Bộ Nội vụ đã hoàn thiện dự thảo Nghị định về điều chỉnh lương hưu và trợ cấp BHXH, trong đó đề xuất mức tăng đồng loạt 8% đối với các nhóm đối tượng đang thụ hưởng. Thời điểm áp dụng dự kiến từ ngày 1/7, trùng với kỳ điều chỉnh lương cơ sở.
Theo tính toán, tổng kinh phí thực hiện chính sách này dự kiến tăng thêm gần 10.800 tỷ đồng so với năm 2025. Trong đó, ngân sách Nhà nước đảm bảo hơn 2.000 tỷ đồng, phần còn lại khoảng 8.760 tỷ đồng được chi trả từ Quỹ BHXH.
Điểm mới đáng chú ý trong dự thảo là việc mở rộng thêm nhóm đối tượng được hưởng mức tăng 8%. Cụ thể, bao gồm những người đang nhận trợ cấp hằng tháng theo quy định tại Điều 23 Luật Bảo hiểm xã hội 2024.
Đây là nhóm lao động đặc thù, đã đến tuổi nghỉ hưu nhưng chưa đủ điều kiện hưởng lương hưu và cũng chưa đến tuổi nhận trợ cấp hưu trí xã hội. Thay vì rút BHXH một lần hoặc bảo lưu quá trình tham gia, nhóm này lựa chọn nhận trợ cấp hằng tháng từ phần đóng góp vào quỹ BHXH.
Theo quy định dự kiến áp dụng từ năm 2026, đối tượng thuộc diện này gồm: nam đủ 61 tuổi 6 tháng, nữ đủ 57 tuổi, và có thời gian đóng BHXH dưới 15 năm.
Hiện mức trợ cấp thấp nhất khoảng 500.000 đồng/tháng, tương đương mức trợ cấp hưu trí xã hội. Thời gian hưởng được tính từ khi đủ tuổi nghỉ hưu và có đơn đề nghị, kéo dài đến khi đủ 75 tuổi, tùy theo thời gian đã đóng và mức tiền tham gia BHXH.
Đáng chú ý, người thuộc nhóm này còn được ngân sách Nhà nước đóng bảo hiểm y tế, đồng thời mức trợ cấp sẽ được điều chỉnh khi Chính phủ thực hiện tăng lương hưu, góp phần đảm bảo an sinh lâu dài cho người lao động.
Ngoài nhóm đối tượng mới được bổ sung, đợt điều chỉnh lần này còn áp dụng tăng lương hưu và trợ cấp BHXH cho nhiều nhóm đang thụ hưởng chính sách, gồm:
- Cán bộ, công chức, viên chức; người lao động; quân nhân; công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu.
- Cán bộ xã, phường, thị trấn và người hoạt động không chuyên trách cấp xã đang hưởng lương hưu hoặc trợ cấp hằng tháng.
- Người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động; công nhân cao su đang nhận trợ cấp.
- Quân nhân, công an tham gia kháng chiến chống Mỹ cứu nước có dưới 20 năm công tác đã xuất ngũ; người thuộc lực lượng vũ trang, làm công tác cơ yếu tham gia nhiệm vụ quốc tế sau ngày 30/4/1975 đã xuất ngũ.
- Người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp; người hưởng trợ cấp tuất trước năm 1995.
- Người đang đóng BHXH và hưởng trợ cấp hằng tháng dưới 75 tuổi.
Theo số liệu từ Bảo hiểm xã hội Việt Nam, hiện cả nước có khoảng 3,4 triệu người đang hưởng lương hưu và trợ cấp hằng tháng, với mức phân hóa khá rõ giữa các nhóm:
- Trên 20 triệu đồng/tháng: hơn 11.500 người.
- Từ 10 đến dưới 20 triệu đồng/tháng: gần 418.500 người.
- Từ 6 đến dưới 10 triệu đồng/tháng: khoảng 1,063 triệu người.
- Từ 3 đến dưới 6 triệu đồng/tháng: khoảng 1,347 triệu người.
- Từ 2,34 đến dưới 3 triệu đồng/tháng: khoảng 144.850 người.
- Dưới 2,34 triệu đồng/tháng (tương đương mức lương cơ sở): gần 419.400 người.
Những con số này cho thấy cơ cấu người hưởng lương hưu và trợ cấp BHXH khá đa dạng, trong đó vẫn còn tỷ lệ lớn thuộc nhóm có mức hưởng thấp, cần tiếp tục được điều chỉnh và hỗ trợ trong thời gian tới.
