Cỏ xuyến chi hóa ra lại là một loại rau dùng được cả thân mà nhiều người chưa biết

Những bụi cỏ xuyến chi mọc ven đường, bờ ruộng hay góc vườn thường bị xem là cỏ dại và nhổ bỏ. Thế nhưng, ở một số nơi, phần non của cây lại được dùng như rau, hoa xuyến chi còn được bán làm trà.

Cỏ xuyến chi là cây gì?

Xuyến chi là loài cây thân thảo khá phổ biến ở Việt Nam, thường mọc mạnh ở những khu đất trống, ven đường, bờ ruộng hoặc quanh vườn. Cây có hoa nhỏ màu trắng, phần giữa màu vàng, nhìn khá giống một bông cúc nhỏ.

Tên gọi “xuyến chi” thường được dùng để chỉ Bidens pilosa, một loài cây thuộc họ Cúc. Cây sinh trưởng nhanh, dễ thích nghi và có khả năng phát tán hạt mạnh nên nhiều người quen gọi là cỏ dại.

Điều ít người biết là tại một số vùng, đọt non và lá non của xuyến chi được hái về làm rau. Hoa xuyến chi còn được phơi khô làm trà.

Loại cỏ dại này lại được dùng làm rau ăn
Loại cỏ dại này lại được dùng làm rau ăn

Xuyến chi có thể dùng như một loại rau

Khi còn non, lá và ngọn xuyến chi có thể được sử dụng theo cách tương tự một số loại rau mọc hoang khác. Người dân ở một số địa phương thường hái phần non, sơ chế rồi luộc, xào hoặc nấu canh.

Tuy nhiên, xuyến chi có vị hơi đắng và mùi đặc trưng. Đây cũng là lý do nhiều người ăn lần đầu có thể chưa quen. Khi chế biến đúng cách, vị đắng giảm bớt, rau có độ mềm và mùi thơm nhẹ.

Điểm quan trọng là không phải cây xuyến chi mọc ở đâu cũng có thể hái về ăn. Cây mọc ven đường, gần cống rãnh, bãi rác hoặc khu vực thường xuyên phun thuốc bảo vệ thực vật có nguy cơ nhiễm bụi bẩn, hóa chất và vi sinh vật.

Vì vậy, nếu muốn sử dụng xuyến chi như rau, cần xác định chính xác loài cây và chỉ thu hái ở khu vực sạch, an toàn.

Cách sơ chế xuyến chi trước khi ăn

Nếu sử dụng phần non của xuyến chi làm rau, khâu sơ chế rất quan trọng.

Trước tiên, nên chọn những ngọn non, lá còn xanh, không có dấu hiệu sâu bệnh hoặc dính hóa chất. Sau đó nhặt bỏ lá già, rửa nhiều lần dưới vòi nước sạch và ngâm, rửa theo cách phù hợp với điều kiện vệ sinh thực phẩm.

Có thể chần rau qua nước sôi trước khi chế biến để làm giảm vị đắng và giúp rau dễ ăn hơn. Sau đó, xuyến chi có thể được xào với tỏi, nấu canh hoặc chế biến theo khẩu vị gia đình.

Không nên ăn một lượng lớn ngay từ lần đầu, đặc biệt nếu cơ thể chưa từng sử dụng loại rau này.

Lưu ý nên tránh dùng xuyến chi mọc ở những nơi rìa đường nhiều xe qua lại hoặc ở gần những bãi rác, những nơi có nguồn chất độc hại bởi loại cây này có tính hấp thụ rất mạnh nên có thể chứa tồn dư kim loại nặng khi chúng sống ở vùng ô nhiễm.