Trọng tài Herb Dean đang phải đối mặt với làn sóng chỉ trích mạnh mẽ sau hàng loạt quyết định gây tranh cãi tại các sự kiện UFC gần đây. Cựu võ sĩ Brendan Schaub cho rằng sự nương tay quá mức của vị 'vua áo đen' này đang gián tiếp khuyến khích các võ sĩ phớt lờ luật lệ.
Vị trọng tài kỳ cựu Herb Dean lại một lần nữa trở thành tâm điểm của những tranh cãi nảy lửa sau sự kiện UFC Baku. Những người hâm mộ và giới chuyên môn bộ môn MMA đang đặt ra một dấu hỏi lớn về năng lực thực thi luật lệ của một trong những người từng được coi là "tiêu chuẩn vàng" của giới cầm cân nảy mực.
Hàng loạt sai phạm bị bỏ qua
Trong trận thứ chính (co-main event) tại UFC Baku, Shara "Bullet" Magomedov đã đánh bại Michel Pereira bằng tính điểm trong một thế trận không có quá nhiều diễn biến đột phá. Hầu hết sự kịch tính lại đổ dồn vào hiệp đấu đầu tiên, khi Pereira có một pha đánh ngã (knockdown) và lao theo Bullet xuống sàn để tìm kiếm cơ hội kết thúc trận đấu. Trong nỗ lực phòng thủ nhằm giảm nhịp độ tấn công của Pereira, Bullet đã có hành vi túm tóc đối thủ. Một đòn phạm lỗi mười mươi đã bị Herb Dean bắt quả tang, nhưng kết quả là không có bất kỳ điểm số nào bị trừ từ Bullet.
Đáng nói, sự cố này chỉ là giọt nước tràn ly sau hai trận đấu gần đây mà năng lực của Dean bị mang ra mổ xẻ. Tại sự kiện UFC White House, Dean là người điều khiển trận tranh đai vô địch hạng nặng tạm thời giữa Ciryl Gane và Alex Pereira, nơi Gane giành chiến thắng knock-out ở hiệp hai. Ngay sau trận đấu, Pereira đã lên tiếng phàn nàn gay gắt rằng Dean đã để mặc Gane liên tục đánh vào sau gáy mình, thậm chí gọi Dean là "kẻ hèn nhát" vì cách ông xử lý trận đấu của Shara Bullet và Michel Pereira sau này. Tương tự, Andre Fili cũng khẳng định Dean đã ngó lơ những cú đấm vào sau gáy trong trận thua của anh trước Vinicius Oliveira tại UFC Vegas 119.
Góc nhìn từ một người trong cuộc
Không thể ngồi yên trước thực trạng này, cựu võ sĩ UFC Brendan Schaub đã lên tiếng chỉ trích thẳng thắn vị trọng tài kỳ cựu trên chương trình Big Brown Breakdown của mình. Dưới góc độ của một người từng chinh chiến trong lồng bát giác, Schaub hiểu rất rõ sự nguy hiểm khi một trọng tài từ chối sử dụng quyền lực của mình.
"Câu chuyện trong trận đấu của Magomedov với Michel Pereira không nằm ở Shara Bullet," Schaub phân tích. "Vấn đề là Herb Dean lại một lần nữa tự đặt mình vào trung tâm của sự tranh cãi. Tôi nghĩ vấn đề của Herb là ông ấy không muốn can thiệp quá sâu vào trận đấu và trở thành nguyên nhân khiến một võ sĩ thất bại. Nhưng thực tế là, khi anh bước vào lồng bát giác đó, anh chính là cảnh sát trưởng. Anh phải đảm bảo mọi thứ diễn ra đúng luật. Anh buộc phải làm thế, đó là lý do anh có mặt ở đó. Đằng này, ông ấy lại trốn tránh trách nhiệm."
Nghề cầm tài trong MMA luôn được ví như việc "làm dâu trăm họ" với áp lực khủng khiếp trong từng tích tắc. Tuy nhiên, Schaub không hề tỏ ra thông cảm với Dean, đặc biệt là khi những lỗi sai mang tính hệ thống đang đe dọa trực tiếp đến sự an toàn của võ sĩ.
"Trong trận của Fili, đối thủ rõ ràng có một vết rách sâu ở vùng cấm sau gáy và đang chảy máu, nhưng ông lại không làm gì cả," Schaub bức xúc. "Rồi đến việc Shara Bullet túm tóc, kiểu như, ông đang làm cái quái gì vậy Herb? Đến một lúc nào đó, hãy thể hiện cái uy quyền của mình trong trận đấu đi chứ. Người ta cứ hay nói 'Làm trọng tài là công việc khó nhất thế giới'. Không, không hề. Hãy làm đúng cái công việc của mình đi, Herb."
Sự nhượng bộ tạo nên tiền lệ xấu
Trong bộ môn võ thuật tổng hợp, ranh giới giữa tiểu xảo và phạm luật đôi khi rất mong manh. Dù các võ sĩ như Gane cũng cần bị kiểm điểm vì cố tình lợi dụng kẽ hở luật lệ, nhưng trách nhiệm trừng phạt các hành vi phi thể thao hoàn toàn thuộc về trọng tài. Trước đây, Dean từng chia sẻ rằng ông rất ngần ngại trong việc trừ điểm vì điều đó có thể làm thay đổi toàn bộ kết quả trên bảng điểm của các giám định.
Tuy nhiên, sự do dự này lại đang tạo ra một "vùng xám" nguy hiểm. Theo quan điểm chuyên môn của Schaub, nếu Dean không thay đổi cách điều hành, các võ sĩ cũng sẽ chẳng tội gì mà chơi đẹp.
"Nếu bạn là một võ sĩ, không hẳn là bạn chơi bẩn, nhưng bạn sẽ luôn tìm cách lách luật ở những 'vùng xám' để chiếm lợi thế. Và nếu Herb là trọng tài của bạn, thì kiểu như: 'Cứ thoải mái đá hạ bộ đi, đừng lo. Cứ móc mắt đi, chẳng sao cả. Ông ta sẽ chẳng dám làm gì đâu. Cứ túm tóc, bám lồng sắt đi, làm mọi thứ có thể'. Ông ấy quá rụt rè, quá sợ hãi việc phải rút điểm. Tôi thực sự không thể hiểu nổi," Schaub nhấn mạnh.
Để giải quyết dứt điểm vấn nạn này, Schaub đề xuất một giải pháp mang tính cực đoan nhưng cần thiết để lập lại kỷ cương: "Herb Dean nên đi theo hướng hoàn toàn ngược lại, không có sự nhân nhượng nào cả và phải trở nên khắt khe tột độ, không cần cảnh cáo, trừ điểm ngay lập tức. Khi đó, các võ sĩ sẽ bảo nhau: 'Có vài trọng tài chúng ta có thể qua mặt, nhưng với Herb thì không, ông ấy sẽ trừ điểm đấy'. Tôi cam đoan là móc mắt, đá hạ bộ, bám lồng hay túm tóc sẽ biến mất sạch. Lý do duy nhất bạn thấy điều này xảy ra trong ba trận liên tiếp là vì tụi nó biết tỏng Herb sẽ chẳng dám làm gì đâu."
Lời chỉ trích của Schaub không chỉ là góc nhìn cá nhân mà còn phản ánh sự trăn trở của giới chuyên môn MMA. Khi luật lệ không được thực thi nghiêm minh, tính công bằng của thể thao sẽ bị bào mòn, và sự an toàn của võ sĩ sẽ bị đặt vào vòng nguy hiểm.
