Khép lại kỳ FIFA ASEAN Cup 2026 bằng những thất bại trước Thái Lan và Malaysia, đội tuyển Việt Nam nhận bài học đắt giá về việc sử dụng hàng loạt ngôi sao nhập tịch. Việc HLV Kim Sang Sik tung vào sân tới 7 cầu thủ nhập tịch lẫn Việt kiều ở cuộc đối đầu với Thái Lan phản ánh sự nóng vội trong việc tìm kiếm kết quả thi đấu tức thì. Cú vấp ngã này minh chứng rõ ràng rằng xu hướng ngoại hóa lực lượng không thể trở thành giải pháp cứu cánh nếu thiếu sự đồng bộ về mặt trình độ lẫn tính gắn kết chiến thuật.
Chất lượng thực tế của dàn cầu thủ nhập tịch không tạo ra sự vượt trội về chuyên môn so với nội binh. Cựu Phó Chủ tịch Liên đoàn bóng đá Đông Nam Á Dương Vũ Lâm chỉ rõ nhóm nhân tố này không nhỉnh hơn Nguyễn Quang Hải hay Hai Long. Trên hàng công, Williams Minh Hoàng bộc lộ sự non nớt kinh nghiệm, còn Ngô Đăng Khoa liên tục thất thế ở các pha tranh chấp tay đôi. Tuyến phòng ngự chứng kiến Adou Minh chưa thể bù đắp khoảng trống của Thành Chung, trong khi Cao Pendant Quang Vinh không tạo ra đột biến bên hành lang cánh trái, tương tự màn trình diễn mờ nhạt từ Hoàng Hên và Tài Lộc.
Sự thua thiệt về trình độ càng bộc lộ rõ khi đặt cạnh Indonesia, đội bóng sử dụng 11 cầu thủ nhập tịch thi đấu tại châu Âu với cường độ tranh chấp vượt trội ở trận chung kết ngày 5/10. Đúng như huyền thoại Ryan Giggs nhận định trên tờ New Straits Times: “Ở những quốc gia hoặc giải đấu không thuộc nhóm hàng đầu, bạn cần có hệ thống đào tạo cầu thủ trẻ từ các học viện. Bên cạnh đó, các cầu thủ nhập tịch cũng cần có chất lượng tốt, phải là những cầu thủ chuyên nghiệp giỏi”.
Sự sa sút chuyên môn của tập thể còn bắt nguồn từ bài toán phân phối thể lực và điểm rơi phong độ bất hợp lý. Các tuyển thủ cạn kiệt năng lượng sau giải ASEAN Cup 2026 rồi lập tức bước vào V-League mà không có quãng nghỉ, dẫn tới việc hàng loạt trụ cột quá tải. Danh sách vắng mặt vì chấn thương xuất hiện những cái tên như Thành Chung, Quang Hải, Văn Vĩ, trong khi Xuân Son dính chấn thương ngay sau trận gặp Philippines.
Tình trạng thể lực đi xuống của Hoàng Đức, Hoàng Hên hay Việt Anh buộc HLV Kim Sang Sik phải chắp vá đội hình bằng các nhân tố ngoại lực.
Quãng thời gian 4 tháng chuẩn bị trước thềm Asian Cup 2027 đòi hỏi ban huấn luyện nhìn thẳng vào thực tế, chấm dứt tình trạng triệu tập ồ ạt và thiết lập bộ tiêu chuẩn tuyển chọn khắt khe hơn. Chỉ khi giữ được sự cân bằng giữa phát triển nội lực từ đào tạo trẻ với việc chọn lọc nhân tố nhập tịch thực sự chất lượng, đội tuyển Việt Nam mới có thể tái thiết bộ khung vững chắc và định hình lại vị thế cạnh tranh trên đấu trường quốc tế.
