Một chai dầu ăn mở nắp rồi để lâu trong bếp có thể thay đổi chất lượng mà mắt thường khó nhận ra. Không phải cứ dầu chưa hết hạn là có thể sử dụng thoải mái.
Tốt nhất nên dùng dầu ăn đã mở nắp trong khoảng 1–3 tháng
Sau khi mở chai, dầu bắt đầu tiếp xúc với oxy trong không khí. Ánh sáng, nhiệt độ cao và độ ẩm cũng thúc đẩy quá trình oxy hóa, khiến dầu dần mất chất lượng. Vì vậy, hạn sử dụng in trên bao bì chủ yếu không nên được hiểu là thời gian tối ưu sau khi đã mở nắp.
Với chai dầu dùng thường xuyên, nên ưu tiên sử dụng hết trong khoảng 1–3 tháng kể từ khi mở. Đây là khoảng thời gian thực tế giúp hạn chế việc dầu phải tiếp xúc với không khí quá lâu, đặc biệt trong điều kiện bếp gia đình thường có nhiệt độ tương đối cao.
Tuy nhiên, không có một mốc cố định áp dụng cho mọi loại dầu. Dầu được bảo quản trong chai kín, để nơi mát và tránh ánh sáng có thể giữ chất lượng tốt hơn so với chai thường xuyên mở ra, đóng vào và đặt cạnh bếp. Vì thế, cách bảo quản quan trọng không kém thời gian.
Đừng thấy dầu chưa hết hạn mà dùng vô thời hạn
Một sai lầm khá phổ biến là nhìn ngày hết hạn trên chai rồi cho rằng dầu mở nắp vẫn có thể dùng đến đúng ngày đó. Thực tế, chất lượng dầu còn phụ thuộc vào thời điểm mở nắp và điều kiện bảo quản sau đó.
Khi dầu tiếp xúc với oxy, các phản ứng oxy hóa diễn ra dần dần. Nhiệt độ cao và ánh sáng có thể làm quá trình này nhanh hơn. Dầu có thể chưa xuất hiện dấu hiệu hư hỏng rõ rệt nhưng mùi vị và chất lượng đã thay đổi.
Đặc biệt, nếu chai dầu đã mở nhiều tháng nhưng chỉ sử dụng rất ít, phần dầu còn lại vẫn liên tục tiếp xúc với lượng không khí trong chai. Vì vậy, với những loại dầu ít dùng, nên mua chai dung tích vừa phải thay vì mua chai lớn để sử dụng trong thời gian quá dài.
Những dấu hiệu cho thấy dầu đã xuống chất lượng
Dấu hiệu dễ nhận biết nhất là mùi. Dầu còn tốt thường có mùi đặc trưng khá nhẹ, trong khi dầu bị oxy hóa có thể xuất hiện mùi hôi, khét, ôi hoặc mùi lạ. Khi phát hiện mùi bất thường, không nên cố sử dụng để tránh ảnh hưởng đến chất lượng món ăn.
Màu sắc cũng có thể thay đổi tùy loại dầu. Tuy nhiên, chỉ nhìn màu để đánh giá dầu còn tốt hay không là chưa đủ, bởi mỗi loại dầu vốn có màu sắc khác nhau và màu có thể thay đổi do điều kiện bảo quản. Mùi, trạng thái và thời gian mở nắp cần được xem xét cùng nhau.
Nếu dầu có dấu hiệu bất thường rõ rệt, chai bị hở, nắp không kín hoặc dầu đã được bảo quản ở nơi nóng trong thời gian dài, lựa chọn an toàn là bỏ đi thay vì cố tận dụng. Tiết kiệm một chai dầu không đáng để đánh đổi chất lượng bữa ăn.
Cất dầu đúng cách để hạn chế dầu nhanh xuống cấp
Dầu ăn nên được đậy kín ngay sau khi sử dụng và đặt ở nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp. Không nên để chai dầu ngay cạnh bếp gas, bếp điện hoặc những vị trí thường xuyên tỏa nhiệt.
Chai dầu cũng không nên mở nắp quá lâu trong lúc nấu ăn. Sau khi lấy đủ lượng cần thiết, nên đóng nắp ngay. Với chai có miệng rót, cần giữ phần nắp và miệng chai sạch, tránh để dầu chảy xuống bên ngoài rồi tích tụ bụi bẩn.
Không nên tự ý đổ dầu mới vào một chai đang chứa dầu cũ để “dùng chung”. Nếu muốn chuyển dầu sang chai nhỏ hơn, chai mới cần sạch và khô hoàn toàn. Tốt nhất vẫn là giữ dầu trong bao bì ban đầu nếu bao bì được thiết kế phù hợp để bảo quản sản phẩm.
Dầu dùng để chiên càng cần được chú ý
Dầu đã qua chiên rán chịu tác động của nhiệt độ cao nên chất lượng có thể thay đổi nhanh hơn dầu chỉ được bảo quản trong chai. Không nên coi dầu chiên đi chiên lại nhiều lần giống như dầu mới mở nắp.
Sau khi chiên, nếu dầu có màu sẫm bất thường, xuất hiện nhiều cặn, có mùi khét hoặc bắt đầu bốc khói ở nhiệt độ thấp hơn bình thường, không nên tiếp tục sử dụng. Đặc biệt, dầu đã chiên thực phẩm nhiều lần không nên tiếp tục cất giữ trong thời gian dài.
Nếu cần lọc dầu sau khi chiên để sử dụng lại, nên hạn chế số lần tái sử dụng và bảo quản trong điều kiện sạch, kín, tránh ánh sáng. Tuy nhiên, dầu đã có dấu hiệu biến chất thì nên bỏ, không nên cố lọc để dùng tiếp.
