Khi cơ thể “quá tải” vì dầu mỡ, thứ củ mọc sâu trong bùn đất lại lên tiếng
Những ngày cuối năm, bếp nhà nào cũng quen thuộc với khoai, sắn, đồ nướng hay các món nhiều đạm, nhiều dầu. Cảm giác ấm bụng thì có, nhưng sau vài bữa liên tiếp, cơ thể bắt đầu xuất hiện những tín hiệu khó chịu: ăn không nhẹ bụng, miệng khô, dễ nóng trong, huyết áp dao động thất thường, nhất là với người trung niên và cao tuổi.
Giữa lúc ấy, thiên nhiên lại “đẩy lên” một loại củ vốn sinh trưởng trong bùn sâu, ít được chú ý vì vẻ ngoài sần sùi, tối màu. Đó là mã thầy – hay còn gọi là củ năng. Không bóng bẩy, không bắt mắt, nhưng chỉ cần gọt bỏ lớp vỏ đen, phần ruột trắng trong, mọng nước hiện ra đã đủ khiến nhiều người bất ngờ.
Điểm đặc biệt của mã thầy nằm ở cảm giác khi ăn: không bở như khoai, không dẻo nặng như sắn, mà giòn nhẹ, mát lành, càng nhai càng thấy vị ngọt tự nhiên. Chính đặc tính này khiến mã thầy trở thành món “giải cứu” hoàn hảo sau những bữa ăn nặng nề, giúp cơ thể như được làm dịu lại từ bên trong.
Mã thầy – loại củ nhỏ bé nhưng mang triết lý cân bằng của mùa đông
Không phải ngẫu nhiên mà mã thầy được thu hoạch đúng vào thời điểm rét nhất trong năm. Người trồng thường nói vui rằng, mùa đông là lúc đất giữ lại những gì tinh túy nhất, và mã thầy là một trong số đó. Khi tiết trời hanh khô, không khí ô nhiễm, phổi và hệ hô hấp phải làm việc nhiều hơn, cơ thể lại cần những thực phẩm có tính mát, giàu nước và khoáng chất.
Mã thầy đáp ứng đúng điều ấy. Hàm lượng kali tự nhiên cao giúp hỗ trợ điều hòa huyết áp, chất xơ thô góp phần làm nhẹ hệ tiêu hóa, trong khi lượng nước dồi dào mang đến cảm giác thanh lọc, giảm khô nóng. Với người thường xuyên cảm thấy nặng ngực, nóng trong hoặc ăn uống khó tiêu, việc bổ sung mã thầy vài bữa mỗi tuần tạo ra sự khác biệt rõ rệt.
Quan trọng hơn, mã thầy không “đánh” mạnh như thuốc bổ, mà tác động chậm rãi, âm thầm. Nó không khiến cơ thể nóng lên đột ngột, cũng không gây đầy bụng. Sự nhẹ nhàng ấy khiến loại củ này phù hợp với nhiều lứa tuổi, từ người già đến trẻ nhỏ, từ người ăn kiêng đến người cần ổn định huyết áp.
Biến mã thầy thành món ngon dễ ăn, không cầu kỳ mà vẫn “đáng tiền”
Một trong những lý do khiến mã thầy hay bị bỏ quên là nhiều người không biết nấu sao cho ngon. Thực tế, loại củ này không cần kỹ thuật phức tạp, chỉ cần hiểu đúng đặc tính giòn – mát của nó.
Với món ngọt, mã thầy thường được nấu cùng các nguyên liệu có tính ấm nhẹ như long nhãn, táo tàu hoặc sữa. Khi băm hoặc đập dập nhẹ trước khi nấu, phần tinh chất trong củ tiết ra, làm nước chè trong veo, ngọt thanh tự nhiên mà không cần nhiều đường. Một bát chè mã thầy ấm vào buổi tối mùa đông vừa giúp dễ ngủ, vừa tạo cảm giác thư giãn rõ rệt.
Ở món mặn, mã thầy lại đóng vai trò “cân bằng”. Khi xào cùng thịt bò, thịt gà hay tôm, độ giòn mọng của củ giúp món ăn bớt khô, bớt ngấy. Điều quan trọng là xào nhanh tay, lửa lớn, chỉ vừa chín tới để giữ được kết cấu đặc trưng. Món ăn không cầu kỳ nhưng dễ khiến người ăn cảm thấy nhẹ bụng hơn so với các món xào thông thường.
Không cần dùng nhiều gia vị, không cần nấu lâu, mã thầy phát huy giá trị đúng nhất khi được giữ gần với trạng thái tự nhiên của nó.
Kết bài
Giữa vô vàn thực phẩm quen thuộc trong gian bếp Việt, mã thầy có thể không phải là lựa chọn đầu tiên, nhưng lại là lựa chọn thông minh cho những ai quan tâm đến sức khỏe lâu dài. Giá rẻ, dễ mua, chế biến linh hoạt, lại mang đến lợi ích “3 trong 1”: thanh lọc cơ thể, hỗ trợ hô hấp và góp phần ổn định huyết áp.
Đôi khi, chăm sóc sức khỏe gia đình không nằm ở những món đắt tiền hay cầu kỳ, mà bắt đầu từ việc nhận ra giá trị của những thực phẩm giản dị đang nằm ngay trong chợ quen mỗi ngày. Và mã thầy chính là một ví dụ điển hình như thế.
