Trải qua hơn 5.000 năm lịch sử, Trung Quốc đã hình thành một kho tàng di sản văn hóa đồ sộ với vô số cổ vật quý hiếm còn được lưu giữ đến ngày nay. Trong số đó, không ít người dân may mắn sở hữu những món đồ có giá trị đặc biệt, thậm chí có thể làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống của họ nếu được xác định là bảo vật thực sự.
Chính vì nhu cầu tìm hiểu và xác định giá trị của những hiện vật này, Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc (CCTV) đã xây dựng chương trình "Thẩm định cổ vật". Chương trình tạo cơ hội cho những người không có kiến thức chuyên sâu về đồ cổ đưa các món đồ mình đang sở hữu đến nhờ các chuyên gia kiểm tra, từ đó xác định đâu là cổ vật quý giá và đâu chỉ là những món đồ thông thường.
Trong một chương trình thẩm định cổ vật, một người phụ nữ họ Vân đã mang đến một hiện vật khiến cả trường quay không khỏi sửng sốt. Nhìn từ xa, món đồ trông chẳng khác nào một con vịt quay Bắc Kinh vàng ruộm vừa mới ra lò. Thế nhưng khi tiến lại gần, mọi người mới nhận ra đó thực chất chỉ là... một khối đá.
Giới thiệu về hiện vật, bà Vân cho biết đây là bảo vật được gia đình gìn giữ qua nhiều đời. Theo lời kể của ông cố nội, khối đá từng lưu lạc ra khỏi hoàng cung trước khi được gia đình bà cất giữ. Kể từ đó, nó luôn được xem là báu vật gia truyền và được truyền từ đời này sang đời khác cho đến ngày nay.
Điều khiến khối đá trở nên đặc biệt chính là hình dáng và màu sắc quá giống một con vịt quay thật. Lớp vân đá có màu vàng nâu óng ánh, phần thân tròn đầy, các đường nét tự nhiên đến mức nếu không trực tiếp chạm vào, rất khó tin đây chỉ là một khối đá vô tri.
Bà Vân tiết lộ từng có người ngỏ ý mua lại hiện vật với giá lên tới hàng trăm nghìn NDT. Tuy nhiên, vì đây là kỷ vật của tổ tiên để lại nên bà nhất quyết không bán. Nhân dịp có chương trình thẩm định, bà muốn biết chính xác giá trị của món gia bảo này.
Sau khi quan sát cẩn thận, chuyên gia khẳng định đây là đá tự nhiên, hoàn toàn không phải sản phẩm nhân tạo. Theo kết quả giám định, hiện vật thuộc dòng mã não ngọc tủy – một loại đá quý được đánh giá cao trong giới sưu tầm. Tuy nhiên, giá trị lớn nhất của nó không nằm ở chất liệu mà ở hình dáng độc nhất vô nhị do thiên nhiên tạo nên. Những khối đá có hình thù giống các món ăn một cách chân thực là vô cùng hiếm gặp, vì vậy luôn được các nhà sưu tập săn đón.
Để minh họa, chuyên gia nhắc đến hai bảo vật nổi tiếng đang được lưu giữ tại Bảo tàng Cố cung Đài Bắc: Ngọc Phỉ Thúy Cải Thảo và Đá Thịt Kho Đông Pha. Một hiện vật giống hệt cây cải thảo, hiện vật còn lại giống miếng thịt kho đến kinh ngạc. Cả hai đều là kiệt tác của thiên nhiên và được xem là quốc bảo, đồng thời là những hiện vật nổi tiếng nhất của bảo tàng.
Sau khi hoàn tất việc thẩm định, chuyên gia nhận định "vịt quay" bằng đá này có giá trị sưu tầm rất lớn, thậm chí khó có thể định giá bằng tiền. Nếu gia đình tiếp tục lưu giữ, cần bảo quản trong điều kiện thật tốt để tránh hư hại.
Ông cũng đưa ra một lời khuyên đáng chú ý: nếu chủ nhân không có điều kiện bảo tồn lâu dài, nên cân nhắc hiến tặng hoặc bàn giao hiện vật cho cơ quan quản lý di sản. Theo ông, những hiện vật quý hiếm mang giá trị văn hóa như vậy sẽ được bảo quản tốt hơn trong các bảo tàng, đồng thời có cơ hội phục vụ công chúng và góp phần gìn giữ di sản cho các thế hệ sau.
