Giữa vô vàn đặc sản biển miền Trung, có một loài cá mang cái tên khiến nhiều người “sợ" ngay từ lần đầu nghe thấy: cá tà ma. Trái ngược hoàn toàn với tên gọi, loài cá này lại là một trong những đặc sản trứ danh của vùng biển Quảng Ngãi, đặc biệt phổ biến ở đặc khu Lý Sơn.
Cá tà ma thường cư trú trong các gành đá, khe rạn san hô – những nơi hiểm trở, khó tiếp cận. Chúng có khả năng bơi nhanh, phản xạ linh hoạt và đặc biệt là rất “khôn”, chỉ cần phát hiện động tĩnh là lập tức lẩn trốn vào các rãnh đá sâu. Chính sự thoắt ẩn thoắt hiện ấy khiến việc đánh bắt trở nên vô cùng khó khăn, buộc ngư dân phải kiên nhẫn và giàu kinh nghiệm. Vì vậy, cái tên “tà ma” được đặt ra như một cách ví von về sự ma mãnh, khó lường của loài cá này.
Loài cá này có thân dẹt, màu xám tro hoặc sẫm, lớp vảy nhỏ và khá giống với cá rô phi nước ngọt. Chúng có hai dạng phổ biến là tà ma trắng và tà ma đen, khác nhau chủ yếu ở màu sắc vảy. Nếu không phải người quen biển, rất khó để phân biệt. Thịt cá trắng tinh, săn chắc, ít tanh và có vị ngọt tự nhiên rất đặc trưng.
Nhìn thoáng qua, chúng khá giống cá rô phi nước ngọt, nên nếu không phải người dân vùng biển, rất dễ nhầm lẫn. Tuy nhiên, điểm khác biệt nằm ở độ linh hoạt và môi trường sống hoàn toàn tự nhiên ngoài biển, khiến thịt cá tà ma có chất lượng vượt trội.
Điều làm nên giá trị của cá tà ma chính là phần thịt. Thịt cá có màu trắng ngần, thớ thịt chắc, dai nhẹ nhưng không khô, khi ăn có vị ngọt thanh tự nhiên. Đặc biệt, cá rất ít mùi tanh, kể cả khi chế biến đơn giản.
Cá tà ma có thể chế biến thành nhiều món ăn hấp dẫn, từ nướng, hấp, nấu cháo cho đến lẩu. Trong đó, món được yêu thích nhất có lẽ là canh chua cá tà ma – một lựa chọn hoàn hảo cho những ngày hè oi bức. Nồi canh chua không chỉ nổi bật bởi vị ngọt thanh của cá mà còn bởi sự hòa quyện của nhiều nguyên liệu dân dã như cà chua, dứa, đậu bắp, bạc hà, giá đỗ và các loại rau thơm.
Ngoài ra, cá tà ma nướng than cũng là món ăn “đưa cơm” không kém. Khi được nướng trên bếp than hồng, lớp da cá xém nhẹ, dậy mùi thơm hấp dẫn, phần thịt bên trong vẫn giữ được độ ngọt và độ dai tự nhiên.
Đặc biệt, phần lườn cá – nơi được xem là ngon nhất – có độ béo ngậy, mềm mịn, rất được thực khách ưa chuộng. Không chỉ phần thịt, nội tạng cá tà ma như dạ dày hay ruột cũng được tận dụng để chế biến thành những món ăn độc đáo. Khi xào cùng hành củ hoặc gia vị, chúng mang lại hương vị lạ miệng, thường được dùng làm món nhậu khoái khẩu của nhiều người.
Ở đặc khu Lý Sơn, cá tà ma được xem như “lộc biển”, đánh bắt đến đâu tiêu thụ hết đến đó. Giá cá trên thị trường hiện khoảng 200.000 đồng/kg, thậm chí có lúc còn cao hơn do nguồn cung không nhiều. Dù vậy, không phải lúc nào cũng có thể mua được, bởi loài cá này không dễ đánh bắt và chỉ có theo mùa.
Với du khách, những người được ăn cá tà ma ở đặc khu Lý Sơn đều xem là một thức ngon, không đụng hàng với bất kỳ loại cá nào trong đất liền.
