Nếu vú sữa Lò Rèn quen thuộc với lớp vỏ xanh tím và vị ngọt đậm thì vú sữa bơ hồng lại gây chú ý bởi màu sắc bắt mắt cùng phần thịt mềm dẻo, béo thơm. Khi chín, quả chuyển sang màu hồng ửng, bóng láng, bên trong là lớp thịt trắng mịn gần như phủ kín phần ruột, mang vị ngọt thanh và thoang thoảng hương bơ sữa.
Cái tên “vú sữa” đôi khi khiến người lần đầu nghe qua có chút ngượng ngùng, nhưng đây lại là tên gọi quen thuộc của một loại quả dân dã, gắn bó lâu đời với đời sống người Việt. Với giống bơ hồng, tên gọi ấy càng trở nên đặc biệt khi quả chín có lớp vỏ hồng bóng đẹp, phần thịt trắng mịn và hương thơm béo nhẹ.
Giống vú sữa này đang được người trồng quan tâm nhờ thời gian cho thu hoạch khá sớm. Quả thường bắt đầu vào vụ từ khoảng tháng 10 âm lịch và kéo dài đến dịp Tết Nguyên đán, thời điểm nhu cầu mua trái cây tăng cao.
Điểm dễ nhận biết nhất của vú sữa bơ hồng là màu vỏ khi quả chín. Nếu còn non, trái thường có màu xanh, nhưng khi đạt độ chín sẽ chuyển dần sang màu kem hồng rồi ửng hồng, bề mặt căng bóng. Một số quả có sắc tía hoặc nâu ánh lục, trong khi phần quanh đài hoa vẫn giữ màu xanh tạo thành hình ngôi sao khá đặc trưng.
Quả có kích thước tương đối lớn, trọng lượng phổ biến khoảng 250-300 g/trái, những trái được chăm sóc tốt có thể đạt 350-400 g. Vỏ khá mỏng, phần thịt chiếm tỷ lệ cao, khi chín gần như không có nhiều khoảng rỗng bên trong. Thịt quả màu trắng sữa, mềm mịn và có độ dẻo nhất định.
Tên gọi “bơ hồng” cũng phần nào gợi lên hương vị đặc trưng của giống vú sữa này. Khi ăn, phần thịt mềm, ngọt thanh, không quá gắt, đồng thời có vị béo nhẹ và mùi thơm giống bơ sữa. Càng chín tới, quả càng mềm và dậy mùi, vì vậy nhiều người thích ăn trực tiếp để cảm nhận rõ độ dẻo mịn của thịt.
Vú sữa bơ hồng thường được ăn theo cách khá đơn giản. Trước khi bổ, có thể dùng tay bóp nhẹ quanh thân quả để phần thịt bên trong mềm và tơi hơn. Sau đó bổ đôi, dùng thìa xúc trực tiếp phần thịt hoặc lột bỏ lớp vỏ rồi cắt thành từng miếng nhỏ. Quả chín cây có thể ăn ngay mà không cần chế biến.
Ngoài ăn tươi, phần thịt vú sữa còn có thể dùng làm sinh tố, vú sữa dầm hoặc kết hợp với sữa và đá để tạo thành món tráng miệng có vị béo thơm. Tuy nhiên, với giống bơ hồng, cách ăn trực tiếp vẫn được nhiều người lựa chọn bởi thịt quả vốn đã mềm, ngọt và thơm.
Trên thị trường, vú sữa bơ hồng được bán với giá từ 90.000-120.000 đồng/kg. Nhiều người đánh giá đây là loại vú sữa ngon nhất trong các loại vú sữa hiện nay được trồng rộng rãi.
Để chọn được quả ngon, người mua nên quan sát màu vỏ thay vì chỉ nhìn độ xanh của trái. Quả đạt độ chín thường có vỏ sáng bóng, chuyển từ xanh nhạt sang kem hồng hoặc hồng ửng, phần đáy có thể hơi ngả nâu. Trái nên còn cuống chắc, tươi và ít trầy xước. Khi dùng tay ấn nhẹ, quả ngon thường có độ mềm và đàn hồi vừa phải.
Những quả còn xanh hoàn toàn có thể bảo quản lâu hơn nhưng thường chưa đạt độ ngọt và thơm như trái chín tới. Ngược lại, nếu quả đã mềm nhiều thì nên sử dụng sớm để giữ được chất lượng thịt. Vú sữa vốn có lớp vỏ mỏng và dễ bị xước nên trong quá trình vận chuyển, bảo quản cũng cần hạn chế va đập.
Không chỉ được chú ý bởi chất lượng quả, vú sữa bơ hồng còn được người trồng quan tâm vì thời điểm thu hoạch khá thuận lợi. Cây thường ra hoa vào khoảng tháng 6-7 âm lịch, sau đó cho thu hoạch rộ từ tháng 10 âm lịch và kéo dài đến Tết. Đây là khoảng thời gian quả có mặt trên thị trường khi nhu cầu tiêu thụ trái cây tăng.
Cây vú sữa bơ hồng có tốc độ phát triển khá nhanh và có thể bắt đầu cho trái sau khoảng 2,5 năm trồng. Cây mỗi năm cho một vụ, càng về những năm sau nếu được chăm sóc tốt thì khả năng cho trái càng ổn định.
Ở miền Tây, bên cạnh những vườn vú sữa được trồng mới để phát triển kinh tế, một số gia đình vẫn giữ lại những cây vú sữa bơ hồng lâu năm trong vườn nhà. Có cây đã phát triển thành tán lớn, thân và cành vươn rộng, mỗi mùa lại sai quả.
