Nhắc đến chim cu gáy, nhiều người thường nghĩ ngay đến tiếng gáy “cu… cu…” quen thuộc vang lên giữa đồng quê hay thú chơi chim cảnh tao nhã của những người yêu thiên nhiên. Tuy nhiên, ít ai biết rằng bên cạnh việc nuôi làm cảnh, chim cu gáy ngày nay còn được nuôi theo hướng thương phẩm để lấy thịt. Cu gáy dần trở thành nguyên liệu cho nhiều món ăn đặc sản hấp dẫn trong các quán ăn và nhà hàng, được thực khách tò mò tìm thưởng thức.
Chim cu gáy (tên khoa học: Streptopelia chinensis) thuộc họ bồ câu, còn được gọi là chim cu đất hay chim cu sườn. Loài chim này có kích thước khá nhỏ gọn, trọng lượng trung bình từ 200–400g. Bộ lông của chúng thường có màu nâu xám hoặc màu trắng, trên cổ nổi bật với dải lông đen điểm những chấm trắng giống như một chiếc vòng cổ. Chim có mỏ nhỏ màu đen, mắt nâu đỏ và chân hồng nhạt. Trong tự nhiên, chim cu gáy thường sống ở các vùng đồng ruộng, bờ bụi, vườn cây và ven làng quê. Thức ăn chủ yếu của chúng là các loại hạt như lúa, ngô, đậu hay hạt cỏ.
Nhờ khả năng thích nghi tốt với môi trường nuôi nhốt và sức đề kháng khá khỏe, chim cu gáy ngày nay được một số hộ dân nuôi để cung cấp cho thị trường thực phẩm. Tuy quy mô chưa lớn như nuôi gà, vịt hay bồ câu, nhưng mô hình nuôi chim cu gáy thương phẩm đang dần xuất hiện ở nhiều vùng nông thôn. Thông thường, chim giống được nuôi khoảng 4–5 tháng là đạt trọng lượng từ 250–400g, đây là thời điểm thịt săn chắc và thơm ngon nhất. Nếu nuôi lâu hơn, chim có thể béo hơn nhưng thịt lại kém mềm và tốn nhiều thức ăn hơn.
Thịt chim cu gáy được nhiều người sành ăn đánh giá cao bởi vị ngọt đậm và độ săn chắc đặc trưng. Từ chim cu gáy, người ta có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn. Phổ biến nhất là cu gáy quay mật ong với lớp da vàng óng, giòn nhẹ, thịt bên trong vẫn giữ được độ ngọt tự nhiên. Ngoài ra còn có món cu gáy nướng mọi – cách chế biến đơn giản nhưng giúp giữ trọn hương vị của thịt chim, thường ăn kèm muối tiêu chanh. Những thực khách thích món bổ dưỡng có thể chọn cu gáy hầm thuốc bắc hoặc nấu cháo,...
Hiện nay, giá chim cu gáy thịt trên thị trường thường dao động khoảng 120.000–150.000 đồng/con đã làm sạch, tùy theo trọng lượng và nguồn nuôi. Nếu bán chim sống, giá thường ở mức 100.000–120.000 đồng/con. Do nguồn cung không quá dồi dào nên trong các nhà hàng, món ăn từ chim cu gáy thường có giá cao hơn so với nhiều loại gia cầm khác.
Đối với người chăn nuôi, chim cu gáy được đánh giá là khá dễ nuôi và ít tốn công chăm sóc. Chuồng nuôi thường được làm đơn giản bằng lưới sắt hoặc gỗ, chia thành các ngăn nhỏ. Mỗi ngăn nuôi một cặp chim, bên trong đặt ổ làm từ rơm rạ hoặc các vật liệu mềm để chim sinh sản. Chuồng thường đặt trong vườn cây để tạo không gian gần gũi với tự nhiên. Thức ăn của chim chủ yếu là các loại hạt như thóc, ngô, vừng hay đỗ xanh nên chi phí nuôi không quá cao.
Trong chăn nuôi thương phẩm, nhiều hộ chọn nuôi giống chim cu trắng vì sinh trưởng tốt và thịt thơm ngon. Thông thường, từ khi chim đẻ trứng đến khi chim con đủ lớn để bán ra thị trường chỉ khoảng 40 ngày. Giá chim cu trắng dao động từ 65.000–90.000 đồng mỗi đôi; vào mùa lễ hội hoặc thời điểm nhà hàng đông khách, giá có thể tăng lên khoảng 120.000 đồng/đôi.
