Từng là loài cây mọc hoang ven rừng, trên các triền đồi, bờ bụi hay hàng rào ở nhiều tỉnh miền núi phía Bắc, lá giang ngày nay đã trở thành một loại rau đặc sản được người tiêu dùng ở các thành phố lớn ưa chuộng. Không chỉ xuất hiện trong các khu chợ dân sinh, lá giang còn được nhiều nhà hàng đưa vào thực đơn với những món ăn hấp dẫn như gà nấu lá giang, trâu nấu lá giang, lẩu cá hay bò xào lá giang...
Lá giang còn được biết đến với nhiều tên gọi khác như lá lồm, vón vén. Đây là loài dây leo thân mềm, có nhựa màu trắng, lá hình tim, mép hơi nhăn và có màu xanh đậm. Khi vò nhẹ, lá tỏa mùi thơm đặc trưng và có vị chua thanh tự nhiên. Chính hương vị này đã tạo nên nét riêng cho lá giang, khác hoàn toàn với vị chua của me, sấu hay chanh. Khi nấu chín, lá tạo vị chua dịu, giúp món ăn thêm đậm đà nhưng không lấn át hương vị nguyên liệu.
Cây lá giang phân bố khá rộng ở nhiều nước châu Á như Trung Quốc, Nhật Bản, Indonesia và Malaysia. Tại Việt Nam, cây mọc nhiều ở các tỉnh miền núi phía Bắc như Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Phú Thọ… Người dân vùng cao từ lâu đã quen thuộc với việc hái lá giang mọc tự nhiên để chế biến các món ăn hằng ngày. Nhờ hương vị thơm ngon và xu hướng tìm kiếm các loại rau sạch, rau rừng, lá giang ngày càng được thị trường đón nhận, trở thành mặt hàng được tiêu thụ mạnh tại nhiều địa phương.
Trong ẩm thực, lá giang được sử dụng rất đa dạng. Nổi tiếng nhất là món gà nấu lá giang với nước dùng chua thanh, thịt gà ngọt mềm và hương thơm đặc trưng. Ngoài ra, món trâu nấu lá giang cũng là đặc sản của đồng bào vùng Tây Bắc, khi vị chua của lá giúp thịt mềm hơn và làm nổi bật vị ngọt tự nhiên của thịt. Bên cạnh đó còn có nhiều món hấp dẫn như lẩu cá kèo lá giang, bò xào lá giang, canh tôm lá giang, ếch nấu lá giang hay lươn om lá giang.
Trên thị trường, lá giang tươi thường có giá khoảng 70.000–100.000 đồng/kg, trong khi lá giang sấy khô có thể đạt 150.000–180.000 đồng/kg tùy chất lượng và thời điểm.
Nhận thấy tiềm năng kinh tế, nhiều hộ dân đã chuyển từ khai thác tự nhiên sang trồng lá giang thương phẩm. Đây là loại cây rất dễ trồng, ít sâu bệnh và không đòi hỏi vốn đầu tư lớn. Cây thích hợp với nhiều loại đất như đất đồi, đất cát pha, đất sỏi hoặc đất đen, miễn là cao ráo và thoát nước tốt. Thời điểm trồng thuận lợi nhất là đầu mùa mưa, khoảng tháng 5–6, giúp cây bén rễ nhanh và phát triển mạnh.
Lá giang có thể được nhân giống bằng hai phương pháp. Người trồng có thể đào cây con ngoài tự nhiên nhưng phải giữ nguyên bầu đất để tránh đứt rễ, hoặc phổ biến hơn là giâm hom từ những cây mẹ khỏe mạnh. Khi trồng, chỉ cần đào hố sâu khoảng 10 cm, đặt cây xuống rồi lấp đất và nén nhẹ. Khoảng cách giữa các cây khoảng 2 mét để cây có không gian leo và phát triển cành.
Do là cây dây leo nên lá giang cần được làm giàn hoặc cho leo lên hàng rào. Sau khi cây bắt đầu leo, nên bấm ngọn để kích thích ra nhiều nhánh, tăng số lượng lá thu hoạch.
Sau khoảng 3–4 tháng trồng, lá giang bắt đầu cho thu hoạch lứa đầu tiên. Khi thu hoạch, người trồng thường cắt cả cành để cây tiếp tục đâm chồi mới. Đặc biệt, càng cắt thường xuyên cây càng ra nhiều lá, năng suất càng cao. Một lần trồng có thể cho thu hoạch liên tục trong nhiều năm, giúp giảm đáng kể chi phí đầu tư và mang lại nguồn thu ổn định.
