Sự kiện UFC 331 cuối tuần này hứa hẹn sẽ bùng nổ với trận tái đấu tranh đai vô địch hạng ruồi (flyweight) giữa sức trẻ của Joshua Van và bản lĩnh của Alexandre Pantoja. Liệu lối đánh striking bão táp của nhà đương kim vô địch có đủ sức chống lại kỹ năng grappling thượng thừa của huyền thoại người Brazil?
Tâm điểm của UFC 331 diễn ra tại Los Angeles chính là cuộc chạm trán đầy duyên nợ. Đối với Joshua Van, đây là cơ hội vàng để anh khẳng định mình là vị vua đích thực của hạng cân 125 pound. Ở chiều ngược lại, Alexandre Pantoja khao khát đòi lại ngôi vương mà anh đã để tuột mất một cách đầy tiếc nuối do chấn thương.
Con đường chiến thắng cho Joshua Van
Năm 2025 chứng kiến sự trỗi dậy vô cùng kinh ngạc của Joshua Van. Từng được đánh giá là một võ sĩ trẻ đầy triển vọng, nhiều chuyên gia tin rằng chàng trai 23 tuổi khi đó sẽ sớm trở thành nhà vô địch UFC, nhưng ít ai ngờ vinh quang lại đến với anh nhanh đến vậy.
Van đã càn quét qua toàn bộ hạng ruồi, giành lấy cơ hội đối đầu với Pantoja vào tháng 12 năm ngoái. Dù việc bước lên ngôi vương sau khi Pantoja bất ngờ trật khớp cùi chỏ ngay đầu trận đấu không phải là kịch bản hoàn hảo nhất, nhưng Van đã đập tan mọi ánh mắt hoài nghi bằng việc hủy diệt Tatsuro Taira trong lần bảo vệ đai đầu tiên vào đầu năm nay. Giờ đây, nhà đương kim vô địch hoàn toàn có thể mở ra một kỷ nguyên mới cho hạng ruồi nếu tiếp tục giành chiến thắng.
Tuy nhiên, thử thách trước mắt không hề đơn giản. Có thể ví Van như một phiên bản Max Holloway của hạng ruồi. Và như chúng ta đã thấy ở trận đấu gần đây của Holloway, cách tốt nhất để vô hiệu hóa một tay đấm sở hữu nhịp độ boxing khủng khiếp chính là quật ngã anh ta xuống sàn. Charles Oliveira từng giải mã Holloway bằng cách đứng đánh vừa đủ để áp sát, sau đó tung các đòn takedown và làm chủ hoàn toàn thế trận địa chiến. Dù kỹ năng của Pantoja có phần thô ráp hơn Oliveira đôi chút, nhưng triết lý thi đấu của họ là tương đồng, chưa kể Pantoja lại sở hữu sức chịu đựng đáng nể hơn nhiều.
Để giành chiến thắng, Van cần phải tái hiện lại kịch bản trong trận đấu với Taira: duy trì thế trận đánh đứng càng lâu càng tốt, sử dụng thế phòng thủ bướm (butterfly guard) để đứng dậy ngay lập tức nếu bị quật ngã và trừng phạt đối thủ bằng những combo đòn tay sắc lẹm. Điều tối kỵ đối với Van là tuyệt đối không được xoay lưng lại khi cố gắng đứng lên. Pantoja là một bậc thầy trong việc vòng ra sau lưng kiểm soát (back control). Một khi cựu vương làm được điều đó, mọi thứ coi như chấm hết với Van, anh sẽ mất điểm trong hiệp đấu đó, hoặc tệ hơn là mất luôn cả trận đấu.
Về mặt tấn công, Van chỉ cần thi đấu đúng với bản sắc của mình. Pantoja chưa bao giờ được đánh giá cao ở khả năng phòng thủ, trong khi Van lại tung ra một khối lượng đòn đánh khổng lồ và chắc chắn sẽ có rất nhiều pha ra đòn trúng đích. Sẽ vô cùng hiệu quả nếu Van tập trung tấn công vào vùng bụng như những gì anh đã làm trước Taira. Pantoja có một chiếc cằm kim cương, nhưng nếu liên tục phải nhận những cú đấm móc phá sườn, bất kỳ ai rồi cũng sẽ gục ngã. Đây chính là con đường sáng nhất để Van kết thúc trận đấu.
Chìa khóa giúp Alexandre Pantoja đòi lại ngôi vương
Bất chấp những lời nhận xét có phần hạ thấp từ Van, Pantoja vẫn luôn được giới chuyên môn công nhận là võ sĩ vĩ đại thứ hai trong lịch sử hạng ruồi. Đó là một thành tựu vô cùng to lớn, đặc biệt là khi nhìn vào chặng đường dài đầy chông gai mà võ sĩ người Brazil đã trải qua để chạm tay vào chiếc đai vô địch. Điều ấn tượng hơn cả là kể từ khi trở thành nhà vua, Pantoja dường như vứt bỏ sự thận trọng để thi đấu với một tâm thế vô cùng phóng khoáng và cống hiến.
Võ sĩ người Brazil luôn nổi tiếng với lối đánh máu lửa, nhưng khi đã đứng trên đỉnh cao, anh dường như muốn kéo khán giả trở lại với hạng ruồi bằng một phong cách tấn công dồn dập, không màng đến rủi ro. Phiên bản hoàn thiện nhất của Pantoja là sự hung hãn không ngừng nghỉ, mang đến mối đe dọa thực sự cho Van, nhưng đồng thời cũng là con dao hai lưỡi đối với chính anh.
