tác, bố cô tình cờ phát hiện khối đá đặc biệt này. Ngay từ cái nhìn đầu tiên, ông đã vô cùng yêu thích và quyết định bỏ ra số tiền rất lớn để mua về với mức giá lên tới 700.000 NDT/kg (khoảng 2,71 tỷ đồng). Gia đình muốn biết chính xác chất liệu của tác phẩm, giá trị hiện tại cũng như lý do nghệ nhân lại khắc thêm hình một con gián trên bề mặt nên đã đem đến chương trình thẩm định cổ vật.
Sau đó, nữ khách mời cẩn thận đặt món đồ lên bàn thẩm định để các chuyên gia đánh giá. Ngay khi tiếp xúc với món đồ, vị chuyên gia tỏ ra khá hào hứng. Sau một hồi nghiên cứu, ông bắt đầu giới thiệu: “Một trong ba bảo vật trấn cung nổi tiếng của Bảo tàng Cố cung ở Đài Bắc là khối đá hình thịt Đông Pha. Hiện vật đó chỉ lớn cỡ một quả trứng gà và từng được một vị vương gia thời nhà Thanh dâng lên hoàng cung. Nếu chỉ nhìn thoáng qua, không ai tin đây là một khối đá lạnh lẽo, nó khiến người ta có cảm giác như đang ngửi thấy mùi thơm của món thịt kho. Tuy nhiên, khác với khối đá thịt Đông Pha ở Đài Bắc được tạo thành từ mã não ngọc tủy, tác phẩm trước mắt chúng ta lại được điêu khắc từ một khối ngọc phỉ thúy thủy thạch".
Nữ khách mời không giấu được sự ngạc nhiên khi biết tác phẩm được chế tác từ phỉ thúy, bởi trước đó cô vẫn cho rằng loại ngọc này chỉ có màu xanh lá. Giải đáp thắc mắc, vị chuyên gia cho biết trong giới ngọc có câu "hồng phỉ, lục thúy", hàm ý phỉ thúy tồn tại với nhiều màu sắc khác nhau chứ không chỉ riêng màu xanh. Theo ông, lớp vỏ đỏ bên ngoài tác phẩm có độ bão hòa màu rất cao, chất ngọc mịn, kết cấu đặc hơn đáng kể so với các loại hồng phỉ thông thường.
Chuyên gia cũng đánh giá bề mặt khối ngọc sở hữu độ bóng tự nhiên, óng ánh như một lớp nước màu phủ lên miếng thịt kho, tạo nên cảm giác chân thực và vô cùng hấp dẫn. Đặc biệt, tác phẩm còn được chạm khắc tinh xảo đến mức trên bề mặt xuất hiện cả những lỗ chân lông mô phỏng lớp bì heo. Toàn bộ chi tiết đều được nghệ nhân tận dụng từ màu sắc và cấu trúc tự nhiên của khối ngọc, giúp mức độ mô phỏng gần như hoàn hảo.
Điểm đặc biệt hơn cả lại nằm ở hình tượng một con gián nhỏ được đặt trên bề mặt tác phẩm. Ban đầu, nhiều người cho rằng đây chỉ là một chi tiết mang tính hài hước, nhưng theo chuyên gia, chính con gián mới là yếu tố làm tăng giá trị nghệ thuật của toàn bộ tác phẩm. Ông phân tích rằng nếu thiếu chi tiết này, khối ngọc chỉ đơn thuần là một miếng thịt được điêu khắc tinh xảo. Sự xuất hiện của con gián đã đưa tác phẩm đến gần hơn với đời sống thường nhật, tạo cảm giác chân thực và mang đến chiều sâu nghệ thuật. Bên cạnh đó, màu sắc của con gián cũng được xử lý hài hòa với màu da thịt, thể hiện ý tưởng sáng tạo độc đáo cùng trình độ chế tác bậc thầy của nghệ nhân. Theo vị chuyên gia, nếu thiếu chi tiết này, giá trị nghệ thuật của tác phẩm sẽ giảm đi đáng kể.
Sau khi hoàn tất quá trình thẩm định, vị chuyên gia đưa ra kết luận khiến cả trường quay bất ngờ. Theo ông, giá thị trường của tác phẩm vào thời điểm đó vào khoảng 5 triệu NDT (khoảng 19,3 tỷ đồng), cao gấp nhiều lần mức giá mua ban đầu. Nghe kết quả, nữ khách mời không giấu nổi niềm vui và rời sân khấu với nụ cười rạng rỡ.
