Áp lực từ người hâm mộ, nhà tài trợ và giới chủ khiến các huấn luyện viên luôn đứng trước nguy cơ bị sa thải nếu không mang lại kết quả tức thì. Với những chiến lược gia lão làng, việc quản lý kỳ vọng là điều quen thuộc. Nhưng với những HLV trẻ, việc tiếp quản một "gã khổng lồ" quá sớm có thể là một quyết định sai lầm, để lại những vết sẹo khó lành trong sự nghiệp.
Xabi Alonso và Ruben Amorim chính là những ví dụ điển hình và mới nhất cho thấy sự tàn khốc của bóng đá đỉnh cao đối với các HLV trẻ tuổi.
Những giấc mơ tan vỡ
Alonso, người từng được ca ngợi hết lời khi giúp Bayer Leverkusen vô địch Bundesliga với thành tích bất bại, đã không thể trụ lại hết một mùa giải tại Real Madrid. Dù có tỷ lệ thắng khá tốt (24/34 trận), ông vẫn bị sa thải không thương tiếc sau thất bại trước Barcelona tại Siêu cúp Tây Ban Nha đầu năm 2026. Alonso đã không thể vượt qua cái bóng quá lớn của Carlo Ancelotti và sự tàn nhẫn của đội bóng Hoàng gia.
Tương tự, Ruben Amorim đến Manchester United vào tháng 11/2024 với sự tự tin và phong thái cuốn hút. Nhưng chỉ một năm sau, người ta thấy một Amorim già đi trông thấy, căng thẳng và thường xuyên tranh luận gay gắt. Ông rời Old Trafford với thành tích nghèo nàn: thắng 25 và thua tới 23 trong 63 trận cầm quân.
Thiago Motta cũng chịu chung số phận tại Juventus. Được ca ngợi về tư duy chiến thuật, nhưng Motta sớm nhận ra áp dụng lý thuyết vào một CLB lớn là chuyện khác. Ông bị sa thải vào tháng 3/2025 vì sự thiếu ổn định và không có danh hiệu. Trước đó, những Frank Lampard hay Xavi Hernandez cũng từng nếm trải cảm giác cay đắng khi dẫn dắt CLB cũ của mình quá sớm.
Vì sao họ thất bại: Cái tôi và "quyền lực đen"
Vấn đề cốt lõi khiến các HLV trẻ gặp khó khăn chính là việc thiếu "uy quyền của tuổi tác". Trong mắt nhiều cầu thủ ngôi sao, kinh nghiệm và danh hiệu trong quá khứ của HLV là thước đo sự tôn trọng. Khi thiếu đi yếu tố này, các HLV trẻ như Amorim hay Alonso rất khó áp đặt triết lý lên một tập thể đầy rẫy những cái tôi lớn.
Tại Man Utd, Amorim không chỉ gặp khó khăn về chiến thuật (sơ đồ 3-4-3 gây tranh cãi) mà còn đối mặt với "quyền lực đen" trong phòng thay đồ. Các báo cáo sau khi ông rời đi tiết lộ những cuộc xung đột trên sân tập, điển hình là với Lisandro Martinez. Các cầu thủ phàn nàn rằng họ không hiểu chiến thuật của ông, thậm chí Amorim phải cầm tay chỉ việc từng vị trí.
Tại Real Madrid, Alonso cũng bị các cầu thủ, bao gồm những ngôi sao như Vinicius Jr và Jude Bellingham, quay lưng. Họ phàn nàn rằng các buổi tập quá nặng và lượng thông tin chiến thuật quá nhiều nhưng không hiệu quả. Khi các ngôi sao cảm thấy không thoải mái và không được chơi đúng sở trường, chiếc ghế của HLV sẽ lung lay.
Cái giá phải trả cho việc bị sa thải sớm ở các CLB lớn là danh tiếng bị tổn hại nghiêm trọng. Thiago Motta và Xavi vẫn chưa thể tìm được bến đỗ mới xứng tầm. Frank Lampard buộc phải lùi một bước xuống dẫn dắt Coventry City để cứu vãn sự nghiệp. Với Amorim, tỷ lệ thắng dưới 40% tại Man Utd sẽ là một điểm trừ lớn trong hồ sơ xin việc tiếp theo.
Lối đi nào đúng đắn cho HLV trẻ?
Lịch sử chỉ ra rằng, bệ phóng lý tưởng cho các HLV trẻ là những CLB tầm trung, nơi áp lực không quá nghẹt thở. Cesc Fabregas đang làm rất tốt tại Como (Serie A), Fabian Hurzeler gây ấn tượng mạnh cùng Brighton, hay Andoni Iraola nâng tầm Bournemouth.
Tại các CLB này, họ được trao thời gian và quyền lực để xây dựng lối chơi. Fabregas đã biến Como thành một đội bóng chơi tấn công quyến rũ và cạnh tranh top 4 Serie A. Hurzeler và Iraola cũng giúp đội bóng của mình đạt thứ hạng tốt. Ở đây, các cầu thủ ít cái tôi hơn và sẵn sàng học hỏi từ một HLV trẻ.
Tất nhiên, vẫn có ngoại lệ như Mikel Arteta tại Arsenal. Nhưng thành công của Arteta đến từ sự ủng hộ tuyệt đối và hiếm có từ ban lãnh đạo, ngay cả trong những giai đoạn khủng hoảng nhất – điều mà hầu hết các CLB lớn khác không bao giờ có.
Nhìn lại, bài học từ Alonso và Amorim cho thấy: Các HLV trẻ, dù tài năng đến đâu, nên kiên nhẫn tích lũy kinh nghiệm tại các CLB tầm trung trước khi mạo hiểm "nhảy" vào chảo lửa của những đội bóng hàng đầu châu Âu. Bước đi chậm mà chắc sẽ giúp họ tránh được việc sự nghiệp bị hủy hoại từ trong trứng nước.
Mời độc giả nhìn lại kết thúc của Xabi ở Real qua bài viết Cái bóng của Luka Modric và đoạn kết buồn của Xabi Alonso.