Việc Pantoja có thể chiến thắng trong một màn đọ striking sòng phẳng với Van là điều có thể xảy ra, nhưng xác suất không cao. Kỹ năng đánh đứng của Pantoja dựa nhiều vào sự lỳ lợm và tinh thần chiến binh hơn là kỹ thuật sắc bén. Tuy nhiên, do Van từng bị knockout trong quá khứ và đôi khi cũng thích sa đà vào những pha đổi đòn chớp nhoáng, Pantoja hoàn toàn có cơ hội bắt bài nhà vô địch trẻ.
Dù vậy, một chiến thuật khôn ngoan hơn đang chờ đợi cựu vương. Taira dù không sở hữu kỹ năng striking tốt như Pantoja nhưng vẫn tạo ra được khó khăn nhất định bằng những cú đá tầm xa, bởi Van hầu như chỉ tập trung vào boxing. Chiến lược hoàn hảo cho Pantoja sẽ là sử dụng những cú đá để ghi điểm từ xa, sau đó tạo ra những tình huống đổi đòn chớp nhoáng khi Van cố gắng thu hẹp khoảng cách. Quan trọng nhất, Pantoja phải biến những pha giao tranh đó thành cơ hội để thay đổi trọng tâm và thực hiện takedown. Khi đã kéo được đối thủ xuống sàn, Pantoja chỉ cần phát huy sở trường địa chiến để xem kỹ năng phòng thủ của Van có thực sự vững vàng hay không.
Những dấu hỏi lớn trước thềm đại chiến
Tiến vào trận đấu này, có hai câu hỏi lớn dành cho cả hai võ sĩ mà giới mộ điệu vẫn chưa tìm được lời giải đáp hoàn chỉnh, và rất có thể đây sẽ là những yếu tố quyết định cục diện trận đấu.
Đối với Van, câu hỏi đặt ra rất đơn giản: Liệu anh có đang thi đấu quá dày đặc?
Đây sẽ là trận đấu thứ 8 trong vòng hai năm qua của Van, và là trận thứ 6 chỉ trong vòng 18 tháng. Đây là một cường độ thi đấu khủng khiếp và khó có thể duy trì lâu dài. Trong lịch sử MMA, những võ sĩ hoạt động quá công suất thường rất dễ bị vấp ngã. Việc liên tục ép cân, tập luyện với cường độ cao và lên sàn đấu mà không có quãng nghỉ hợp lý rất dễ dẫn đến những màn trình diễn nhạt nhòa. Các tài năng trẻ có thể khỏa lấp điều này ở những cấp độ thấp, nhưng khi đã leo lên đến đỉnh cao, mọi sai lầm đều phải trả giá đắt. Hãy nhìn vào trường hợp của Merab Dvalishvili để thấy rõ sự khắc nghiệt của môn thể thao này.
Về phần Pantoja, vấn đề thậm chí còn rõ ràng hơn: Liệu anh đã quá già?
Thời gian không chừa một ai. Dù chấn thương mất đai của Pantoja chỉ là một tai nạn hy hữu, nhưng không thể phủ nhận anh đang ở độ tuổi gần 40 hơn là 30, và phải đối đầu với một đối thủ trẻ hơn mình tới 12 tuổi. Lịch sử thường chứng minh rằng, ngay cả khi cách một nhà vô địch mất đai có phần kỳ lạ, thì đó cũng chỉ là cách mà định mệnh của môn thể thao này đang vận hành.
Dự đoán kết quả
Xét về mặt logic, Alexandre Pantoja hội tụ đủ yếu tố để giành chiến thắng. Van là một võ sĩ xuất sắc, nhưng Pantoja vĩ đại hơn và sở hữu nhiều miếng đánh đa dạng hơn. Ngay cả khi Van đang cho thấy sự tiến bộ vượt bậc cùng bản lĩnh của một nhà vô địch, Pantoja vẫn là một chiến binh đã được thử lửa qua nhiều thăng trầm, mang trong mình lợi thế rõ rệt về mặt phong cách thi đấu để có thể khai thác điểm yếu của đối thủ.
Thế nhưng, thực tế khắc nghiệt của võ thuật đối kháng luôn văng vẳng một quy luật bất thành văn:
"Những võ sĩ lớn tuổi hiếm khi lột xác, nhưng các tài năng trẻ thì luôn không ngừng tiến bộ!"
Pantoja ở thời điểm hiện tại, trong trường hợp tốt nhất, cũng chỉ là một phiên bản tương tự như những gì anh thể hiện vào tháng 12 năm ngoái. Và ở phong độ thấp nhất, Van vẫn là một bài toán khó giải đối với cựu vương. Tuy nhiên, với sức trẻ ở tuổi 24, Van hoàn toàn có thể bước lên một tầm cao mới chỉ trong thời gian ngắn. Các võ sĩ trẻ thường có những bước tiến thần tốc, điều mà Pantoja không thể có được nữa. Có thể kỹ năng của Pantoja vẫn đủ sắc bén để bám trụ và giành lấy vinh quang, nhưng ngay cả khi Van không tiến bộ hơn so với trận đấu trước, đây vẫn sẽ là một cuộc chiến đẫm máu. Và nếu Van thực sự đã nâng cấp bản thân? Khi đó Pantoja sẽ gặp rắc rối lớn.
Dự đoán: Joshua Van giành chiến thắng trước Alexandre Pantoja bằng quyết định đồng thuận (Unanimous decision: 49-45, 49-45, 49-45)
