Một nghiên cứu mới trên tạp chí Science phát hiện sự kết hợp giữa inulin, tinh bột kháng và beta-glucan có thể làm giảm nồng độ androgen trong máu ở phụ nữ mắc hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS). Đáng chú ý, các nhà khoa học tìm thấy một cơ chế liên quan đến vi khuẩn đường ruột, mở ra hướng tiếp cận dinh dưỡng mới đối với tình trạng rối loạn nội tiết này.
Hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) là rối loạn nội tiết và chuyển hóa thường gặp ở phụ nữ trong độ tuổi sinh sản. Bệnh có thể gây kinh nguyệt không đều, mụn trứng cá, tăng lông, rụng tóc kiểu androgen và khó khăn trong việc mang thai. Một trong những đặc điểm quan trọng của PCOS là tình trạng tăng androgen – nhóm hormone thường được gọi là hormone sinh dục nam.
Mới đây, nghiên cứu trên tạp chí Science cho thấy một hỗn hợp ba loại chất xơ có thể tác động đến quá trình chuyển hóa hormone này thông qua hệ vi sinh đường ruột.
Ba loại chất xơ tác động đến hormone như thế nào?
Nhóm nghiên cứu sử dụng kết hợp ba thành phần: inulin, tinh bột kháng và beta-glucan. Đây đều là những loại chất xơ có khả năng được vi khuẩn đường ruột sử dụng, giúp tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động của hệ vi sinh.
Trong thử nghiệm lâm sàng, các nhà khoa học ghi nhận hỗn hợp chất xơ giúp giảm nồng độ androgen trong huyết tương của người mắc PCOS.
Để tìm hiểu nguyên nhân, nhóm nghiên cứu tiếp tục phân tích hệ vi sinh đường ruột. Kết quả cho thấy lượng vi khuẩn Bacteroides xylanisolvens tăng lên sau can thiệp. Vi khuẩn này có khả năng chuyển hóa androstenedione – một tiền chất hormone androgen – thành coproandrosterone, một chất chuyển hóa không có hoạt tính androgen theo mô tả của nhóm nghiên cứu.
Sau đó, các vi khuẩn đường ruột khác tiếp tục chuyển hóa chất này thành dihydro-coproandrosterone. Con đường chuyển hóa nói trên cũng được kiểm chứng trong mô hình chuột.
Phát hiện này cho thấy chất xơ không chỉ hỗ trợ tiêu hóa mà còn có thể ảnh hưởng đến quá trình điều hòa hormone thông qua hoạt động của vi khuẩn đường ruột.
Phụ nữ mắc PCOS nên bổ sung chất xơ từ đâu?
Thay vì tự mua các loại bột chất xơ để sử dụng với liều cao, phụ nữ có thể tăng chất xơ từ thực phẩm quen thuộc:
- Inulin: Có trong hành, tỏi, măng tây, rau diếp xoăn và một số loại rau củ.
- Tinh bột kháng: Có trong các loại đậu, yến mạch và cơm hoặc khoai tây được nấu chín rồi làm nguội.
- Beta-glucan: Có nhiều trong yến mạch và lúa mạch.
Nên tăng lượng chất xơ từ từ, uống đủ nước và theo dõi khả năng dung nạp vì một số loại chất xơ có thể gây đầy hơi hoặc khó chịu đường tiêu hóa.
Chất xơ có thể thay thế thuốc điều trị PCOS không?
Câu trả lời là không. Nghiên cứu mới cung cấp bằng chứng đáng chú ý về khả năng giảm androgen trong máu, nhưng chưa đủ để khẳng định hỗn hợp chất xơ có thể cải thiện mọi triệu chứng, khôi phục rụng trứng hoặc tăng khả năng mang thai.
Phụ nữ mắc PCOS vẫn cần được bác sĩ đánh giá và lựa chọn phương pháp điều trị phù hợp với mục tiêu sức khỏe, chẳng hạn kiểm soát rối loạn kinh nguyệt, tình trạng tăng androgen hoặc nguy cơ chuyển hóa.
Kết luận: Bổ sung thực phẩm giàu chất xơ là lựa chọn có lợi cho sức khỏe và đáng được chú ý trong chăm sóc phụ nữ mắc PCOS. Nghiên cứu trên Science mở ra hướng tiếp cận mới: điều chỉnh hệ vi sinh đường ruột để hỗ trợ chuyển hóa hormone. Tuy nhiên, chất xơ hiện chỉ nên được xem là một phần của chế độ dinh dưỡng hỗ trợ, không phải phương pháp chữa khỏi buồng trứng đa nang.